Parlamenti i Hungarisë pritet të votojë një ndryshim kushtetues që do të mundësonte largimin e presidentit Tamás Sulyok nga detyra, ndërsa kryeministri Péter Magyar synon të zhbëjë ndikimin e ish-kryeministrit Viktor Orbán mbi institucionet e vendit.
Magyar, i cili fitoi zgjedhjet e prillit me premtimin për “ndryshim regjimi” pas 16 vitesh qeverisje të Orbánit, e ka akuzuar presidentin Sulyok dhe zyrtarë të tjerë të lartë shtetërorë se janë “kukulla” të ish-kryeministrit.
Kryeministri hungarez ka kërkuar vazhdimisht dorëheqjen e Sulyokut, duke e cilësuar atë të papërshtatshëm për postin, për shkak se sipas tij nuk ka kundërshtuar retorikën përçarëse të Orbánit dhe sulmet ndaj sundimit të ligjit.
Ndryshimi i propozuar kushtetues është pjesë e një pakete masash që synon të ndryshojë strukturat e krijuara gjatë qeverisjes së Orbánit, e cila nga kritikët është akuzuar për përqendrim të pushtetit dhe dobësim të institucioneve demokratike.
Partia e Orbánit, Fidesz, ka kundërshtuar nismën, duke e cilësuar atë “autokratike”, ndërsa organizata si Amnesty International dhe Human Rights Watch kanë kërkuar që procedurat të respektojnë standardet ligjore. Magyar, partia e të cilit Tisza ka shumicë prej dy të tretash në parlament, nuk ka nevojë për mbështetjen e opozitës për ndryshimin e kushtetutës.
Presidenti Sulyok ka deklaruar se nuk ka arsye të japë dorëheqje dhe ka kundërshtuar kërkesat e Magyarit, duke thënë se ndryshimet e propozuara cenojnë parimet e sundimit të ligjit, demokracisë dhe ndarjes së pushteteve. Në rast se amendamenti miratohet dhe presidenti refuzon ta nënshkruajë, Magyar ka paralajmëruar se do të nisë procedurën e shkarkimit të tij në parlament.
Edhe pse presidenti hungarez ka kryesisht rol ceremonial, ai ka të drejtë të kthejë ligje për rishikim ose t’i dërgojë ato në Gjykatën Kushtetuese.
Paketa e ndryshimeve përfshin gjithashtu kufizimin e mandateve të deputetëve në 12 vite ose tri mandate, rikthimin e kompetencave të Gjykatës Kushtetuese për shqyrtimin e çështjeve buxhetore dhe krijimin e një Zyre Kombëtare për Rikuperimin dhe Mbrojtjen e Pasurive, me kompetenca të zgjeruara kundër korrupsionit. Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!