Një javë pas tërmeteve vdekjeprurëse binjake në Venezuelë, numri zyrtar i të vdekurve ende duket si jashtëzakonisht i ulët si për venezuelasit ashtu edhe për vëzhguesit e jashtëm. Autoritetet venezuelase thanë të mërkurën se të paktën 2,295 njerëz u vranë në tërmete, një rritje prej rreth 300 nga përditësimi i ditës së mëparshme, transmeton Telegrafi.
Një patologe mjeko-ligjore, e cila kërkoi të mbetej anonime për shkak të frikës së saj nga hakmarrja, i tha CNN se beson që numri i të vdekurve nga qeveria është një nënvlerësim i madh, që arrin “as një të tretën e asaj që është në të vërtetë atje”.
Patologia tha se morgu i improvizuar ku ajo punon në qytetin portual të La Guaira, një zonë e prekur rëndë nga tërmetet, po përpunon rreth 400 trupa në ditë, shumë prej të cilëve të dëmtuar përtej njohjes ose në gjendje të avancuar të degradimit. Nuk ka më vend në kamionët frigoriferikë, duke i detyruar ata të vendosin qese kufomash jashtë në diell, ku ato dekompozohen shpejt.
Ajo nuk është e vetmja në skepticizmin e saj. Politikanë të opozitës si María Corina Machado e kanë akuzuar qeverinë për minimizimin e nivelit të shkatërrimit. Venezuelasit jashtë vendit kanë ndërtuar rrugë jozyrtare për të raportuar personat e zhdukur, pasi qeveria ende nuk ka dhënë një shifër zyrtare.
Ende ka shumë njerëz të padukshëm nën rrënojat e ndërtesave të shembura shumëkatëshe dhe mund të duhet pak kohë që të dalë një pamje e plotë e viktimave. CNN i është drejtuar qeverisë venezuelase për të pyetur se si kryen numërimin e tyre dhe për vlerësime se sa njerëz konsiderohen të zhdukur pas tërmeteve. “La Guaira është e papërshkrueshme.
Ka kaq shumë raste, kaq shumë familje. (Tërmetet) i godasin më rëndë familjet me të ardhura të ulëta – ato janë më të prekurat”, tha patologia. Shumë nga këto familje sjellin kufomat e anëtarëve të familjes që i kanë nxjerrë vetë nga rrënojat.
“Ata vetë sjellin të vdekurit e tyre, sepse mbrojtja civile, zjarrfikësit, madje edhe shërbimet e emergjencës nuk mund të përballojnë shpëtimin e këtyre trupave”, tha ajo. Vlerësimet fillestare nga Shërbimi Gjeologjik i SHBA-së thanë se ekziston një shans i lartë që dhjetëra mijëra njerëz të kenë vdekur në tërmetet e njëpasnjëshme me magnitudë 7.2 dhe 7.5 ballë.
Qeveria venezuelase, përtej përditësimeve të përditshme të numrit të të vdekurve, nuk ka dhënë një vlerësim të vetin për numrin përfundimtar të të vdekurve. “Ne padyshim po shohim një numër më të lartë se ai që është raportuar tashmë”, tha Gianluca Rampolla del Tindaro, koordinatori i Kombeve të Bashkuara për Venezuelën, në një konferencë për shtyp të martën.
Kritikët e shohin numrin zyrtar si provë se qeveria venezuelase po përpiqet qëllimisht të nënvlerësojë vdekjet nga tërmeti. Dyshimi rreth numrit të të vdekurve nuk është pa precedent: pas rrëshqitjeve të mëdha të tokës dhe përmbytjeve në La Guaira në vitin 1999, qeveria e presidentit të ndjerë të Venezuelës, Hugo Chávez, nuk dha kurrë një numër zyrtar të të vdekurve.
Machado tha në një video në Instagram nga mërgimi të hënën se autoritetet po përpiqen të fshehin informacionin në lidhje me shkallën e shkatërrimit, duke akuzuar qeverinë për bllokimin e komunikimeve. CNN i është drejtuar qeverisë venezuelase për koment. Të dielën, organizata e të drejtave të njeriut Provea tha se “shifrat zyrtare të tërmetit ngrenë më shumë dyshime sesa japin përgjigje”.
“Ne kemi nevojë për zero paqartësi në përgjigjen ndaj kësaj tragjedie kombëtare”, shtoi OJQ-ja. Por David Smilde, një sociolog në Universitetin Tulane dhe ekspert i Venezuelës, nuk është i bindur se qeveria do të keqpërcaktojë ose minimizojë qëllimisht shifrat kur madhësia e tragjedisë ka sjellë kaq shumë ndihmë.
“Do të na duhen më shumë studime dhe më shumë kërkime dhe kuptime aktuale për të ditur me të vërtetë para se të spekulojmë se qeveria po mban sekret një numër vdekjesh”, tha Smilde për CNN.
“Nuk jam plotësisht i sigurt se qeveria ka një motivim të madh për të zvogëluar numrin e të vdekurve kur ata gjithashtu mund ta përdorin atë (numër) për të provuar të marrin më shumë ndihmë të huaj”, shtoi ai. Smilde gjithashtu vuri në dukje disa dallime kryesore midis situatës në La Guaira sot dhe në rrëshqitjet e tokës të vitit 1999.
Në atë kohë, përmbytjet ishin aq intensive sa disa trupa u lanë në det dhe u gjetën deri në Curaçao. Të tjerë “thjesht u mbuluan, nuk u nxorën kurrë nga gërmimet. Dhe kështu nuk kishte një listë të vërtetë që mund të konfirmohej më pas se sa njerëz ishin zhdukur”. “Me Venezuelën”, paralajmëron Smilde, “ka një përparësi të madhe në përpjekjen për të politizuar.
Në thelb, çdo gjë që ndodh në Venezuelë do të përdoret nga njëra palë ose tjetra për qëllime të pushtetit lokal. Kështu vlen për qeverinë, dhe kështu vlen për opozitën”. Sociologu Rafael Uzcátegui, drejtor i organizatës kërkimore Laboratorio de Paz, tha se qeveria venezuelase është e mbushur me joefikasitet dhe kronizëm politik, duke e bërë të vështirë dhënien e informacionit të saktë.
“Qeveria është e vetëdijshme se kjo mund ta delegjitimojë Delcy Rodríguez pas tragjedisë, duke ngritur pyetje në lidhje me kapacitetin e shtetit dhe menaxhimin e burimeve nga ana e tij”, tha Uzcátegui për CNN. Mes mungesës së informacionit, disa venezuelase janë mbështetur në faqet e internetit jozyrtare për të marrë informacion në lidhje me numrin e personave të zhdukur.
Një vend i tillë është “Venezuela Reporta”, një bazë të dhënash e mbledhur nga turma e fletëpalosjeve për personat e zhdukur, e cila vlerëson se ka dhjetëra mijëra njerëz të zhdukur pas tërmeteve. CNN nuk është në gjendje të verifikojë shifrat e ofruara nga baza e të dhënave.
Një sipërmarrës venezuelas që jeton në Miami i tha CNN se krijoi bazën e të dhënave me Claude Code disa orë pasi goditi tërmeti. Ai i kërkoi CNN-së të mos e zbulonte emrin e tij sepse i frikësohet hakmarrjes nga qeveria venezueliane, e cila sipas tij po errëson numrin e vërtetë të të vdekurve. “Kjo tani është një luftë informacioni,” i tha ai CNN-së.
Qeveria nuk mund të japë numrin e vërtetë të të vdekurve “sepse në fund, do të tregojë se ata ishin jashtëzakonisht joefikas”. Qeveria ka thënë se po bën një bilanc të numrit të njerëzve brenda zonave më të prekura në kohën e tërmeteve.
Presidenti i Asamblesë Kombëtare Jorge Rodríguez, vëllai i presidentes në detyrë Delcy Rodríguez, tha të martën se kishte rreth 30,000 njerëz në pjesët më të goditura të shtetit La Guaira, nga të cilët afërsisht 20,000 ose shpëtuan ose u shpëtuan. Duke folur për CNN nga Karakasi, patologia tha se kolegët e saj janë të mbingarkuar.
Megjithëse Venezuela ka marrë ndihmë të konsiderueshme nga jashtë për misionet e saj të shpëtimit dhe rimëkëmbjes, ajo ende nuk ka parë asnjë patolog vullnetar për të ndihmuar në përgatitjen dhe identifikimin e trupave.
Ajo tha se për shkak se kaq shumë trupa janë të dekompozuar keq, personat që vajtojnë detyrohen të identifikojnë trupat nëpërmjet tatuazheve, ndërhyrjeve dentare ose veshjeve. Testet e ADN-së janë shumë të kushtueshme në Venezuelë. “Ka kaq shumë fëmijë që mbërrijnë, të cilët po dekompozohen aq shumë sa anëtarët e familjeve të tyre nuk do të jenë në gjendje t’i njohin. Nuk kam fjetur mirë.
Është e tmerrshme”, tha ajo. Kjo i ka lënë gjurmë. Karelis D’Wuentt mori një udhëtim njëditor me autobus nga San Felix në Caracas për të identifikuar vëllain e saj 22-vjeçar në një morg atje. Ajo i tha CNN se është e rraskapitur. Vëllai i saj ishte nxjerrë nga një ndërtesë e shembur natën e parë të tërmeteve, tha ajo, por vdiq vonë të martën në mbrëmje nga plagët e tij.
“E identifikova sepse ai ka një tatuazh këtu”, tha ajo, duke treguar qafën e saj. “Kam edhe anëtarë të tjerë të familjes që kanë vdekur gjithashtu”, shtoi ajo. Gjithsej, D’Wuentt ka 12 anëtarë të familjes ende të zhdukur, tre prej të cilëve janë gjetur të vdekur, përfshirë vëllain e saj. Kur CNN e la në morg, ajo po priste jashtë trupin e vëllait të saj të vogël.
Ajo nuk e di se si do t’i paguajë shpenzimet e funeralit.