Temperaturat e larta të verës nuk ndikojnë vetëm te njerëzit, por edhe te siguria e ushqimeve. Një ushqim i lënë për disa orë në tavolinë, në makinë apo në një çantë frigoriferike që nuk është më e ftohtë, mund të bëhet i rrezikshëm për konsum, edhe nëse duket ende i freskët.
Frigoriferi nuk shërben vetëm për të ruajtur cilësinë e ushqimeve, por edhe për të ngadalësuar shumimin e baktereve. Sipas Departamentit Amerikan të Bujqësisë (USDA), bakteret zhvillohen më shpejt në temperatura nga 4 deri në 60 gradë Celsius, zonë e njohur si “zona e rrezikut”.
Ushqimet që prishen lehtë nuk duhet të qëndrojnë jashtë frigoriferit për më shumë se dy orë, ndërsa nëse temperatura e ambientit kalon 32 gradë Celsius, koha maksimale është vetëm një orë, shkruan Salute.it. Ushqimi mund të duket në rregull, por të mos jetë i sigurt Shumë njerëz e gjykojnë freskinë e ushqimit nga aroma, shija ose pamja. Megjithatë, siguria ushqimore është më e ndërlikuar.
Disa baktere mund të shumohen pa shkaktuar menjëherë ndryshime të dukshme. Baktere si ‘Salmonella’, ‘Escherichia coli’, ‘Campylobacter’ dhe ‘Staphylococcus aureus’ mund të arrijnë nivele të rrezikshme kur ushqimi lihet për një kohë të gjatë në temperaturë ambienti. Kjo do të thotë se një pjatë mund të duket krejtësisht normale, por të mos jetë më e sigurt për konsum.
Cilat baktere paraqesin rrezik? ‘Salmonella’ lidhet shpesh me vezët, mishin e pulës dhe mishin e papjekur mirë dhe mund të shkaktojë temperaturë, diarre, të përziera dhe dhimbje barku. ‘Campylobacter’ gjendet kryesisht te mishi i shpendëve dhe mund të përhapet edhe përmes ndotjes së kryqëzuar gjatë përgatitjes së ushqimit.
Disa lloje të ‘Escherichia coli’ mund të jenë të pranishme në mish të kontaminuar, qumësht të papasterizuar, perime të freskëta ose ushqime që kanë rënë në kontakt me sipërfaqe të ndotura. Ndërkaq, ‘Staphylococcus aureus’ mund të kalojë në ushqim edhe nga duart e personit që e përgatit. Problemi është se ai mund të prodhojë toksina që nuk eliminohen lehtë vetëm duke e ngrohur ushqimin.
Kujdes me orizin dhe makaronat e gatuara Një nga gabimet më të zakonshme gjatë verës është lënia e orizit, makaronave ose drithërave të gatuara për orë të tëra jashtë frigoriferit. Këto ushqime mund të përmbajnë bakterin ‘Bacillus cereus’, i cili në kushte të favorshme prodhon toksina që shkaktojnë të vjella, diarre dhe dhimbje barku.
Për këtë arsye, sallata me oriz ose makaronat e ftohta nuk duhet të qëndrojnë gjatë në temperaturë ambienti. Ngrohja nuk e bën gjithmonë ushqimin të sigurt Shpesh mendohet se mjafton ta ngrohësh ushqimin për ta konsumuar pa rrezik. Por kjo nuk është gjithmonë e vërtetë. Edhe pse nxehtësia mund të shkatërrojë shumë baktere, ajo nuk eliminon domosdoshmërisht toksinat që ato kanë prodhuar.
Kjo vlen veçanërisht për toksinat e ‘Bacillus cereus’ dhe ‘Staphylococcus aureus’, të cilat mund të mbeten aktive edhe pas ngrohjes. Cilat ushqime kërkojnë më shumë kujdes? Më të ndjeshme ndaj temperaturave të larta janë mishi, peshku, vezët, qumështi dhe produktet e freskëta të bulmetit.
Kujdes duhet treguar edhe me gatimet e përfunduara, salcat, majonezën, sanduiçët, sallatat e gatshme, frutat dhe perimet e prera. Sa më shumë të jetë manipuluar ose prerë një ushqim, aq më e madhe është mundësia që ai të kontaminohet nëse nuk ruhet në temperatura të ulëta. Si të veprohet?
Ekspertët rekomandojnë që ushqimet që prishen shpejt të mos lihen jashtë frigoriferit për më shumë se dy orë, ose më shumë se një orë në ditët me vapë të madhe. Mbetjet e ushqimit duhet të ruhen sa më shpejt në enë të pastra dhe të mbyllura, ndërsa frigoriferi duhet të jetë rreth 4 gradë Celsius.
Për piknikë, plazh apo udhëtime rekomandohet përdorimi i çantave frigoriferike me elemente ftohëse dhe konsumimi i ushqimeve më të ndjeshme sa më herët. Gjatë verës rreziku nuk qëndron vetëm te ushqimi që duket i prishur, por edhe te ai që duket ende i mirë, ndërkohë që mund të mos jetë më i sigurt për konsum.
Ruajtja e duhur e ushqimeve mbetet mënyra më e mirë për të parandaluar helmimet ushqimore.