Presidenti serb Aleksandar Vuçiq tha të hënën se Milan Radoiçiq, organizatori i sulmit në fshatin Banjskë në shtator 2023, kërkohet nga Interpoli “për shkak të Kosovës”, dhe jo për shkak të krimit. Megjithatë, pavarësisht Interpolit dhe në Serbi, prokuroria nisi një proces kundër Radoiçiq, i cili nuk u përfundua kurrë.
Në fjalimin e tij, Vuçiq përmendi Radoiçiqin, por edhe Zvonko Veselinoviçin pas pyetjes së gazetarit të N1 se pse ata dhe objektet e tyre, sipas mediave, ruhen nga anëtarë aktivë të Xhandarmërisë. Në përgjigjen e tij, Vuçiq fillimisht u përpoq të minimizonte rëndësinë e urdhër-arrestit të INTERPOL-it të lëshuar për Radoiçiqin për pjesëmarrjen e tij në sulmin e Banjskës.
“Nuk thatë pse Milan Radoiçiq është në urdhër-arrestin e kuq. Nuk është për shkak të krimit, por për shkak të Kosovës. Mjafton ta sqaroj plotësisht. Dikush po e ndjek penalisht për shkak të Kosovës, jo sepse donit të nënkuptonit këtu se ai është kriminel”, tha Vuçiq. Ai gjithashtu pyeti se “për çfarë është ndjekur penalisht ose jo Veselinoviq”.
Ju kujtojmë se Veselinoviq është nën sanksionet e Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Britanisë së Madhe. E gjithë kjo ishte në kontekstin e njoftimit të Vuçiqit se oficerët e policisë nuk do të jenë më në gjendje të sigurojnë kriminelët, të cilin ai e bëri pasi filloi çështja Senjak.
Deputeti i Lëvizjes Kombëtare të Serbisë, Aleksandar Ivanoviq, thekson për Danas se Partia Progresive Serbe dhe Aleksandar Vuçiq erdhën në pushtet me premtimin se do të udhëheqin një luftë të pakompromis kundër krimit të organizuar dhe korrupsionit.
“Fatkeqësisht, sot është e qartë se kjo luftë jo vetëm që ka munguar, por se krimi i organizuar, sipas mendimit tim, ka depërtuar në çdo pore të sistemit shtetëror.
Kemi ardhur në një situatë ku njerëzit që janë të lidhur me strukturat kriminale kanë ndikim të madh shoqëror dhe politik, dhe në disa raste jepet përshtypja se ata marrin pjesë në marrjen e vendimeve më të rëndësishme shtetërore”, shpjegon Ivanoviq.
Duke komentuar deklaratën e Vuçiqit se Radoçiq kërkohet nga Interpoli “jo për shkak të krimit, por për shkak të Kosovës ”, bashkëbiseduesi ynë thotë se kjo përfaqëson pështjellimin më të lirë të mundshëm politik. “Ai është në listën e të kërkuarve sepse organizoi dhe armatosi një grup njerëzish që morën pjesë në incidentin në Banjskë, gjë që ai vetë e pranoi publikisht.
Kjo nuk është çështje qëndrimi politik, por një fakt”, deklaron Ivanoviq. Radoiçiq akuzohet në Serbi për kryerjen e veprave penale të shoqërimit me qëllim kryerjen e veprave penale, prodhimit, mbajtjes, transportit dhe trafikimit të paligjshëm të armëve të zjarrit dhe substancave shpërthyese dhe krimeve të rënda kundër sigurisë së përgjithshme.
Duke folur për miratimin e një qëndrimi të tillë nga Vuçiq, në një kohë kur pothuajse çdo adresë e një zyrtari të BE-së ose dokumente evropiane përmend nevojën për të përcaktuar përgjegjësinë për Banjskën, i intervistuari i Danas thekson se Banjska i ka shkaktuar dëme të mëdha politike Serbisë dhe, mbi të gjitha, serbëve në Kosovë.
Ai thekson gjithashtu se heshtja e plotë institucionale dhe mediatike në Serbi rreth rrethanave të kësaj ngjarjeje është më shqetësuese. “Deri më sot, nuk kemi marrë një përgjigje për pyetjen thelbësore se çfarë interesi kishte Serbia në gjetjen e njëqind personave të armatosur rëndë në manastirin e Banjskës, në një manastir serb, pa ndonjë logjikë të dukshme?
Sidomos nëse Milan Radoiçiq merrte publikisht përgjegjësinë për organizimin e atij grupi”, thotë Ivanoviq. Politologu Ognjen Gogiq thotë se për shkak të eliminimit de facto të Radoiçiqit, Serbia ka humbur besueshmërinë e saj.
Duke folur për thirrjet e bashkësisë ndërkombëtare që ngjarjet në Banjskë të zbardhen dhe përgjegjësit të ndiqen penalisht, ai thekson se nga Bashkimi Evropian vijnë vazhdimisht mesazhe se përgjegjësit për ngjarjet në Banjska duhet të ndiqen penalisht, por edhe NATO është veçanërisht e interesuar për këtë.
“Një numër anëtarësh të KFOR-it u plagosën në përleshjet me një grup demonstruesish serb në Zveçan në maj 2023, ndërsa ngjarja në Banjskë përfaqësonte potencialin për një përshkallëzim serioz të sigurisë që mund të rrezikonte anëtarët e forcave ndërkombëtare.
Kjo është arsyeja pse Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rute, e përsërit më shpesh kërkesën që ata që janë përgjegjës për Banjskën të ndiqen penalisht. Nëse Serbia nuk dëshiron ta ekstradojë Milan Radoiçiqin në Kosovë, atëherë pritet që ajo vetë të kryejë një hetim dhe procedurë penale për krimet për të cilat ai vetë mori përgjegjësinë publikisht.
Serbia nuk bëri asnjërën”, shpjegon ai. Prandaj, Gogiq beson se deklarata e Vuçiqit është gjithashtu një përgjigje ndaj partnerëve ndërkombëtarë. “Radoiçiq u kap duke kryer një akt kriminal në Banjskë dhe publikisht mori përgjegjësinë për organizimin e atij veprimi.
Pavarësisht se si do të kualifikohen ligjërisht akte të caktuara, fakti është se Serbia nuk ka zbatuar një procedurë që do t’i tregonte bashkësisë ndërkombëtare se ekziston gatishmëria për të përcaktuar përgjegjësinë individuale”, thotë Gogiq./Telegrafi.