Ukraina ka marrë 3.2 miliardë euro si disbursimi i parë në kuadër të kredisë mbështetëse prej 90 miliardë eurosh të Bashkimit Evropian, njoftoi Ursula von der Leyen. 3.2 miliardë euro do të ndihmojnë në mbulimin e boshllëqeve buxhetore të Kievit dhe do të garantojnë stabilitetin financiar, transmeton Telegrafi.
Një disbursim i dytë i dedikuar për prodhimin e dronëve dhe me vlerë rreth 6 miliardë euro pritet të zbulohet në ditët në vijim. Lajmi vjen ndërsa Ukraina gëzon një vrull të ri në fushën e betejës kundër trupave ruse dhe makina e luftës e Moskës tregon një tendosje në rritje.
“Sot, po transferojmë këstin e parë në kuadër të kësaj kredie, e dashur Yulia (Svyrydenko), është pikërisht 3.2 miliardë euro në ndihmë makro-financiare”, tha Presidentja e Komisionit Evropian të enjten ndërsa merrte pjesë në Konferencën e Rimëkëmbjes së Ukrainës në Gdańsk, Poloni. Ajo po i drejtohej kryeministres ukrainase Yulia Svyrydenko. “Ky është me të vërtetë solidaritet në veprim.
Tregon se mbështetja e Evropës për Ukrainën është këtu për të qëndruar”, shtoi von der Leyen. Njoftimi shënon një pikë kthese në një luftë politike gjashtëmujore për të nisur kredinë. 27 udhëheqësit e BE-së ranë dakord për paketën e ndihmës së jashtëzakonshme në dhjetor, pasi një propozim inovativ për të shfrytëzuar asetet e palëvizura të Rusisë dështoi në minutën e fundit.
Si alternativë, ata zgjodhën të krijonin kredinë prej 90 miliardë eurosh përmes borxhit të përbashkët. Hungaria, Sllovakia dhe Republika Çeke negociuan një përjashtim nga skema. Brukseli përshpejtoi përgatitjet teknike dhe ligjore për të filluar shpërndarjet sa më shpejt të jetë e mundur dhe për të parandaluar dështimin e qeverisë së Kievit, e cila ishte në vështirësi financiare.
Por në fund të shkurtit, pikërisht kur pushtimi i plotë i Rusisë po mbushte katër vjet, kryeministri hungarez Viktor Orbán i tronditi kolegët e tij duke vendosur një veto të papritur në pjesën e fundit legjislative për shkak të një mosmarrëveshjeje të palidhur me Ukrainën që përfshinte tubacionin e naftës Druzhba.
Vetoja shkaktoi një shkëmbim të ashpër akuzash midis Budapestit dhe Kievit, me Brukselin e zënë në mes. Bllokimi nuk u zgjidh deri në fund të prillit, pasi Orbán pësoi një humbje të thellë në zgjedhjet e përgjithshme të Hungarisë. Tani, gjashtë muaj pas samitit vendimtar në dhjetor, BE-ja ka arritur në një fazë ku më në fund mund të fillojë të shpërndajë paratë.
Shuma prej 3.2 miliardë eurosh shënon fillimin e një serie pagesash që do të vazhdojnë gradualisht deri në fund të vitit. Për vitin 2026, Brukseli ka ndarë 45 miliardë euro, me 16.7 miliardë euro për mbështetje financiare dhe 28.3 miliardë euro për mbështetje ushtarake.
Pagesat do të bëhen me kusht reformat në Kiev, dhe çdo ndryshim në luftën kundër korrupsionit mund të shkaktojë një pezullim të përkohshëm të ndihmës. Vlen të përmendet se pjesa ushtarake e kredisë do të vijë me kushte të lidhura për të siguruar që ajo të përfitojë armë dhe municione “Made in Europe”.
Megjithatë, pagesa e ardhshme prej 5 miliardë eurosh do të përjashtohet nga ky detyrim sepse Ukraina duhet të blejë disa komponentë nga Kina për të prodhuar dronët e saj me kosto të ulët. Kiev po kërkon gjithashtu mënyra për të siguruar sisteme mbrojtëse ajrore Patriot të prodhuara në SHBA.
Nuk është e qartë nëse kredia evropiane do të përdoret për këtë qëllim në një moment të mëvonshëm. 45 miliardë eurot e mbetura do të rezervohen për vitin 2027 dhe do të mbulojnë dy të tretat e nevojave të financimit të Ukrainës. Aleatët perëndimorë pritet të mbulojnë një të tretën tjetër.
“Ne vazhdojmë t’u bëjmë thirrje të gjithë partnerëve tanë që të ruajnë mbështetjen e tyre, sepse një Ukrainë e fortë dhe e pavarur është në interesin e të gjithëve”, tha von der Leyen të enjten.
“Ambicia jonë nuk është vetëm të ndihmojmë Ukrainën të qëndrojë, por të ndihmojmë Ukrainën të rritet dhe të lulëzojë si një vend i lirë dhe evropian.” 24 shtetet anëtare që marrin pjesë në huamarrjen e përbashkët do të paguajnë rreth 3 miliardë euro në norma interesi vjetore.
Ukrainës do t’i kërkohet të kthejë kredinë prej 90 miliardë eurosh vetëm nëse Rusia pranon ndonjëherë dëmshpërblimet e luftës, diçka që Moska e ka përjashtuar kategorikisht. Komisioni këmbëngul se ruan të drejtën për të përdorur 210 miliardë euro në asete të palëvizshme të Bankës Qendrore Ruse në mungesë të dëmshpërblimeve.