Një gjykatës në New Mexico të SHBA-së ka urdhëruar kompaninë Meta të paguajë edhe 567 milionë dollarë për dështimin e saj për të paralajmëruar publikun për rreziqet që platformat e saj paraqesin për fëmijët. Kjo është gjoba më e madhe e vendosur ndaj kompanisë për çështje që lidhen me sigurinë e fëmijëve.
Gjykatësi Bryan Biedscheid tha se gjiganti i rrjeteve sociale përbën një “bezdi publike”, të ngjashme me ndotjen e ajrit, dhe urdhëroi që paratë të vendosen në një fond që synon reduktimin e dëmeve të ardhshme. Vendimi i së enjtes i shtohet gjobës prej 375 milionë dollarësh që Meta ishte urdhëruar më herët të paguante në të njëjtin rast, duke e çuar totalin në 942 milionë dollarë.
Gjykatësi e krahasoi Metën me një fabrikë, ku reklamat dhe përmbajtja përbëjnë produktin, ndërsa “dëmi psikologjik dhe shfrytëzimi seksual i fëmijëve” përbëjnë ndotjen që duhet të eliminohet. Një zëdhënës i Metës, kompanisë që zotëron dhe operon Instagramin, Facebookun, WhatsAppin dhe Threads, tha se kompania nuk pajtohet me vendimin dhe do të apelojë, shkruan BBC .
“Ne nuk pajtohemi me vendimin dhe do të apelojmë”, tha zëdhënësi. “Ne punojmë shumë për t’i mbajtur njerëzit të sigurt në platformat tona dhe kemi qenë transparentë për sfidat e identifikimit dhe largimit të aktorëve të këqij dhe përmbajtjeve të dëmshme”, shtoi ai.
“Ne mbetemi të bindur në rekordin tonë për mbrojtjen e adoleshentëve në internet dhe do të vazhdojmë të mbrohemi ndaj pretendimeve që shtrembërojnë faktet”, deklaroi Meta. Sa i përket vendimit të mëparshëm prej 375 milionë dollarësh, Meta kishte thënë se synonte ta apelonte atë.
Ai ishte rasti i parë në të cilin një shtet amerikan kishte paditur me sukses Metën për çështje të sigurisë së fëmijëve. Meta aktualisht përballet me mijëra padi në SHBA për çështje të ngjashme. Përveç vendimeve në New Mexico, kompania humbi më herët një çështje të rëndësishme në Los Angeles, ku u vendos se ajo mund të mbahet përgjegjëse për ndërtimin e platformave që krijojnë varësi.
Bruce Daisley, ish-zëvendëspresident evropian i Twitterit, tashmë X, tha për BBC Radio 4 se gjoba e vendosur në New Mexico, ndonëse e madhe, është “një pikë uji në oqean” për Metën. Gjiganti i rrjeteve sociale raportoi 61 miliardë dollarë të ardhura nga prilli deri në qershor, 28 për qind më shumë krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë.
Gjykatësi e krahason dëmin me ndotjen Çështja në New Mexico buron nga një padi e ngritur në vitin 2023 nga prokurorët e shtetit. Padia argumentonte se Meta duhej të mbahej përgjegjëse për mënyrën se si platformat e saj rrezikonin fëmijët, duke i ekspozuar ata ndaj materialeve seksualisht eksplicite dhe kontakteve me persona që synojnë t’i shfrytëzojnë seksualisht.
Në fazën e parë të gjykimit, Meta u gjet se kishte shkelur në mënyrë të përsëritur Ligjin për Praktikat e Padrejta të New Mexicos, pasi algoritmet e rekomandimeve të kompanisë në thelb i “drejtonin” përdoruesit e rinj drejt përmbajtjeve dhe kontakteve të dëmshme.
Në vendimin për fazën e dytë të gjykimit, gjykatësi Biedscheid konstatoi se dëmet e shkaktuara nga Meta arrinin nivelin e një “bezdie publike”, pra një çështje e shëndetit dhe sigurisë që është përhapur aq shumë sa ndikon negativisht te publiku në përgjithësi. Ky vendim duket se është gjithashtu rasti i parë kur një kompani e rrjeteve sociale është cilësuar si “bezdi publike”.
Gjykatësi krahasoi efektet e dëmshme të platformave të kompanisë te fëmijët me mënyrën se si “ndotja e dëmshme e prodhuar nga fabrika mund të dëmtojë të drejtën e përbashkët të publikut për ajër të pastër”. Sipas tij, këto efekte nuk mbeten vetëm brenda platformave, por “kalojnë në internetin në tërësi dhe, ndoshta më shqetësuesja, në botën reale”.
Meta duhet të marrë masa të reja Fondi që Meta është urdhëruar të krijojë do të përdoret për të financuar përpjekjet për të zbutur ndikimin e gjerë të dëmeve. Rreth 420 milionë dollarë do të përdoren për trajtimin e dëmeve që platformat e Metës tashmë kanë shkaktuar, përmes financimit të programeve klinike dhe të shëndetit mendor dhe profesionistëve përkatës.
Një pjesë tjetër e fondeve do të përdoret për trajnime lidhur me ndërgjegjësimin dhe parandalimin, përfshirë trajnimin e mësuesve dhe profesionistëve shëndetësorë për mënyrën se si duhet të trajtohen dëmet që rrjetet sociale shkaktojnë te fëmijët.
Gjykatësi urdhëroi gjithashtu Metën të zbatojë masa të tjera, përfshirë: Të sigurojë që asnjë llogari e përdoruesve nën 18 vjeç të mos i rekomandohet një të rrituri. Të ndalojë të rriturit që t’u dërgojnë mesazhe përdoruesve të mitur. Të ndalojë përdoruesit nën moshë të dërgojnë ose pranojnë materiale nudo.
Të zbatojë një politikë “një shkelje” për përdoruesit e rritur që përfshihen në shfrytëzimin seksual të fëmijëve. Të eliminojë numërimin e pëlqimeve për përdoruesit nën 18 vjeç. Të ndalojë njoftimet push për këta përdorues çdo ditë nga ora deri në , si dhe gjatë vitit shkollor nga ora deri në , përveç fundjavave.
Të vendosë një kufizim të detyrueshëm përdorimi prej 90 orësh në muaj në Instagram dhe Facebook për përdoruesit nën 18 vjeç, që është rreth tre orë në ditë. Britania e Madhe dhe Bashkimi Evropian gjithashtu kërkojnë që platformat, përfshirë Metën, të ndërmarrin masa të ngjashme për mbrojtjen e fëmijëve në internet.
Ndërkohë, shumë vende po ecin përpara me planet për t’i ndaluar fëmijët të përdorin rrjetet sociale. Në Britani është propozuar bllokimi i përdoruesve nën 16 vjeç nga rrjetet sociale, ndërsa platformat do të duhet gjithashtu të ndalojnë përdorimin e rrjeteve sociale gjatë natës nga adoleshentët më të rritur përmes “shtetrrethimeve” opsionale.
Ndërkohë, javën e ardhshme në Kaliforni nis një tjetër gjykim i rëndësishëm ndaj Metës. Prokurorët e përgjithshëm të afro 34 shteteve amerikane po e padisin kompaninë për shkelje të ligjeve për privatësinë e fëmijëve. Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!