Zëvendëskryeministri i Serbisë, Ivica Daçiq, ka vazhduar me deklarata tendencioze dhe narrativa të njohura politike të Beogradit për Kosovën, duke dalë në mbrojtje të ministres së Administratës Shtetërore dhe Vetëqeverisjes Lokale të Serbisë, Snezhana Paunoviq, pas deklaratës së saj se, po të kishte qenë në vend të ish-presidentit serb Sllobodan Millosheviq në vitin 1998, do të kishte kryer spastrim etnik në Kosovë.
Deklarata e Paunoviqit, e bërë gjatë një interviste për televizionin serb “Kurir”, ka shkaktuar reagime të ashpra në Kosovë dhe në arenën ndërkombëtare, ndërsa është dënuar edhe nga përfaqësues të Bashkimit Evropian, të cilët kanë theksuar se në Evropë nuk ka vend për retorikë që justifikon, promovon apo glorifikon spastrimin etnik.
Megjithatë, në vend që të distancohej nga deklarata e ministres, Daçiq ka zgjedhur ta mbrojë atë publikisht, duke i cilësuar reagimet kundër saj si “të turpshme” dhe “hipokrite”. Në të njëjtën kohë, ai ka përsëritur pretendime të kahershme të politikës serbe për Kosovën, duke e zhvendosur debatin nga deklarata problematike e ministres drejt narrativave për viktimizimin e serbëve.
“Dua të them se është e turpshme që deri tash asnjëherë s’kam dëgjuar fjalë nga politikanë të brendshëm që dënojnë spastrimin etnik të serbëve nga Kosova”, ka deklaruar Daçiq, duke pretenduar se serbët në Kosovë janë përballur me largime të detyruara dhe presione të vazhdueshme.
Ai ka përsëritur pretendimin se pas luftës së vitit 1999 nga Kosova janë larguar rreth 240 mijë serbë dhe se një numër i vogël i tyre janë kthyer.
Këto pretendime janë përdorur vazhdimisht nga zyrtarët serbë në diskursin politik ndaj Kosovës, ndërsa organizatat ndërkombëtare dhe raportet e ndryshme kanë trajtuar në mënyrë më të gjerë dhe komplekse çështjen e zhvendosjeve të popullsisë gjatë dhe pas luftës.
Daçiq ka vazhduar gjithashtu me narrativën e Beogradit se Kosova historikisht i përket Serbisë, duke kundërshtuar realitetin politik të krijuar pas shpalljes së pavarësisë së Kosovës dhe njohjeve të saj nga një numër i madh shtetesh.
Duke mbrojtur deklaratën e Paunoviqit, ai ka përdorur një sërë krahasimesh dhe argumentesh që kanë nxitur reagime, duke pretenduar se deklarata e ministres nuk përbën spastrim etnik, por një qëndrim politik për ata që, sipas tij, nuk e konsiderojnë veten pjesë të Serbisë. “Ah, tani Snezhana Paunoviq është fajtore për spastrim etnik?
Turp”, ka thënë Daçiq, duke shtuar se sipas tij nuk mund të flitet për spastrim etnik kur, siç pretendon ai, në Kosovë jetojnë më pak serbë se shqiptarë.
Reagimi i Daçiqit shihet si vazhdim i një qasjeje politike të Beogradit, ku çështja e Kosovës shpesh trajtohet përmes narrativave që paraqesin Serbinë si viktimë dhe relativizojnë përgjegjësinë e regjimit të Millosheviqit për luftërat dhe krimet e kryera gjatë viteve ’90.
Gjatë luftës në Kosovë në vitet 1998–1999, forcat serbe dhe jugosllave u akuzuan dhe u dënuan nga gjykatat ndërkombëtare për krime të rënda, përfshirë dëbime masive, vrasje të civilëve dhe shkelje të rënda të të drejtave të njeriut.
Komisionerja Evropiane për Zgjerim, Marta Kos, reagoi ndaj deklaratës së Paunoviqit duke thënë se është e tronditur që një gjuhë e tillë vazhdon të dëgjohet dhe theksoi se nuk ka vend në Evropë për retorikë që justifikon spastrimin etnik.
Ajo deklaroi se pret nga liderët politikë në Serbi të veprojnë me përgjegjësi, të shmangin gjuhën nxitëse dhe të kontribuojnë në ndërtimin e besimit, pajtimit dhe stabilitetit në rajon.
Në këtë klimë, deklaratat e Daçiqit dhe mbështetja e tij për ministren serbe kanë rikthyer debatin mbi përdorimin e narrativave nacionaliste dhe retorikës historike si instrumente politike në marrëdhëniet mes Serbisë dhe Kosovës./Telegrafi.