Avokati Spartak Ngjela ka komentuar protestën qytetare në shesh, duke e cilësuar lëvizjen e rinisë si një risi që Shqipëria nuk e ka parë që nga viti 1992. Përmes një interviste në “MCN Tv”, Ngjela ka krahasuar deklaratat e kryeministrit Edi Rama – i cili i quajti protestat si të nxitura nga agjenturat e huaja – me metodat e ish-diktatorit Enver Hoxha.
Sipas tij, klasa politike aktuale vazhdon të imitojë diktaturën në funksion të karrierës, duke treguar se kryeministri po shkon drejt një kulti individi që buron nga ADN-ja e hershme e partisë së tij, gjë që dëmton demokracinë dhe konkurrencën e lirë në vend. Nga ana tjetër, Ngjela ka theksuar se as Sali Berisha dhe as Edi Rama nuk mund ta mbajnë më gjatë këtë lloj pushteti.
Ai deklaroi se Berisha e ka të pamundur të vijë në pushtet si pasojë e shpalljes së tij “non grata” nga Amerika, një vendim që sipas tij e nxjerr jashtë perëndimit. Ndërkohë, pozita komode e Ramës në pushtet, ku ai sillet sikur “është shteti”, ekziston vetëm sepse aktualisht nuk ka një opozitë të barabartë përballë. -Z.Ngjela, një koment sa i përket protestës qytetare në shesh.
Si e keni parë dhe si e ndiqni? Spartak Ngjela: Është risi sepse nuk kemi pasur deri tani, që nga ’92-shi nuk kemi pasur të tilla protesta të rinisë studentore. -Avokat, si i sheh për shembull që në krye të herës kryeministri tha që janë agjentura të huaja të cilat janë pas këtyre protestave qytetare? Si i sheh këto akuza?
Ju prej dekadash e ndiqni politikën dhe e njihni mirë situatën në vend. Spartak Ngjela: Është përgjithësisht si Enver Hoxha. Çdo opozitë që i dilte Enver Hoxhës, thoshte: “janë agjentë të kapitalizmit, të vendeve kapitaliste dhe revizioniste”. E njëjta gjë. Nuk ka ikur hoxhizmi këtu në funksion të karrierës politike. Këta imitojnë Enver Hoxhën tërë! Rama ecën njëlloj si Enver Hoxha.
Merreni, shikojeni si ecën Enver Hoxha dhe më thoni kam apo s’kam të drejtë? Njëlloj me ecjen e Enver Hoxhës, por nuk ka zërin e tij dhe nuk ka lojën aktoriale të tij. Ai kishte lojë aktoriale skenike të nivelit të lartë. Në fillim dhe ai karagjozi fliste gungun se ne e njohim, por pastaj e mori veten, duket edhe e trajnuar, edhe dolën vetë lart aktorialisht.
Te rënia dhe përkulja e Tiranisë duhet të keni parasysh një gjë: Burri i shtetit që del në skenë ose në ekran duhet të ketë domosdoshmërisht talent aktorial. -Tek “Rënia dhe Përkulja e Tiranisë”, vepra juaj, ju paraqitni disa prej dinamikave më interesante brenda Partisë Komuniste edhe kur kishte ndryshime jashtë, por edhe tek dinamikat e brendshme.
Sot, nëse do të shihni dinamikat brenda Partisë Socialiste, çfarë po ndodh? Si e analizoni? Spartak Ngjela: Nuk ka atje konflikte se ata janë socialistë dhe këtë e kanë pasur gjithmonë, e kanë parim: ata duan pushtetin. Pushtetin ata tani e kanë të sigurt me vota dhe kë zgjedhin kryetar nuk shqetësohen shumë, sepse këtë kanë filozofinë e tyre.
Kanë hequr dorë nga kulti i individit, se ajo është një parti që vjen nga kulti i individit. Tani kanë hequr dorë nga kulti i individit, por shenjat janë që Rama po shkon drejt kultit të individit dhe kjo do t’i dëmtojë shumë si parti, por do të ndihmojë dhe demokracinë për të shpëtuar nga niveli njëpartiak i demokracisë në Shqipëri. -Cilat janë këto shenja që lexoni ju, që ka një kult individi që po themelohet në PS dhe a e dëmton këtë kult individi kjo protestë, avokat?
Spartak Ngjela: Gjithçka është Rama. Kryetarin e kanë kult individi dhe nuk shpëtonin dot sepse ne që i njohim ADN-në në konceptin politik e dimë që këta e imitojnë Enver Hoxhën pa dashur. Por nuk keni parë ju këngëtarë që imitojnë një këngëtar tjetër dhe nuk e dinë se e imitojnë?
Kjo është element normal i ADN-së në strukturën tonë biologjike të të menduarit ose të çështjes së trurit. -Avokat, ju e futët edhe Ramën edhe Berishën te një kult enverist. Po Berisha si po vepron ndaj protestës? Spartak Ngjela: Berisha nuk vjen dot në pushtet. Mund të vijë në pushtet një kryeministër në Shqipëri i cili është “non grata” në Amerikë? Merr fund biseda!
Po të vijë dhe shqiptarët ta votojnë, del Shqipëria “non grata”. Nuk diskutohet. Ju e dini ç’është “non grata”, nuk është gjë e lehtë në Amerikë. Vetëm ata e kanë në sistem sepse e kanë vuajtur, kanë qenë gjithmonë në konflikt me konflikte të brendshme në lidhje me këtë dhe e kanë zgjidhur. Në këto momente situata është kjo, por Shqipëria është në një prag revolucioni rinor.
Saliu po tenton t’i mashtrojë për t’i marrë, por këta s’po pyesin fare. Duket kanë individë që i drejtojnë, që e njohin mirë psikologjinë, raportin midis psikologjisë së turmës, psikologjisë së elitës politike, psikologjisë së liderit politik dhe historisë së një shoqërie ose të një kombi. PS-ja nuk tenton për të hyrë.
Saliu ngeli “po hyj sot, po hyj nesër” dhe ata i kanë futur në një masë të dy, edhe Berishën edhe Ramën. I kanë thënë: “nuk kemi punë me ju”. Dhe tani çfarë flasim ne për të ardhmen, sepse këta janë të rinj.
Më falni, këta janë të rinj edhe nuk e kam mendimin që mund të kenë aftësi të pjekura politike në funksion të karrierës, të asaj rritjes së individualitetit, personalitetit të liderit dhe demokracisë. -Po avokat, por kryeministri thotë: “Ju nuk keni 850,000 vota që të më dilni përpara. Unë i kam, jam i legjitimuar, nuk largohem”. Këto janë ato që thotë kryeministri.
Është në qeveri, Partia Socialiste ka fituar zgjedhjet, thotë kryeministri. Ndërkohë ju thoni që jemi në prag të një revolucioni rinor. Spartak Ngjela: Atë gjë po… këtë që thotë kryeministri e kam thënë para kryeministrit unë, nga unë e mori ai. Unë e di që ai ka 83 deputetë. Unë kam thënë: çfarë kërkoni ju qeveri teknike kur ai ka 83 deputetë dhe për dy deputetë bën 2/3-at?
Si mund të kërkojë ai… që ka 2/3-at mund të bëjë qeveri teknike? Një qeveri teknike, e shpjegova, është në momentet kur ato barazohen me numrin e deputetëve dhe natyrisht që o do të shkojnë në zgjedhje të reja, o nxjerr një qeveri teknike të dy krahëve. Ku ka këto shenja për qeveri teknike? Këto janë nonsenset e Saliut. Nonsens! Ç’do të thotë qeveri teknike pa parlamentarë?
Po nuk ka qeveri që me Kushtetutën tonë mund të dalë jashtë parlamentit. Ajo është lëvizje antikushtetuese, ikën në burg, grusht shteti. – Po pse e sheh që kanë një kërkesë të këtillë protestuesit? Sepse ato kërkojnë largimin e Ramës, pastaj qeveri teknike. A nuk është largimi në vetvete pastaj që shkohet në zgjedhje menjëherë?
Spartak Ngjela: Po gjithë problemi qëndron që kanë mundësi ata që me forcën populiste, jo me forcë juridike… atë që shpjegova unë është forca juridike në funksion të parlamentarëve, të numrit në parlament. Por ka dhe një arsye tjetër që është populiste. Pra, a do t’i sjellin këta në shesh 600, 700.000, 800.000? Je i detyruar të shkosh në qeveri teknike ose zgjedhje të reja.
Po zgjedhjet e reja nuk mundesh dot sepse ata kanë dalë 800.000 veta. Po pyetja bëhet: a mund ta bëjnë shqiptarët? Deri tani nuk e kanë bërë ndonjëherë, por fakti që është bërë në vende të tjera, nuk e përjashtoj se mund të bëhet dhe këtu. Dhe pyetja është: pse? Po sepse mbi 50% të këtyre vijnë nga perëndimi.
Ta dini, ata që kanë dalë në protestë njohin perëndimin edhe gjuhën e huaj se i kam dëgjuar unë. Nuk është rinia aq e thjeshtë. Dhe ku del superioriteti i tyre si rini: nuk ka dhunë. Domethënë kërkojnë pushtetin pa dhunë, në një rast, në një kohë që ky është rasti i parë në Shqipëri. I mbani mend protestat që janë bërë politike këtu?
Pra kjo është risi, por nuk është më vetëm një risi në kuptimin historik, por sidomos risi në zhvillimin e koshientit politik të brezit të ri në Shqipëri. -Fakti që kjo risi që ju po e cilësoni dhe po e shpjegoni, solli edhe eurodeputetët të cilët të shkonin në shesh dhe të flisnin bashkë me rininë, çfarë tregon sipas jush? Spartak Ngjela: Tregon këtë që thashë unë.
Do të thotë që ata kanë shumë simpati për këta, se këta janë perëndimorë. Ku ka lindorë atje? S’ke lindorë atje, asnjë. Ata janë perëndimorë nga mënyra e sjelljes, nga mënyra e grupimit dhe nga fjalimet ose ato intervistat, e të gjitha kuptohet që janë lëvizje e karakterit perëndimor europian. Po çështja është që pyetja është këtu: mund të vijnë në pushtet këta? Nuk e bëjnë dot.
Nuk e bëjnë dot se është karriera politike. Nuk e di sa e kanë koshientin që karriera politike e liderit të mos e çojë atë drejt mbretit. Me këtë ka vuajtur Shqipëria. Ta dini, jo sot, por edhe më parë, lideri që ka marrë kryeministrinë, që ka marrë pushtetin, mbas dy muajsh tenton të jetë mbret. Do thoni ju: po pse e kanë të tërë këtë? Se dhe Enver Hoxha e kishte të gjithë.
Po pyetja është: pse e kanë këtë? Nuk e kanë në dorë ata. Kjo tregon që koshienti ynë politik është te pushteti unik. Domethënë, nga na vjen kjo? Ka qenë në gjithë botën. Nga ka ardhur dhe nga na vjen kjo? Nga marrëdhëniet fisnore të shoqërisë.
Vetëm fisi ka një kryetar fisi që ka pushtet me prona e me të tëra, por në qoftë se kjo kalon në shtet, është karakter fisnor që s’ka lidhje me demokracinë, është dhunë e një elite ose e një klani. -A ka karakter tribal sot Partia Socialiste? Spartak Ngjela: Partia Socialiste ka histori shumë të komplikuar. Pse? Se vjen nga Partia Komuniste.
Të gjithë e dinin që Partia Socialiste vinte nga Partia Komuniste se ata i ndërruan emrin. Nuk bënë ndonjë gjë. Ata ishin liderët atëherë. Por shoqëria i pranoi. Atëherë, pse i pranoi? Sepse inkoshienti ynë, atë që ju thashë, inkoshienti social shoqëror është ende te unipartizmi. Nuk është demokracia. Do thuash ti: e dinë ata? Jo, nuk e dinë. Është inkoshient, nuk është koshient.
Por ku del në koshient? Nga e kapim ne? Se inkoshientin s’e kapim dot, por doli në koshient. Ai del në koshient në momentet kur ai vjen në pushtet dhe në mënyrën se si lufton kundërshtarët dhe si zgjedh ata aleatët e tij brenda partisë. Nga kjo kuptojmë atë që ju thashë dhe ne jemi në atë situatë.
Nuk kemi demokraci, se do të duhet të kemi parasysh një gjë: një parti që ka marrë 83 deputetë dhe brenda saj nuk ka demokraci të brendshme, nuk e pranon as demokracinë e shoqërisë shqiptare. Kjo është aksiomë, zotëri, nuk e kam nxjerrë unë.
Pra fakti që kjo është aksiomë, se kështu është, mbajeni mend se ne kështu jemi dhe dallojnë ata, pavarësisht që ruhen kështu, dallojnë që edhe kryeministri i sotshëm dallon, që thotë “unë jam shteti”. Pra është shtet unitar. Pse ka ngelur shtet unitar? Se s’ka opozitë. Pse s’ka opozitë?
Se opozita ka një kryetar i cili është “non grata” në Amerikë, jashtë perëndimit dhe këta janë komodë se nuk bien nga pushteti. S’ka kush t’i udhëzojë. Por ai komoditeti i tyre ju çon atje ku ju thashë: dëmton demokracinë në konceptin e konkurrencës. S’ka ai kundërshtar që mund të jetë i barabartë me të në parti.
Pa shkoni njëherë në perëndim, mund të ketë tre-katër që janë aty-aty me votat brenda plenumit të tyre ose partisë së tyre. Gjë e cila në Shqipëri nuk ekziston ende.