Edhe kur plaga duket e mbyllur, hyrja e hershme në det apo pishinë mund ta ngadalësojë shërimin dhe të rrisë rrezikun nga infeksioni Shkuarja në pushime pas një ndërhyrjeje kirurgjikale për prindërit hap shumë dilema: “A lejohet larja e fëmijëve në det apo në pishinë?” ose “A do të ndihmojë uji i detit që plaga të shërohet më shpejt?”.
Këto nuk janë vetëm pyetje që lidhen me fëmijët e sapooperuar, por edhe me të rriturit, ndërsa përgjigjja nuk është aq e thjeshtë sa mendojnë shumë njerëz. Një nga bindjet më të zakonshme është se uji i detit “i shëron të gjitha plagët”.
Kirurgët, megjithatë, paralajmërojnë se larja shumë herët mund të çojë në probleme që mund të prishin jo vetëm pushimet, por edhe një rikuperim të suksesshëm. Gjendja e plagës nuk duhet vlerësuar vetëm “me sy” Pas një ndërhyrjeje kirurgjikale, lëkura fillon të mbyllet që pas disa ditësh. Megjithatë, ajo që shihet në sipërfaqe shpesh nuk e pasqyron plotësisht atë që ndodh nën lëkurë.
Edhe kur plaga duket e thatë dhe e rregullt, shtresat më të thella të indeve mund të jenë ende në proces shërimi. Pikërisht për këtë arsye, mjekët theksojnë se nuk mjafton që gjendja e plagës të vlerësohet vetëm “me sy”. Zhytja e parakohshme e plagës në ujë mund ta zbusë indin, ta ngadalësojë shërimin dhe ta rrisë rrezikun nga infeksioni.
Larja e fëmijëve në pishinë – freskim apo rrezik i fshehur? Shumë njerëz besojnë se uji me klor është plotësisht i sigurt. Mirëpo, edhe pse klori e ul numrin e mikroorganizmave, asnjë pishinë nuk është sterile. Në ujin e pishinës mund të gjenden baktere, viruse dhe kërpudha, të cilat, te një plagë e hapur ose jo plotësisht e shëruar, mund të depërtojnë në inde.
Përveç kësaj, qëndrimi i gjatë në ujë mund ta zbusë lëkurën rreth prerjes kirurgjikale, gjë që e vështirëson shërimin normal. Prandaj, shumica e kirurgëve këshillojnë që me notin të pritet derisa plaga të jetë shëruar plotësisht dhe derisa mjeku, gjatë kontrollit, të konfirmojë se rikuperimi ka përfunduar, transmeton Telegrafi.
Deti nuk është tamam “antibiotik natyral” Ideja se uji i detit automatikisht e përshpejton shërimin e plagëve është thellë e rrënjosur në besimet popullore. Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se as deti nuk është steril.
Uji i detit përmban shumë mikroorganizma, ndërsa numri i tyre mund të jetë veçanërisht i lartë në porte, marina, zona bregdetare me shumë pushues ose pas reshjeve të mëdha të shiut. Te lëkura plotësisht e shëruar, larja zakonisht nuk paraqet problem.
Mirëpo, te një plagë e freskët kirurgjikale situata është tjetër: bakteret nga uji mund të shkaktojnë infeksion, skuqje, ënjtje, dhimbje ose rrjedhje sekreti nga plaga. Edhe Qendrat Amerikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve, CDC, paralajmërojnë se mikrobet në ujë mund të hyjnë në prerje ose plagë të hapura dhe të shkaktojnë infeksione.
CDC këshillon që personat me plagë të hapur, veçanërisht pas një ndërhyrjeje kirurgjikale ose piercingu, të shmangin hyrjen në ujë; nëse megjithatë hyjnë, plaga duhet të mbulohet plotësisht me fashë të papërshkueshme nga uji.
Edhe Shërbimi Shëndetësor Kombëtar britanik, NHS, këshillon që pas operacionit plaga të mos zhytet në ujë, për shembull në vaskë ose pishinë, derisa të jetë shëruar plotësisht ose derisa mjeku të thotë se është e sigurt. Kur është vërtet e sigurt larja? Nuk ekziston një rregull universal që vlen për të gjithë pacientët kur bëhet fjalë për pyetjen se kur është vërtet e sigurt larja.
Koha e rikuperimit pas një ndërhyrjeje kirurgjikale varet nga lloji i operacionit, madhësia dhe vendndodhja e prerjes, mosha e pacientit, prania e sëmundjeve të tjera dhe shpejtësia individuale e shërimit.
Te ndërhyrjet më të vogla kirurgjikale, mjeku shpesh lejon dushin pas disa ditësh, por për larje në pishinë, det, liqen ose vaskë zakonisht duhet pritur më gjatë – shpesh dy deri në katër javë, e ndonjëherë edhe më shumë. Rregulli më i rëndësishëm është ky: vendimin nuk e merr kalendari, por gjendja e plagës dhe rekomandimi i kirurgut. Si ta kuptoni se ka ardhur momenti i duhur për larje?
Për prindërit është veçanërisht e vështirë t’i shpjegojnë fëmijës pse të gjithë hyjnë në ujë, ndërsa ai duhet të presë edhe disa ditë. Megjithatë, disa ditë durim mund të parandalojnë javë të tëra problemesh shtesë.
Para shkuarjes në det ose në pishinë është e dobishme të pyetet kirurgu kur lejohet larja, të kontrollohet nëse të gjitha penjtë janë hequr ose janë resorbuar, të vërehet nëse nuk ka skuqje, ënjtje apo rrjedhje sekreti dhe të shmangen vlerësimet e pavarura të tipit: “duket mirë, ndoshta mundet”.
Nëse pas larjes shfaqen dhimbje, skuqje e shtuar, temperaturë, ënjtje ose rrjedhje nga plaga, duhet konsultuar sa më shpejt mjeku. Në sezonin e pushimeve, shumë njerëz duan ta harrojnë sa më shpejt faktin se kanë qenë në operacion. Megjithatë, pikërisht ato pak ditë kujdes shtesë shpesh bëjnë dallimin mes një shërimi të rregullt dhe një komplikimi që mund të kërkojë trajtim të ri.
Deti do të presë. Pishina nuk do të ikë. Por një plagë që infektohet mund ta zgjasë rikuperimin shumë më tepër sesa e ka planifikuar kushdo. Prandaj këshilla më e sigurt është e thjeshtë: para hyrjes së parë në ujë, sigurohuni që edhe kirurgu juaj të jetë gati të thotë: tani mund të notoni pa merak.