Lodhja, dhimbja e kokës, urina e errët dhe përgjumja gjatë vapës nuk janë gjithmonë shenja të zakonshme vere. Në disa raste, mungesa e lëngjeve mund të ndikojë edhe në funksionin e veshkave Kur dielli “përvëlon”, fëmija zakonisht vrapon në plazh, hidhet në pishinë, luan futboll me shokët dhe nuk dëshiron ta ndërpresë argëtimin as për një minutë.
Prindërit i ofrojnë ujë, por përgjigjja shpesh është e njëjtë: “Nuk kam etje!”. Disa orë më vonë, fëmija bëhet i lodhur, nervoz, ankohet për dhimbje koke ose i merren mendtë. Shumica e prindërve në atë moment mendojnë se bëhet fjalë për lodhje të zakonshme nga loja, por arsyeja mund të jetë shumë më serioze.
Fëmija nuk e ndien etjen kur duhet Mjekët paralajmërojnë se gjatë vapës së verës një nga problemet shëndetësore më të nënvlerësuara mund të jetë pikërisht dehidrimi. Ajo që shumë prindër nuk e dinë është se humbja serioze e lëngjeve nuk ndikon vetëm në energjinë dhe disponimin e fëmijës. Në disa situata, ajo mund të rrezikojë edhe organet që punojnë vazhdimisht “në prapavijë” – veshkat.
Një nga keqkuptimet më të mëdha është se fëmija do të kërkojë vetë ujë kur organizmi të ketë nevojë. Në realitet, sidomos gjatë lojës, shumë fëmijë e shpërfillin ndjenjën e etjes. Ata janë aq të përqendruar në argëtim, sa nuk i vërejnë sinjalet paralajmëruese që u dërgon trupi. Për këtë arsye, dehidrimi shpesh zhvillohet gradualisht dhe pa u vënë re.
Problemi bëhet edhe më i theksuar gjatë qëndrimit në temperatura të larta, aktiviteteve sportive, udhëtimeve të gjata me makinë, qëndrimit në plazh, temperaturës së lartë trupore, diarresë dhe të vjellave. Çfarë ndodh në organizëm kur shfaqet dehidrimi dhe a mund të rrezikohen veshkat? Uji nuk është i rëndësishëm vetëm që fëmija të mos ndiejë etje.
Ai mundëson funksionimin normal të të gjitha organeve, rregullon temperaturën trupore, transporton lëndët ushqyese dhe ndihmon veshkat që të largojnë nga organizmi produktet e dëmshme të metabolizmit. Kur organizmi humb më shumë lëngje sesa merr, sasia e gjakut që arrin në veshka fillon të ulet. Trupi atëherë përpiqet të ruajë çdo pikë uji.
Urina bëhet më e errët, urinimi më i rrallë, ndërsa veshkat punojnë nën ngarkesë më të madhe. Në shumicën e rasteve, dehidrimi i lehtë kalon pa pasoja të përhershme nëse lëngjet zëvendësohen me kohë. Megjithatë, te dehidrimi më i theksuar, situata mund të bëhet serioze.
Nëse organizmi për një kohë më të gjatë nuk ka mjaftueshëm lëngje, qarkullimi i gjakut nëpër veshka mund të ulet ndjeshëm. Në raste më të rënda mund të ndodhë çrregullim i përkohshëm i funksionit të tyre, ndërsa ndonjëherë nevojitet edhe trajtim spitalor.
Veçanërisht të ndjeshëm janë foshnjat dhe fëmijët e vegjël, fëmijët me sëmundje kronike të veshkave, fëmijët me temperaturë të lartë, ata që kanë diarre ose të vjella, si dhe sportistët e rinj gjatë stërvitjeve intensive në vapë, transmeton Telegrafi. Shenjat që prindërit shpesh i anashkalojnë Dehidrimi nuk fillon gjithmonë në mënyrë dramatike.
Përkundrazi, simptomat e para mund të jenë shumë të lehta dhe të paqarta. Prindërit duhet të jenë të vëmendshëm nëse fëmija urinon dukshëm më rrallë se zakonisht, nëse urina ka ngjyrë të verdhë të errët, nëse fëmija duket jashtëzakonisht i lodhur, ankohet për dhimbje koke, ka gojë dhe buzë të thata, bëhet nervoz ose i përgjumur, apo nuk ka energji për lojë.
Te foshnjat mund të shfaqen edhe pelena të thata për një periudhë më të gjatë, sy të futur dhe aktivitet i zvogëluar. A mund të dehidrohet fëmija edhe kur është vazhdimisht në ujë? Shumë prindër mendojnë se fëmija që qëndron vazhdimisht në ujë nuk mund të dehidrohet. Kjo është plotësisht e gabuar.
Gjatë notit, vrapimit në plazh ose aktiviteteve sportive, fëmija djersitet edhe kur është në ujë. Për këtë arsye, humbja e lëngjeve shpesh nuk vërehet. Pikërisht për këtë, ekspertët këshillojnë që fëmijës t’i ofrohet ujë rregullisht, edhe kur nuk kërkon të pijë dhe nuk duket i etur. Kur duhet kërkuar ndihmë mjekësore?
Ka situata kur dehidrimi nuk është më problem që mund të zgjidhet vetëm me një gotë ujë më shumë. Kontrolli urgjent mjekësor është i nevojshëm nëse fëmija nuk mund t’i mbajë lëngjet për shkak të të vjellave, urinon shumë rrallë, bëhet tepër i përgjumur, duket i hutuar, ka sy të futur dhe gojë shumë të thatë, ose refuzon të pijë.
Në raste të tilla, reagimi i shpejtë mund të parandalojë komplikime më serioze. Edhe pse gjatë pushimeve prindërit zgjedhin me kujdes kremin mbrojtës nga dielli, kapelat, rrobat e banjës dhe lodrat për ujë, ekspertët theksojnë se “aksesorja” më e rëndësishme e verës shpesh është pikërisht një shishe e zakonshme me ujë. Dehidrimi nuk është vetëm etje kalimtare.
Kur neglizhohet, ai mund ta ngarkojë të gjithë organizmin, përfshirë edhe veshkat, të cilat çdo ditë kryejnë në heshtje një nga funksionet më të rëndësishme në trup. Prandaj mesazhi i mjekëve është i thjeshtë: fëmija mund të mos kërkojë gjithmonë ujë kur organizmi i tij ka nevojë, por prindërit duhet t’ia ofrojnë shumë më herët, para se të shfaqet etja.
Ndonjëherë, disa gllënjka në kohën e duhur mund të bëjnë dallimin mes një dite verore të qetë dhe një problemi shëndetësor që kërkon ndihmë urgjente.