Më 7–, Ankara do të jetë mikpritëse e Samitit të 36-të të NATO-s, ku liderët e vendeve anëtare do të diskutojnë sfidat më të rëndësishme të sigurisë euroatlantike dhe prioritetet strategjike të Aleancës për vitet në vijim.
Ky është samiti i dytë i NATO-s që organizohet nga Turqia, pas atij të Stambollit në vitin 2004, duke dëshmuar rëndësinë e vazhdueshme të këtij shteti në arkitekturën e sigurisë kolektive. Pozita gjeografike dhe kapacitetet ushtarake të Turqisë e bëjnë atë një nga shtetet më të rëndësishme të NATO-s.
Si vend që kontrollon ngushticat strategjike dhe njëkohësisht shtrihet në rajonin e Detit të Zi dhe Mesdheut. Turqia mbetet faktor kyç për mbrojtjen e krahut juglindor të Aleancës. Zhvillimet e fundit në rajon, përfshirë tensionet në Lindjen e Mesme dhe luftën në Ukrainë, e kanë rritur edhe më shumë peshën strategjike të Ankarasë.
Një nga temat kryesore të samitit do të jetë vazhdimi i mbështetjes ushtarake për Ukrainën. Aleanca pritet të riafirmojë angazhimin e saj për forcimin e aftësive mbrojtëse të Ukrainës dhe për ruajtjen e stabilitetit në kontinentin evropian, duke e konsideruar agresionin rus si sfidën më serioze për sigurinë euroatlantike.
Një tjetër çështje me rëndësi të veçantë do të jetë rritja e investimeve në mbrojtje. Shtetet anëtare do të shqyrtojnë nivelin e realizimit të objektivave financiare dhe mënyrat për t’i shndërruar fondet shtesë në kapacitete konkrete ushtarake.
Në kushtet e një mjedisi gjithnjë e më kompleks të sigurisë, investimet nuk duhet të mbeten vetëm në letër, por të përkthehen në aftësi reale operacionale. Zgjerimi i NATO-s me anëtarësimin e Finlandës dhe Suedisë ka forcuar ndjeshëm potencialin mbrojtës të Aleancës.
Ky zhvillim ka rritur kohezionin strategjik të NATO-s dhe ka përmirësuar aftësinë e saj për të garantuar sigurinë kolektive në të gjithë hapësirën euroatlantike. Në të njëjtën kohë, diskutimet do të përqendrohen edhe në forcimin e shtyllës evropiane të NATO-s.
Shtetet evropiane pritet të marrin përgjegjësi më të mëdha për mbrojtjen e kontinentit, duke zhvilluar kapacitete që deri më tani janë mbështetur kryesisht nga Shtetet e Bashkuara.
Kjo përfshin modernizimin e aviacionit luftarak, avancimin e sistemeve të mbrojtjes ajrore dhe kundërajrore, zgjerimin e zbulimit satelitor, zhvillimin e teknologjive të dronëve dhe ngritjen e kapaciteteve të tjera strategjike. Edhe pse kohë pas kohe janë ngritur dilema lidhur me angazhimin amerikan në NATO, mundësia e tërheqjes së Shteteve të Bashkuara nga Aleanca mbetet shumë e vogël.
Bashkëpunimi transatlantik vazhdon të jetë themeli i mbrojtjes kolektive, ndërsa çdo ndryshim i rëndësishëm në këtë drejtim do të kërkonte procedura të ndërlikuara politike dhe institucionale. Historia e NATO-s dëshmon se Aleanca ka kaluar me sukses një numër të madh krizash, duke u përshtatur vazhdimisht me ndryshimet në mjedisin ndërkombëtar të sigurisë.
Pikërisht kjo aftësi për transformim dhe adaptim mbetet një nga avantazhet më të mëdha strategjike të saj. Samiti i Ankarasë pritet të prodhojë vendime të rëndësishme për të ardhmen e NATO-s.
Në qendër të diskutimeve do të jenë: ● vazhdimi i mbështetjes për Ukrainën, ● forcimi i kapaciteteve mbrojtëse të vendeve anëtare, ● rritja e investimeve në mbrojtje, ● përditësimi i planeve operative të Aleancës dhe ● përshtatja e modelit të forcave me realitetin e ri strategjik.
Në një periudhë të karakterizuar nga rivaliteti ndërmjet fuqive të mëdha, kërcënimet hibride dhe zhvillimi i shpejtë i teknologjive ushtarake, Samiti i NATO-s në Ankara pritet të shënojë një etapë të re në konsolidimin e mbrojtjes kolektive dhe në forcimin e sigurisë euroatlantike, ndërsa Turqia do të vazhdojë të mbetet një nga aktorët më të rëndësishëm në këtë arkitekturë të re strategjike.