Çdo mëngjes jave, Shilpi Chotrani nget biçikletën e saj nga shtëpia e saj në qytetin spanjoll La Línea de la Concepción deri në Gjibraltar. Është një udhëtim i shkurtër, por do të thotë të kalosh një kufi ndërkombëtar, transmeton Telegrafi. Një territor britanik jashtë shtetit me rreth 40,000 banorë, Gjibraltari ka një kontroll kufitar për ata që hyjnë dhe dalin.
Kjo do të thotë që gjatë orëve të pikut të mëngjesit dhe të pasdites, kur rreth 15,000 spanjollë që punojnë në territor kalojnë kufirin, mund të ketë radhë të gjata dhe që kërkojnë shumë kohë. “Fakti që ka një kufi midis nesh është qesharak.
Nuk mendoj se një gardh duhet t’i ndajë njerëzit nga një vend në tjetrin”, thotë Chotrani, e cila ka një punë në burimet njerëzore në një kompani gjibraltariane të transportit dhe turizmit. Pas saj, Shkëmbi i Gjibraltarit, 1400 metra i lartë, është i mbuluar nga retë e mëngjesit të hershëm.
I vendosur në majën jugore të Evropës kontinentale perëndimore, është vetëm nëntë milje larg Marokut, në një pikë ku takohen Oqeani Atlantik dhe Deti Mesdhe. Është një vend që ka qenë dëshmitar i betejave ushtarake, mosmarrëveshjeve për sovranitetin dhe një bllokadë 13-vjeçare të imponuar nga Spanja.
Por nga 15 korriku, është planifikuar të shohë një zhvillim të ri – heqjen e kufirit, duke lejuar lirinë e lëvizjes midis Spanjës dhe Gjibraltarit. Kjo është pjesë e një marrëveshjeje të negociuar me kujdes midis Bashkimit Evropian dhe Mbretërisë së Bashkuar pas daljes së kësaj të fundit nga blloku.
Ndarja e një kufiri tokësor me BE-në nënkuptonte që Gjibraltari paraqiste një sfidë të veçantë në epokën pas Brexit-it. “Ky do të jetë një hap i madh përpara, si për palën spanjolle ashtu edhe për palën britanike. Të gjithë ne që jetojmë [në La Línea de la Concepción] mendojmë se kjo është një ide e shkëlqyer. Kjo duhej të ishte bërë shumë kohë më parë”, thotë Chotrani.
Gjibraltari ka një nga të ardhurat më të larta për frymë në botë. Por La Línea de la Concepción dhe zona përreth është një nga pjesët më të privuara të Spanjës. Papunësia, e cila është e lartë në të gjithë rajonin jugor të Andaluzisë, është afër 30% këtu.
Prandaj, pritet që heqja e kufirit të ketë përfitime të mëdha ekonomike, duke lehtësuar rrjedhën e njerëzve vajtje-ardhje dhe ndoshta duke ndihmuar në korrigjimin e çekuilibrit midis dy territoreve.
“Kjo është diçka historike, ne kemi pasur një gardh kufitar që nga viti 1908”, thotë Juan Franco, kryetari i bashkisë së La Línea de la Concepción, i cili është i prirur të nënvizojë varësinë ekonomike lokale nga territori britanik. “Duhet të kuptoni se për një kompani mesatare në këtë qytet një e treta e të ardhurave të saj vjen nga klientët në Gjibraltar”, thotë ai.
Pas një dekade pasigurie në lidhje me marrëdhënien e ardhshme të Gjibraltarit me Spanjën pas votimit të Mbretërisë së Bashkuar për t’u larguar nga BE-ja, Franco thotë se beson se “kjo zgjidhje për Brexit-in do të ketë një efekt pozitiv për ne”.
Banorët e Gjibraltarit ishin kategorikisht kundër Brexit-it, me 96% të tyre që votuan për të qëndruar në BE në referendumin e vitit 2016 për këtë çështje. Ky qëndrim i vendosur pro-BE-së u nxit pjesërisht nga shqetësimet se dalja nga blloku do të inkurajonte pretendimet spanjolle për sovranitet në Shkëmb.
Por një faktor tjetër i rëndësishëm ishte marrëdhënia e ngushtë tregtare ekzistuese e Gjibraltarit me BE-në – veçanërisht në fusha të tilla si lojërat online, transporti detar dhe shërbimet financiare – dhe frika për sfidat logjistike që do të paraqiste Brexit.
Pas vitesh negociatash që përfshinin Spanjën, BE-në dhe Mbretërinë e Bashkuar, zgjidhja ka qenë përafrimi i Gjibraltarit me bashkimin doganor evropian dhe zonën e lirë të udhëtimit Shengen në Evropë.
Udhëtarët që vijnë nga vendet jashtë Shengenit, siç është Mbretëria e Bashkuar, do të duhet t’ua tregojnë pasaportat e tyre zyrtarëve të Gjibraltarit dhe Spanjës në aeroportin dhe portin e territorit.