A e dinë narcisistët që janë narcisistë? Sipas psikologëve, përgjigjja është po. Edhe pse narcizmi është një nga tiparet e personalitetit që krijon më shumë vështirësi në marrëdhëniet njerëzore, studimet tregojnë se shumica e njerëzve me tipare të forta narcisiste janë të vetëdijshëm për mënyrën se si sillen dhe si perceptohen nga të tjerët.
Narcizmi karakterizohet nga një ndjenjë e ekzagjeruar e rëndësisë personale, nevoja për admirim dhe bindja se dikush meriton trajtim të veçantë. Siç është shprehur eksperti i narcizmit Keith Campbell, “është si një sëmundje ku personat që vuajnë ndihen mjaft mirë, por njerëzit përreth tyre vuajnë”.
Sipas profesoreshës së psikologjisë Gwendolyn Seidman, kërkimet shkencore japin një përgjigje të qartë për pyetjen që shumë njerëz bëjnë: narcisistët e dinë se janë të tillë. Në studime të ndryshme, pjesëmarrësve u është kërkuar të vlerësojnë sa i përshkruan fraza “Unë jam narcisist”.
Ata që e pranonin këtë pohim kishin gjithashtu rezultate të larta në testet profesionale që matin narcizmin. Madje, studimet tregojnë se narcisistët jo vetëm që e njohin këtë anë të personalitetit të tyre, por shpesh e konsiderojnë atë një avantazh.
Edhe kur e kuptojnë se tipare si arroganca apo mendjemadhësia mund të krijojnë reagime negative tek të tjerët, ata besojnë se këto cilësi i ndihmojnë të arrijnë sukses, prestigj dhe ndikim. Psikologët kanë vënë re gjithashtu se njerëzit me nivele të larta narcizmi e përshkruajnë veten si më inteligjentë, më tërheqës dhe më karizmatikë se të tjerët.
Në të kundërt, ata nuk i kushtojnë shumë rëndësi faktit nëse perceptohen si të sjellshëm, të ngrohtë apo të dhembshur. Një tjetër zbulim interesant është se teoria e përhapur se narcisistët fshehin një ndjenjë të thellë inferioriteti nuk mbështetet fort nga provat shkencore.
Përkundrazi, shumë prej tyre kanë një vlerësim shumë të lartë për veten dhe besojnë sinqerisht në aftësitë e tyre, veçanërisht kur bëhet fjalë për statusin, pamjen apo suksesin. Kjo reflektohet edhe në marrëdhëniet e tyre. Narcisistët kanë tendencë t’i japin më shumë rëndësi prestigjit, statusit social dhe pamjes së partnerit sesa cilësive si besnikëria, mirësia apo afërsia emocionale.
Në të njëjtën mënyrë, qëllimet e tyre në jetë shpesh fokusohen te fama, pasuria dhe njohja publike. Në fund, ekspertët theksojnë se narcisistët e dinë që mund të perceptohen si arrogantë apo të vështirë në sjellje. Megjithatë, ata nuk i shohin këto karakteristika si problem që duhet korrigjuar.
Përkundrazi, i konsiderojnë mjete që i ndihmojnë të arrijnë atë që vlerësojnë më shumë: suksesin, ndikimin dhe prestigjin.