Me rastin e ekspozitës personale të piktorit, profesorit dhe kritikut të artit Dr. Sc. Abaz Hado, e cila u hap në ambientet e Galerisë së Qytetit të Prishtinës, publiku artdashës pati mundësinë të njihet nga afër me krijimtarinë e një prej personaliteteve të rëndësishme të artit pamor shqiptar.
Hapja e kësaj ekspozite përbën një ngjarje me rëndësi jo vetëm për autorin, por edhe për jetën kulturore të kryeqytetit, duke dëshmuar vazhdimësinë e bashkëpunimit artistik ndërmjet krijuesve nga të gjitha trevat shqiptare. Galeria ku u prezantua ekspozita ka një histori të veçantë institucionale.
Deri në fillim të viteve dymijë ajo funksiononte si Galeria e Kosovës, ndërsa pas zhvendosjes së institucionit në objektin ku sot vepron Galeria e Arteve e Kosovës, kjo hapësirë ekspozuese mbeti për një kohë jashtë funksionit.
Vendimi i Kuvendit Komunal të Prishtinës për ta rikthyer këtë galeri në funksion paraqet një hap të rëndësishëm në pasurimin e jetës artistike dhe kulturore të qytetit.
Misioni i saj është të promovojë vlerat autentike të artit bashkëkohor përmes ekspozitave personale dhe kolektive, duke krijuar një platformë të qëndrueshme për prezantimin e artistëve vendorë, mbarëkombëtarë dhe ndërkombëtarë.
Në këtë kuadër, galeria tashmë është bërë pjesë e rëndësishme e organizimit të aktiviteteve të njohura artistike, përfshirë edhe ekspozitat tradicionale të Asociacionit të Artistëve Vizual të Kosovës (AAVK).
Ekspozita personale e Abaz Hados u hap solemnisht nga kryetari i Asociacionit të Artistëve Vizual të Kosovës, prof. piktor Kamuran Goranci, i cili në fjalën e tij vlerësoi dimensionin estetik dhe poetik të krijimtarisë së autorit.
Ai, ndër të tjera, u shpreh: “Në veprën e Abaz Hados, natyra shndërrohet në një kod estetik dhe simbolik, përmes të cilit artisti ndërton një univers të veçantë pamor, ku realja dhe imagjinarja bashkëjetojnë në një ekuilibër të brishtë e poetik. Peizazhet e piktorit nuk mbeten në kufijtë e përshkrimit mimetik të natyrës.
Ato tejkalojnë të dukshmen dhe ngrihen drejt një hapësire poetike, ku elementet e botës reale transformohen, marrin ngarkesë simbolike dhe bëhen pjesë e një vizioni personal.”
Ky vlerësim e sintetizon në mënyrë të qartë karakterin e krijimtarisë së Hados, ku peizazhi nuk trajtohet vetëm si një motiv figurativ, por si një mjet shprehës për artikulimin e përjetimeve estetike dhe emocionale të autorit. Në këtë ekspozitë, Abaz Hado prezantohet kryesisht me një cikël veprash kushtuar peizazhit.
Kompozimet e ekspozuara frymëzohen nga pamje karakteristike të qyteteve dhe hapësirave natyrore të trojeve shqiptare, të interpretuara përmes një gjuhe artistike personale. Këto peizazhe nuk kanë karakter dokumentues; ato janë rezultat i një përjetimi të drejtpërdrejtë estetik, ku autori ndërthur përvojën personale me interpretimin artistik të natyrës.
Në shumicën e veprave vërehet një organizim i kujdesshëm kompozicional, ku elementet natyrore vendosen në marrëdhënie harmonike me dritën dhe ngjyrën. Pikërisht këto dy elemente përbëjnë boshtin kryesor të strukturës pamore të pikturave. Drita nuk shërben vetëm si burim ndriçimi, por si element që modelon hapësirën, ritmin dhe atmosferën e kompozimit.
Ndërkohë, ngjyra përdoret me ndjeshmëri të veçantë kromatike, duke krijuar kontraste dhe harmoni që i japin veprës intensitet emocional dhe forcë ekspresive. Përmes trajtimit të lirë të penelit dhe ndërtimit të sipërfaqeve piktorike, autori arrin të krijojë një ekuilibër ndërmjet reales dhe interpretimit artistik.
Ai niset nga motive konkrete të natyrës, por gjatë procesit krijues ato transformohen në struktura poetike, ku forma nuk mbetet e lidhur ngushtë me përshkrimin realist. Kjo mënyrë e qasjes i jep peizazheve karakter meditativ, duke e orientuar vëmendjen e shikuesit jo vetëm drejt pamjes së jashtme, por edhe drejt atmosferës shpirtërore që transmetojnë veprat.
Paleta kromatike e përdorur nga Hado dëshmon për një kontroll të mirë të marrëdhënieve ndërmjet toneve të ngrohta dhe atyre të ftohta. Kalimet graduale të ngjyrave, transparenca e shtresimeve dhe ritmi i penelit krijojnë një ndjesi lëvizjeje dhe gjallërie, duke bërë që peizazhi të perceptohet si një hapësirë në transformim të vazhdueshëm.
Në këtë mënyrë, natyra fiton dimension simbolik dhe poetik, ndërsa kompozimi ruan ekuilibrin ndërmjet spontanitetit dhe disiplinës formale. Krijimtaria e Abaz Hados mbështetet mbi një përvojë të gjatë artistike dhe akademike. Ai u diplomua në Shkollën e Mesme Artistike “Jordan Misja” në Tiranë dhe më pas përfundoi studimet në Akademinë e Arteve të Bukura në Tiranë në vitin 1983.
Në vitin 1985 kreu studimet pasuniversitare në fushën e kërkimit shkencor dhe kritikës së artit, ndërsa ka ndjekur studime edhe në fushën e menaxhimit të artit. Gjatë karrierës së tij ka zhvilluar një veprimtari të gjerë artistike dhe profesionale, duke marrë pjesë në ekspozita dhe bienale të ndryshme në Shqipëri dhe jashtë saj.
Paralelisht me krijimtarinë artistike, ai ka ushtruar edhe funksione të rëndësishme institucionale, ndër to drejtor i Galerisë Kombëtare të Arteve, zëvendësministër i Kulturës, Rinisë dhe Sporteve dhe drejtor i Tirana Art Gallery. Gjithashtu, ai është profesor i Historisë së Artit dhe Komunikimit dhe mban titullin Doktor i Shkencave në Arte.
Sot, Abaz Hado jeton dhe vepron në Tiranë, duke vazhduar angazhimin e tij në krijimtarinë artistike, kritikën e artit, edukimin universitar dhe menaxhimin kulturor. Ekspozita e tij në Galerinë e Qytetit të Prishtinës përfaqëson një dëshmi të vazhdimësisë së këtij angazhimi krijues dhe një kontribut të rëndësishëm në pasurimin e dialogut artistik ndërshqiptar.
Përmes një cikli peizazhesh të realizuara me ndjeshmëri estetike, mjeshtëri teknike dhe përkushtim krijues, autori ofron një përvojë vizuale ku natyra interpretohet si hapësirë reflektimi, kujtese dhe komunikimi poetik me shikuesin.