Meritat kryesore për ndryshimin historik që po ndodh në Urën e Ibrit u takojnë, pa dyshim, kryeministrit Albin Kurti dhe komandantit të KFOR-it, gjeneralmajor Özkan Ulutaş.
I pari e mbajti të hapur politikisht kërkesën që ura të mos mbetej përgjithmonë simbol i ndarjes; i dyti e udhëhoqi procesin ushtarak me maturi, duke e përshtatur praninë e KFOR-it me përmirësimin real të gjendjes së sigurisë. Megjithatë, saktësia kërkon të thuhet se deri tani nuk është shpallur ende hapja e plotë e urës për automjete.
KFOR-i ka filluar largimin gradual të postbllokut të përhershëm dhe kalimin drejt një pranie më fleksibile. Ky është ndryshim thelbësor, por jo domosdoshmërisht akti përfundimtar juridik dhe teknik i hapjes së urës.
Vetë NATO-ja e ka bërë të qartë se ky proces po zhvillohet “nën udhëheqjen e qëndrueshme” të gjeneralmajor Ulutaşit dhe në koordinim të ngushtë me autoritetet dhe palët relevante. Aleanca thotë se prania e KFOR-it po përshtatet me “përmirësimet në situatën e sigurisë”. Vendimi është gradual, i kushtëzuar nga gjendja në terren dhe i kthyeshëm nëse siguria përkeqësohet.
Deklarata e NATO-s dhe njoftimi mbi tranzicionin e KFOR-it e konfirmojnë këtë. Kjo e bën procesin shumë më domethënës sesa një fitore të zakonshme politike. Ai dëshmon se bashkëpunimi ndërmjet institucioneve të Kosovës dhe KFOR-it mund të prodhojë rezultate atje ku për vite me radhë sunduan frika, barrikadat dhe politika e ndarjes.
Është gjithashtu njohje e rritjes së aftësive të institucioneve kosovare të sigurisë—një nga arsyet që NATO ka dhënë për optimizimin gradual të pranisë së saj. Kryeministri Kurti meriton vlerësim për këmbënguljen që liria e lëvizjes dhe sovraniteti të mos mbeten nocione abstrakte.
Gjeneralmajor Ulutaş meriton respekt për faktin se nuk e trajtoi sigurinë si ruajtje të pafundme të status quo-së, por si krijim gradual të kushteve që institucionet vendëse të ushtrojnë përgjegjësitë e tyre. Merita u takon edhe Policisë së Kosovës, qytetarëve që nuk iu përgjigjën provokimeve dhe gjithë strukturës së NATO-s që e miratoi këtë tranzicion.
Pa profesionalizmin dhe përmbajtjen e tyre, as këmbëngulja politike dhe as vendimi ushtarak nuk do të ishin të qëndrueshme. Ura nuk duhet të hapet kundër serbëve të Kosovës, por për të gjithë qytetarët. Liria e lëvizjes nuk mund të jetë privilegj etnik, ndërsa siguria nuk mund të nënkuptojë strehim për strukturat kriminale.
Nuk ka liri për kriminelët; ka liri për qytetarët dhe përgjegjësi individuale për këdo që shkel ligjin. Nëse procesi përfundon pa incidente dhe ura u kthehet plotësisht qytetarëve, ai mund të konsiderohet një nga sukseset më të rëndësishme të bashkëpunimit të sigurisë në Ballkanin e pasluftës. Sepse pa siguri nuk ka paqe, por pa liri të lëvizjes dhe sundim të ligjit nuk ka as normalitet.
Ura e Ibrit duhet të pushojë së qeni kufi i frikës dhe të bëhet urë e një epoke të re—të një paqeje që nuk mbështetet në ndarje, por në institucione, ligj dhe bashkëpunim me aleatët.