Shkenca moderne mbështet të njëjtën ide: siguria, lidhja me prindin dhe aftësia për t’u përballur me vështirësitë janë themeli i qëndrueshmërisë emocionale Fëmijët e sotëm rriten në një botë që kërkon prej tyre të përshtaten shpejt, të përballen me presionin dhe të zgjidhin probleme gjithnjë e më herët. Por aftësia për të përballuar dështimet, ndryshimet dhe zhgënjimet nuk lind vetvetiu.
Ajo ndërtohet me kohë – përmes përvojës, por sidomos përmes marrëdhënies me njerëzit më të afërt. Një studim i Shkollës së Shëndetit Publik „Bloomberg“ në Universitetin Johns Hopkins tregoi se vetëm rreth 40 për qind e fëmijëve të moshës shkollore të përfshirë në hulumtim konsideroheshin se po zhvilloheshin dhe funksiononin mirë.
Studiuesit vunë në dukje se qëndrueshmëria e familjes dhe lidhja e fortë mes prindit dhe fëmijës kishin rol të veçantë, pavarësisht vështirësive me të cilat përballeshin fëmijët. Me pak fjalë, fëmija nuk bëhet më i fortë sepse nuk përjeton kurrë probleme. Ai bëhet më i fortë kur, në momentet e vështira, e di se nuk është vetëm.
Fjalia që Ajnshtajni ia shkroi të birit Për një ide të ngjashme kishte shkruar shumë dekada më parë edhe Albert Ajnshtajni. Ajnshtajni dhe Mileva Marić kishin tre fëmijë – Lieserl, Hans Albert dhe Eduard. Eduardi, më i vogli, shfaqi që herët aftësi të mëdha intelektuale dhe nisi studimet me synimin për t’iu përkushtuar mjekësisë.
Më vonë u diagnostikua me skizofreni dhe kaloi periudha të vështira të jetës. Në një letër drejtuar të birit në vitin 1930, Ajnshtajni shkroi: „Jeta është si ngasja e biçikletës. Për ta ruajtur ekuilibrin, duhet të vazhdosh të lëvizësh.“ Metafora është e thjeshtë, por fuqia e saj mbetet edhe sot: kur ndalojmë plotësisht, humbasim ekuilibrin.
Në jetë, ndonjëherë mjafton të vazhdojmë përpara, edhe kur hapi i ardhshëm nuk është plotësisht i qartë, transmeton Telegrafi. Mos e mbroni fëmijën nga çdo vështirësi Prindërit natyrshëm duan t’i mbrojnë fëmijët nga dhimbja, dështimi dhe zhgënjimi. Por mbrojtja nga çdo situatë e vështirë nuk është e njëjtë me zhvillimin e qëndrueshmërisë.
Një fëmijë emocionalisht i qëndrueshëm nuk është ai që nuk frikësohet, nuk trishtohet dhe nuk gabon. Është ai që gradualisht mëson t’i njohë emocionet, të kërkojë ndihmë dhe të provojë përsëri. Dëgjojeni para se t’i jepni zgjidhjen Kur fëmija vjen me një problem, prindi shpesh përpiqet menjëherë ta zgjidhë. Por ndonjëherë gjëja më e vlefshme është ta dëgjojë.
Kur fëmija flet për frikën, konfliktin me shokët apo një dështim, ai ka nevojë të ndiejë se emocionet e tij merren seriozisht. Në vend që t’i thuhet: „Nuk është asgjë“, mund të jetë shumë më ndihmuese pyetja: „Çfarë të shqetëson më shumë?“ Kujtojani sa herë është ngritur më parë Kur përballet me një problem të ri, fëmija mund të harrojë të gjitha vështirësitë që tashmë ka kapërcyer.
Një fjali si: „A të kujtohet kur mendoje se nuk do t’ia dilje, por ia dole?“ mund ta ndihmojë të kuptojë se ka burime të brendshme për t’u përballur edhe me sfidën e radhës. Fëmija nuk ka pse të jetë i përsosur Këtu qëndron edhe thelbi i metaforës së Ajnshtajnit. Ekuilibri nuk do të thotë të mos lëkundesh kurrë. Do të thotë të mësosh ta rikthesh atë.
Edhe fëmijët nuk kanë nevojë të jenë gjithmonë të guximshëm, të marrin gjithmonë vendimin e duhur apo të fitojnë çdo betejë. Ata duhet të mësojnë se mund të gabojnë, të zhgënjehen, të kërkojnë ndihmë dhe të provojnë përsëri. Të rritësh një fëmijë të fortë nuk do të thotë t’ia pastrosh rrugën nga çdo pengesë.
Do të thotë ta mësosh se, edhe kur rrëzohet, mund të ngrihet – dhe se gjatë këtij procesi nuk është vetëm.