Nga gjetjet e publikuara së fundmi nga Radio Evropa e Lirë, rezulton se kompani të lidhura me Milan Radoiçiq, i akuzuar nga autoritetet e Kosovës për organizimin e sulmit të armatosur në Banjska Monastery, kanë vazhduar të fitojnë kontrata publike me vlerë miliona euro nga institucionet shtetërore të Serbisë.
Sipas hulumtimit, këto kontrata janë dhënë edhe pas ngritjes së aktakuzës ndaj tij, duke përfshirë projekte të financuara nga institucione të ndryshme shtetërore. Gjetjet hedhin dritë mbi vazhdimësinë e bashkëpunimit ndërmjet sektorit publik dhe kompanive të lidhura me Radoičić, pavarësisht akuzave të rënda që rëndojnë ndaj tij.
Rasti ka ngritur pikëpyetje serioze për transparencën e prokurimit publik, mekanizmat e mbikëqyrjes dhe përgjegjësinë institucionale në Serbi, ndërsa ka nxitur reagime dhe kërkesa për sqarime lidhur me mënyrën se si janë dhënë këto kontrata. E në lidhje me këtë temë në një prononcim për “Bota sot”, ka folur analisti politik, Eduard Gashi.
Ai thotë se nëse këto gjetje konfirmohen, ato tregojnë një problem serioz me sundimin e ligjit dhe funksionimin e institucioneve në Serbi. Eduard Gashi Sipas tij, vazhdimi i financimit të kompanive të lidhura me persona të akuzuar dëmton besueshmërinë e Serbisë para Bashkimit Evropian dhe cenon luftën kundër krimit të organizuar.
“ Nëse këto gjetje konfirmohen, atëherë kemi të bëjmë me një problem shumë serioz politik dhe institucional. Nuk është më vetëm çështje e prokurimit publik në Serbi, por çështje e sundimit të ligjit, e luftës kundër krimit të organizuar dhe e besueshmërisë së Serbisë para Bashkimit Evropian.
Një shtet që pretendon rrugën evropiane nuk mund, nga njëra anë, të flasë për dialog, paqe dhe normalizim, ndërsa nga ana tjetër të lejojë që kompani të lidhura me persona të akuzuar për sulme të armatosura dhe krim të organizuar të përfitojnë miliona nga buxheti publik. Kjo e vendos Serbinë në një pozitë shumë të vështirë para BE-së.
Sepse Bashkimi Evropian nuk mund të kërkojë vetëm fjalë për normalizim, por duhet të kërkojë edhe prova konkrete: transparencë, hetim, përgjegjësi dhe shkëputje të qartë nga strukturat kriminale. Nëse institucionet serbe vazhdojnë të financojnë rrjete të tilla, atëherë kjo dëmton seriozisht bashkëpunimin ndërkombëtar kundër krimit të organizuar.
Sepse nuk mund të luftohet krimi me njërën dorë, ndërsa me dorën tjetër i jepen kontrata publike njerëzve të lidhur me të” , u shpreh ai. Duke vazhduar bisedën, analisti shton që ky rast mund të dëmtojë raportet e Serbisë me Bashkimin Evropian dhe të rrisë presionin ndërkombëtar. Sipas tij, normalizimi kërkon veprime konkrete dhe jo mbështetje për rrjete të lidhura me krimin.
“ Pasojat politike mund të jenë të mëdha: më pak besim nga BE-ja, më shumë presion diplomatik ndaj Serbisë, bllokim në procesin e integrimit evropian dhe thellim i mosbesimit mes Kosovës dhe Serbisë. Rasti i Banjskës nuk mund të trajtohet si incident i izoluar.
Nëse pas tij vazhdon mbështetja financiare dhe institucionale për njerëz apo kompani të lidhura me këtë rrjet, atëherë kemi një problem shumë më të madh: kapjen e shtetit nga struktura kriminale dhe politike. Prandaj BE-ja dhe partnerët ndërkombëtarë duhet të jenë shumë më të qartë. Normalizimi nuk matet me deklarata, por me veprime konkrete.
Dhe veprimi i parë duhet të jetë: asnjë euro publike për rrjete të lidhura me krim, dhunë dhe destabilizim ”, përfundoi analisti Gashi për “Bota sot”.