Ukraina shpreson të nënshkruajë marrëveshje të mëdha mbrojtëse me të paktën shtatë vende të NATO-s deri në fund të vitit, sipas një zyrtari të lartë, duke theksuar një aspekt të ri të politikës së jashtme të Kievit që synon të tregojë se mund të jetë një ofrues, si dhe një marrës i pajisjeve dhe ekspertizës ushtarake.
Kievi ka nënshkruar “marrëveshje për dronë” me gjashtë vende në muajt e fundit. Tre prej tyre janë shtete të Lindjes së Mesme, të cilat u bënë të etura për mbështetjen e Ukrainës pasi u vunë në shënjestër të dronëve Shahed me rreze të gjatë veprimi iranianë, pasi lufta SHBA-Izrael kundër Iranit filloi në pranverë.
Këto janë të njëjtat armë që kanë shënjestruar qytetet ukrainase pa pushim gjatë katër viteve të fundit. Azerbajxhani ka nënshkruar gjithashtu një marrëveshje me Kievin, si dhe me anëtarët e NATO-s, Letoninë dhe Lituaninë, shkruan The Guardian.
“Nisma quhet marrëveshja e dronëve, por në fakt mbulon shumë më tepër sesa vetëm dronët… ajo që është edhe më e rëndësishme është përvoja dhe njohuritë, qasja në të gjithë komponentët që formojnë sistemin këtu në Ukrainë ”, tha Davyd Aloian, zëvendëssekretari i këshillit të sigurisë së Ukrainës dhe një nga ata që janë përgjegjës për marrëveshjet, transmeton Sinjali.
Diplomacia e dronëve filloi gjatë luftës së Trump kundër Iranit, kur Teherani sulmoi aleatët e SHBA-së në të gjithë rajonin. Shumica e vendeve të Gjirit rezultuan të papërgatitura për kërcënimin nga dronët, edhe pse Irani po përdorte kryesisht një version shumë më pak të sofistikuar të Shahed sesa modelet e përmirësuara që Rusia përdor në Ukrainë.
Në disa raste, raketat e shtrenjta Patriot u përdorën për të rrëzuar raketat Shahed, kur dronët interceptues të lirë duhet të jenë në gjendje ta bëjnë punën – por vetëm nëse kombinohen me njohuritë dhe përvojën e kërkuar. “ Droni interceptues është vetëm një dron. Kjo nuk do të thotë që do të jesh në gjendje të rrëzosh Shahed me të”, tha Aloian.
“ Ju nevojiten dronët, por ju nevojiten edhe nënkomponentë, sensorë, stacione tokësore dhe, akoma më e rëndësishmja, sistemet e radarit “, tha Aloian. Pas sulmeve, Aloian tha se një vend në rajon bleu dronë interceptues nga një kompani perëndimore që e kishte zhvilluar produktin në bashkëpunim me prodhuesit ukrainas.
Pas dorëzimit, Kievi mori kërkesa të përsëritura për të ndihmuar me këshilla se si të operoheshin më mirë sistemet. Në fund, tre vende të Gjirit: Arabia Saudite, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Katari, nënshkruan marrëveshje me Ukrainën. Kievi u ofroi vendeve një vlerësim të gjerë të asaj që do të nevojitej në nivel operacional dhe taktik për t’i bërë armët efektive.
Mike Kofman, një analist në Carnegie Endowment International Peace në Uashington DC, tha se pikërisht në këtë integrim të përgjithshëm, Ukraina mund të jetë më e dobishme. “Ata mund të ofrojnë një ekosistem produktesh për organizimin e mbrojtjes ajrore ose zhvillimin e një aftësie sulmi me dronë ”, tha ai.
Dorëzimi i dronëve vetë nuk është ende pjesë e marrëveshjes, pasi industria e Ukrainës i nënshtrohet kontrolleve të rrepta dhe është e përqendruar në nevojat mbrojtëse të vendit.
Diplomatët dhe analistët thanë se, deri diku, “diplomacia e dronëve ” kishte qenë një përpjekje për të bërë aleatë të rinj dhe për të siguruar që Ukraina të mbetej në axhendë në një kohë kur vëmendja po zhvendosej drejt Lindjes së Mesme.
Por, si vendi më me përvojë në botë në mbrojtjen nga sulmet me dronë, si dhe në përdorimin e dronëve në sulmet kundër Rusisë, Kievi mendon se ka shumë për të ofruar. “Fillimisht, ne bëjmë një vlerësim nga një grup ekspertësh dhe i ofrojmë partnerit një raport ku shpjegojnë se çfarë do t’u duhet” , tha Aloian.
Më pas, u takon vendeve partnere të vendosin nëse duan të bëjnë porosi për produkte ukrainase që mund të prodhohen në varësi të kapacitetit të disponueshëm në të ardhmen, apo t’i sigurojnë ato diku tjetër.
Aloian tha se vëmendja tani do të zhvendoset te partnerët e NATO-s, ku veçanërisht ata që ndodhen më afër Rusisë ose Ukrainës kanë pasur nevojë t’i kushtojnë vëmendje gjithnjë e më të madhe mbrojtjes nga dronët.
Në Letoni, qeveria ra në maj pas një skandali politik që filloi pasi dy dronë ukrainas me rreze të gjatë veprimi, të shtyrë nga kursi për shkak të masave ruse të luftës elektronike, goditën një objekt magazinimi nafte . Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!