Pas etiketave të bukura dhe çmimeve të larta, shpesh fshihen falsifikime, përbërës të padeklaruar dhe praktika që prekin drejtpërdrejt sigurinë e konsumatorit Rexhep Kryeziu Ekspert i vreshtarisë dhe verarisë, Zvicër Autoritetet evropiane, si Europoli dhe Komisioni Evropian, po zbulojnë vazhdimisht raste të ndryshme mashtrimi që përfshijnë kompani të sektorit ushqimor.
Numri i rasteve të pazbuluara të mashtrimit ushqimor brenda BE-së konsiderohet i lartë. Ndër produktet më të prekura dhe më shpesh të falsifikuara në Evropë janë vaji i ullirit, mjalti, mishi, peshku, qumështi, produktet e qumështit, por edhe vera.
Vaji i ullirit Gjatë periudhave me çmime jashtëzakonisht të larta, autoritetet kanë regjistruar numër rekord rastesh kur vajrat me cilësi të ulët ngjyrosen me klorofil ose etiketohen si “vaj ulliri ekstra i virgjër”, duke u shitur si produkt i shtrenjtë dhe me cilësi të lartë.
Mjalti Hetimet e porositura nga Komisioni Evropian kanë zbuluar se pothuajse gjysma e mjaltit të importuar dyshohet se është falsifikuar me ujë të lirë me sheqer. Mishi dhe peshku Një nga shembujt më të njohur ishte skandali i mishit të kalit në Evropë, në vitin 2013, kur shumë ushqime të ngrira dhe të gatshme, si lazanjat, përmbanin mish kali të padeklaruar në vend të mishit të viçit.
Sipas Europolit, brenda BE-së shfaqen shpesh edhe produkte të mishit të skaduar, të cilat rietiketohen dhe rikthehen në treg. Për të luftuar këto praktika të paligjshme, BE-ja bashkëpunon ngushtë me autoritetet përkatëse dhe kryen operacione të rregullta ndërkufitare për zbatimin e ligjit, siç janë operacionet OPSON.
Falsifikimi i qumështit dhe produkteve të qumështit Falsifikimi i qumështit dhe produkteve të qumështit është një formë e mashtrimit ushqimor që pothuajse gjithmonë ka për qëllim maksimizimin ilegal të fitimeve, në kurriz të cilësisë dhe sigurisë së konsumatorit.
Megjithatë, shtrëngimi i rregulloreve dhe testet laboratorike shumë të avancuara po mundësojnë zbulimin e këtyre praktikave me saktësi gjithnjë e më të madhe. Metodat më të zakonshme të falsifikimit të qumështit përfshijnë disa forma.
Hollimi me lloje më të lira të qumështit Produktet e shtrenjta dhe me cilësi të lartë, të prodhuara nga qumështi i deles ose i dhisë, si për shembull djathi feta autentik ose Roquefort, hollohen ilegalisht me qumësht lope, i cili është dukshëm më i lirë.
Përdorimi i analogëve të djathit Djathi me cilësi të lartë në ushqime të gatshme, si picat e ngrira, mund të zëvendësohet fshehurazi me imitime të prodhuara nga yndyra bimore, niseshteja dhe aromatizuesit.
Hollimi dhe falsifikimi i proteinave Qumështi hollohet me ujë, ndërsa për të maskuar humbjen e proteinave gjatë testimeve laboratorike të dendësisë, në të kaluarën janë përdorur aditivë të dëmshëm, të pasur me azot, siç është melamina. Një shembull famëkeq ishte skandali i qumështit në Kinë, në vitin 2008. Në atë rast, melamina iu shtua qumështit të holluar për të maskuar përbërjen e tij.
Si pasojë, shumë fëmijë humbën jetën, ndërsa teknikët e përfshirë u dënuan me vdekje. Një formë tjetër mashtrimi është kur qumështi i prodhuar në mënyrë konvencionale etiketohet si qumësht organik ose si qumësht nga kafshë të rritura në kullota, duke u shitur me çmim më të lartë.
Rregullore dhe kundërmasa të reja Për të mbrojtur më mirë konsumatorët nga mashtrimi, kërkesa më të rrepta të BE-së për produktet e qumështit janë në fuqi që nga qershori i vitit 2026. Prodhuesit kërkohet të deklarojnë përqindjen e saktë të çdo lloji tjetër të qumështit të shtuar në produkt.
Për më tepër, përdorimi i termit “i freskët” tani është i lidhur me standarde më të rrepta të përpunimit dhe me vlera kufitare. Toksina bakteriale në formulat për foshnja Në fillim të vitit 2026, korporata të mëdha si Nestlé dhe Danone lëshuan tërheqje ndërkombëtare për formulat e foshnjave.
Shkak ishte kontaminimi me toksinën cereulidë, e cila kishte hyrë në produkte përmes një përbërësi vaji të furnizuar nga një nënkontraktor kinez. Roli i inspektorëve shtetërorë Inspektorët shtetërorë kontrollojnë pa paralajmërim kompanitë që prodhojnë artikuj ushqimorë. Këto kontrolle janë pjesë thelbësore e mbikëqyrjes së sigurisë ushqimore dhe zbulimit të mashtrimeve në treg.
Në mesin e vitit 2026, inspektorët ligjorë për mbrojtjen e konsumatorëve zbuluan nivele të larta të kimikateve të qëndrueshme PFAS në qumështin e lopës gjatë testeve në Zvicrën Lindore. Kafshët i kishin gëlltitur këto kimikate përmes mbetjeve të pesticideve në tokë dhe në ujërat nëntokësore.
Skandalet me verën Skandali me verën, në përgjithësi, i referohet dy skandaleve të mëdha ushqimore në historinë e kohëve të fundit evropiane, në të cilat verërat e falsifikuara çuan në mbylljen e punishteve të verës, sekuestrimin e miliona litrave verë dhe reforma të gjera legjislative. 1.
Skandali i verës me glikol në Austri, 1985 Në verën e vitit 1985, skandali i glikolit tronditi botën e verës. Disa prodhues austriakë kishin shtuar në verërat e tyre dietilen glikol, një agjent antifriz, në verërat cilësore të kategorisë Prädikatswein . Qëllimi ishte që vera të kishte shije artificialisht më të ëmbël, më të plotë dhe më të pjekur. Pasojat ishin të rënda.
Skandali zbuloi një aktivitet masiv kriminal. Miliona litra verë të falsifikuar u sekuestruan, eksportet ranë me 95 për qind dhe reputacioni i verës austriake u dëmtua rëndë. 2. Skandali i metanolit në Itali, 1986 Menjëherë pas skandalit të glikolit në Austri, në Itali ndodhi një incident edhe më tragjik.
Për të rritur artificialisht dhe me kosto të ulët përmbajtjen e alkoolit në verërat e tregut masiv, veçanërisht në verën Barbera, disa fabrika italiane e falsifikuan verën me metanol toksik. Pasojat ishin fatale. Kjo shkaktoi probleme të rënda shëndetësore dhe rezultoi me mbi 20 vdekje në nivel ndërkombëtar.
Shumë punishte vere dhe fabrika shishesh u mbyllën dhe u përballën me ndjekje penale. 3. Incidente të tjera, nga viti 2008 deri sot Në vitin 2008, një tjetër skandal tronditi Italinë. Tregtarët e verës kishin falsifikuar verën me substanca të ndryshme, përfshirë ujë, kimikate dhe acid klorhidrik. Mijëra hektolitra verë u konfiskuan, përfshirë edhe varietete të famshme premium, si Brunello.
Në vitet 1980, Zvicra u prek kryesisht si blerëse e verërave të përfshira në skandal. Edhe sot ka akuza të izoluara, të cilat hetohen rigorozisht, siç janë rastet që përfshijnë punishte vere në Valais. Në këto raste, prodhuesit e verës akuzojnë njëri-tjetrin për praktika të paligjshme, përfshirë sheqerosjen e paautorizuar dhe shkeljet që lidhen me origjinën e verës.
Të gjitha këto raste zbulohen nga inspektorët shtetërorë, të cilët paraqiten pa paralajmërim në kompani, punishte dhe zinxhirë të prodhimit e përpunimit ushqimor. Edhe Kosova duhet ta shohë këtë si një kujtesë të rëndësishme se siguria ushqimore nuk mbrohet vetëm me ligje, por me kontroll të vazhdueshëm, laboratorë funksionalë dhe inspektim të pakompromis.