Sa herë keni thënë “Jam mirë”, edhe pse brenda vetes keni ndier krejt të kundërtën? Ndoshta keni buzëqeshur kur ju vinte të qanit, keni heshtur kur dikush ju ka lënduar ose keni fshehur zemërimin për të shmangur një konflikt Shpesh besojmë se duke mos i shprehur emocionet, tregojmë forcë dhe vetëkontroll. Por ajo që nuk e themi me fjalë nuk zhduket domosdoshmërisht.
Shtypja e vazhdueshme e emocioneve mund të shoqërohet me stres, tension fizik, lodhje psikologjike dhe vështirësi në marrëdhëniet personale. Pse mësohemi t’i fshehim ndjenjat? Gjithçka mund të fillojë që në fëmijëri. Shprehje si “Mos qaj”, “Mos u zemëro” ose “Duhet të jesh i fortë” mund ta mësojnë fëmijën se disa emocione nuk duhen treguar.
Me kalimin e viteve, kjo mënyrë të menduari mund të bëhet pjesë e sjelljes sonë. Fillojmë ta konsiderojmë trishtimin dobësi, ndërsa shprehjen e pakënaqësisë si rrezik për marrëdhëniet me të tjerët. Në moshën e rritur, emocionet shpesh fshihen nga frika e refuzimit, kritikës ose konfliktit.
Dikush nuk ia thotë partnerit se është lënduar, ndërsa dikush tjetër hesht në punë nga frika se mos krijon probleme. Megjithatë, ekziston një dallim i rëndësishëm ndërmjet kontrollimit të emocioneve dhe shtypjes së tyre. Nuk është e nevojshme ta shprehim menjëherë çdo ndjenjë. Problemi fillon kur heshtja bëhet mënyra jonë e vetme për t’u përballur me atë që përjetojmë.
Çfarë ndodh në trup kur fshehim trishtimin, zemërimin dhe frikën? Emocionet nuk janë vetëm përjetime psikologjike. Ato shoqërohen edhe me ndryshime në funksionimin e organizmit. Kur përjetojmë frikë, zemërim ose shqetësim të fortë, mund të ndryshojë ritmi i zemrës, frymëmarrja dhe tensioni muskulor. Edhe nëse nga jashtë dukemi të qetë, organizmi mund të vazhdojë të reagojë ndaj stresit.
Një studim i psikologëve James Gross dhe Robert Levenson, i botuar në revistën shkencore Journal of Abnormal Psychology , përfshiu 180 gra që shikonin filma të krijuar për të nxitur reagime emocionale. Pjesëmarrëset që duhej t’i fshihnin emocionet shfaqën rritje të aktivitetit të sistemit nervor simpatik, i cili merr pjesë në reagimin e organizmit ndaj stresit.
Kjo nuk do të thotë se çdo emocion i pashprehur shkakton sëmundje. Megjithatë, studimi tregoi se qetësia që shohin të tjerët nuk nënkupton domosdoshmërisht qetësi edhe brenda organizmit. Kur kësaj gjendjeje i shtohen stresi i vazhdueshëm, pagjumësia dhe shqetësimet e përditshme, mund të shfaqen lodhje, tension muskulor dhe dhimbje koke.
Këto simptoma, megjithatë, mund të kenë edhe shkaqe të tjera shëndetësore, transmeton Telegrafi. Foto: Source Heshtja mund të krijojë largësi edhe mes njerëzve që duhen Kur vazhdimisht fshehim atë që na shqetëson, njerëzit përreth mund të mos e kuptojnë se kemi nevojë për mbështetje.
Partneri mund të mendojë se gjithçka është në rregull, miqtë mund të besojnë se nuk kemi probleme, ndërsa familjarët mund të mos e kuptojnë sa shumë na ka lënduar një ngjarje.
Një metaanalizë e publikuar në vitin 2017 në revistën shkencore Emotion , që përfshiu 43 studime, zbuloi se shtypja më e theksuar e emocioneve lidhej me mbështetje më të dobët shoqërore, kënaqësi më të ulët nga marrëdhëniet dhe cilësi më të dobët të lidhjeve romantike. Megjithatë, kjo nuk dëshmon se fshehja e emocioneve i shkakton drejtpërdrejt të gjitha këto probleme.
Po aq e rëndësishme është mënyra e shprehjes së ndjenjave. Të thuash “Më lëndove me atë që the” është ndryshe nga të reagosh me fyerje ose agresivitet. Pesë shenja që mund të tregojnë se po mbani shumë emocione përbrenda Shtypja e emocioneve shpesh bëhet aq e zakonshme, sa personi nuk e vëren më. Disa shenja të mundshme janë: Thoni vazhdimisht “Jam mirë”, edhe kur ndiheni keq.
E keni të vështirë të shpjegoni çfarë ndieni. Shmangni konfliktet edhe kur dikush ju lëndon. Ndieni faj kur shprehni pakënaqësi ose vendosni kufij. Pas një periudhe të gjatë heshtjeje, reagoni me zemërim të papritur. Këto shenja nuk dëshmojnë domosdoshmërisht shtypje emocionale. Ato mund të shfaqen edhe gjatë ankthit, depresionit ose rraskapitjes psikologjike.
Si të mos lejojmë që emocionet të na rëndojnë përbrenda? Hapi i parë është të pranojmë atë që ndiejmë, pa e gjykuar veten. Trishtimi, frika dhe zemërimi janë pjesë normale e përvojës njerëzore. Në vend që t’i themi vetes “Nuk duhet të ndihem kështu”, mund të pyesim: “Çfarë më shqetëson?”, “Pse reagova në këtë mënyrë?” dhe “Çfarë kam nevojë të ndryshoj?”.
Biseda me një person të besuar, shkrimi i mendimeve dhe komunikimi i qetë mund të ndihmojnë në përpunimin e emocioneve. Kur shqetësimet bëhen të vazhdueshme dhe ndikojnë në jetën e përditshme, mbështetja e psikologut mund të jetë e dobishme.
Forca emocionale nuk qëndron te aftësia për të fshehur gjithçka, por te aftësia për të kuptuar atë që ndiejmë dhe për ta shprehur në mënyrë të shëndetshme. Sepse ndonjëherë, pas një “Jam mirë” të thënë me buzëqeshje, fshihet pikërisht një njeri që ka më shumë nevojë të dëgjohet.