Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka nënshkruar një urdhër ekzekutiv që kërkon të riemërtojë ‘Liqenin Ontario’ në ‘Liqeni Amerika.’ Lëvizja vjen pasi bisedimet tregtare midis SHBA-së dhe Kanadasë dështuan fundjavën e kaluar, dhe SHBA-ja vendosi tarifa të reja 50% mbi mallrat kanadeze me vlerë 20 miliardë dollarë (28 miliardë dollarë kanadezë).
Kanadaja do të zbatojë kundër-tarifa “dollar për dollar” muajin e ardhshëm. Trump ka postuar në mënyrë të përsëritur kërcënime për riemërtimin e liqenit, një nga pesë Liqenet e Mëdha që shtrihen në të dyja vendet, në mediat sociale mes mosmarrëveshjes tregtare.
Ai tha të enjten, më , se lëvizja ishte “zyrtare, me efekt të menjëhershëm” dhe se administrata e tij ka “dorëzuar të gjitha letrat dhe dokumentet e nevojshme” për të bërë ndryshimin.
Kryeministri kanadez, Mark Carney, vuri në dukje se emri i Liqenit Ontario mund të gjurmohet më shumë se 400 vjet më parë, duke shënuar në një postim në mediat sociale të enjten, më , se ai i paraprinte formimit të Konfederatës Kanadeze dhe Deklaratës së Pavarësisë së SHBA-së. “Ne e dimë se Shtetet e Bashkuara po ndryshojnë.
Marrëdhëniet e tyre tregtare, politika e tyre e jashtme, monumentet e tyre kombëtare, hidronimet e tyre”- shkroi ai. “Burrat dhe gratë kanadeze e dinë gjithashtu se gjërat duhet të thirren me emrin e tyre, dhe ky liqen quhet Liqeni Ontario – sot dhe përgjithmonë.” Kur Trump mori Shtëpinë e Bardhë në vitin 2025, ai nënshkroi një urdhër të ngjashëm që ndryshoi Gjirin e Meksikës në Gjirin e Amerikës.
Meksika e ka refuzuar ndryshimin e emrit, duke argumentuar se një shtet i vetëm nuk mund të riemërtojë një trup ujor ndërkombëtar të përbashkët. Kjo çoi gjithashtu në një mosmarrëveshje midis Meksikës dhe gjigantit teknologjik Google, i cili riemërtoi gjirin në aplikacionin e tij të hartave.
Në atë rast, përdoruesit e Google Maps në SHBA shohin “Gjiri i Amerikës”, ndërsa ata në Meksikë shohin “Gjiri i Meksikës”. Ata në vende të tjera shohin “Gjiri i Meksikës (Gjiri i Amerikës)”. Nuk ka asnjë trup ndërkombëtar të njohur universalisht që përcakton emrat e ujërave ndërkombëtarë.
Ndërsa presidenti i SHBA-së ka diskrecion të gjerë mbi mënyrën se si vendi i tij njeh zyrtarisht pikat me interes gjeografik, vendet e tjera nuk kanë pse ta ndjekin atë.
Urdhri më i fundit i Trump udhëzon Departamentin e Brendshëm të SHBA-së të përditësojë Sistemin e Informacionit të Emrave Gjeografikë – depoja zyrtare e emrave gjeografikë të brendshëm në SHBA – për të pasqyruar ndryshimin e emrit, tha presidenti.
Kanada, megjithatë, nuk ka pse të njohë ndryshimet e emrave të bëra nga vendet e tjera dhe zyrtarët e hodhën poshtë idenë në deklaratat e bëra më herët këtë javë. “Ne do ta quajmë gjithmonë Liqeni Ontario”- tha ministrja e Industrisë Melanie Joly, të martën, më . Emrat e katër prej Liqeneve të Mëdha – Ontario, Huron, Michigan dhe Erie – rrjedhin nga fjalët indigjene.
Liqeni Superior u emërtua sipas një fjale franceze të anglicizuar. Liqeni Ontario, më i vogli nga Liqenet e Mëdha, kufizohet si me provincën kanadeze ashtu edhe me shtetin amerikan të Nju Jorkut.
Teksa nënshkruante urdhrin të enjten, më në Zyrën Ovale, Trump tha se nuk ishte një mesazh i drejtpërdrejtë për Kanadanë, por se ffqinji verior i Amerikës “na ka shfrytëzuar për një kohë të gjatë në tregti”. Trump tha se kishte menduar për riemërtimin e liqenit “për një kohë të gjatë”. “Kështu që po ta mendoni, ne kemi një gji dhe kemi një liqen”- tha Trump.
“Tani, gjithçka që na nevojitet është një oqean. Kështu që ndoshta do të na duhet të ndryshojmë emrin e Atlantikut dhe/ose të Paqësorit.
Ndoshta do t’i ndryshojmë të dy.” Kërkesa për ndryshimin e emrit vjen mes një mosmarrëveshjeje tregtare që ka parë marrëdhëniet SHBA-Kanada të bien në nivele më të ulëta historike, me insults të shkëmbyera dypalësh midis administratës Trump dhe zyrtarëve kanadezë gjatë javës së kaluar.
Të enjten, më , pati një sinjal se kishte hapësirë për një rikthim në tryezën e negociatave në të ardhmen. Ministri i tregtisë së Kanadasë me SHBA-në, Dominic LeBlanc, tha në një postim në X se SHBA kishte tërhequr disa nga kërkesat e saj rreth kërkesave të etiketimit në frëngjisht “dhe po konfirmon se masat për promovimin e gjuhës frëngjise dhe kulturës kanadeze nuk do t’i nënshtrohen veprimeve të ardhshme tregtare të SHBA-së”.
“Ne presim me padurim sqarime të mëtejshme konstruktive të SHBA-së mbi pozicionet e tyre të tjera, çka do të krijonte mundësinë e një marrëveshjeje tregtare me përfitim të ndërsjellë që respekton sovranitetin e Kanadasë”.
Bisedimet tregtare dështuan në minutën e fundit vonë të premten mbrëma, më , me të dyja palët që akuzonin tjetrën për kërkesa të minutës së fundit për ndryshime në një marrëveshje paraprake./ BBC