Gati 4,000 persona janë evakuuar nga vendet turistike në bregdetin Atlantik të Francës, ndërsa rikthimi i erërave dhe i nxehtësisë ekstreme rrezikon betejat e zjarrfikësve për të kontrolluar zjarret që po shpërthejnë në Francë dhe Spanjë.
Urdhri paraprak i evakuimit në Francë, i cili mbulon kampingjet, fshatrat e pushimeve dhe akomodime të tjera turistike rreth vendpushimit Lacanau në perëndim të Bordeaux, përkeqësoi një emergjencë nga zjarret në natyrë të përshkruar nga presidenti francez, Emmanuel Macron, si situata “më e vështirë” me të cilën ishte përballur vendi që nga Lufta e Dytë Botërore.
Gjatë një vizite në një qendër krize në Bordeaux të martën, Macron paralajmëroi se “javët e ardhshme do të jenë të vështira dhe ne duhet të rezistojmë”. Ndërkohë, në Spanjë, një grua që ishte plagosur në një zjarr të egër në provincën jugore të Almerias këtë muaj vdiq në spital, duke e çuar numrin e të vdekurve nga ai zjarr në 14.
Gruaja, emri i së cilës nuk u bë i ditur, vdiq në spitalin universitar Virgen del Rocío të Seviljes, ku ishte trajtuar që prej lëndimeve të rënda që kishte pësuar në zjarret e egra, tha një zëdhënëse e spitalit për AFP, pa dhënë detaje të mëtejshme.
Në Francë, Rémi Lassoureille, një komandant zjarrfikësish në departamentin e Girondës, u citua nga Le Monde të ketë thënë se flakët atje, të cilat kanë shkatërruar 42,000 hektarë (104,000 akra) pyll, ishin “relativisht nën kontroll”, megjithëse zjarrfikësit kishin frikë nga një “shpërthim i mundshëm i zjarrit në krahun veriperëndimor drejt Lacanau”.
«Kjo është arsyeja pse vendosëm të evakuojmë kampingjet», tha ai. Zjarre të tjera të mëdha janë vënë nën kontroll në Landes aty pranë, ku mijëra të evakuuarve iu lejua të ktheheshin në shtëpi, dhe në masivin Écrins në Alpet Franceze, megjithëse një në masivin Gros Bessillon në zonën Var të Francës juglindore nuk është vënë ende plotësisht nën kontroll.
Zjarret në Francë, Spanjë dhe Itali kanë detyruar evakuimin e rreth 330,000 njerëzve gjatë javës së kaluar, me Spanjën që po hyn në valën e katërt të të nxehtit intensiv në Evropë këtë verë, duke u përpjekur të përmbajë disa nga zjarret më të këqija pyjore në historinë e vendit.
Kryeministri spanjoll, Pedro Sánchez, tha se vendi do të përballet me “orë të vështira, orë komplekse” përpara valës së re të të nxehtit, e cila parashikohet të fillojë të mërkurën dhe paralajmëroi për urgjencën e reagimit ndaj emergjencës klimatike. Më vonë ai tha se autoritetet po fillonin të “shihnin dritë në fund të tunelit në luftën kundër zjarreve”.
Ministria e Brendshme e Spanjës njoftoi fundin e urdhrave të evakuimit për 15 komuna të martën pasdite, një lajm i rrallë i mirë. Një zjarr në terrenin kodrinor të Ávilës, në perëndim të Madridit, është bërë më i madhi i regjistruar ndonjëherë në Spanjë, duke djegur 50,000 hektarë.
Një zjarrfikës, Javier García, i tha Associated Press se nuk ishte përballur kurrë me diçka të tillë në dy dekadat e tij duke mbrojtur pyjet dhe komunitetet rurale.
“Kjo nuk ka precedent”, tha ai, duke shtuar se egërsia e zjarrit po i detyronte zjarrfikësit të ndryshonin rrënjësisht taktikat e tyre duke i dhënë përparësi evakuimeve dhe mbrojtjes së pronës për shkak të rrezikut nga muret e flakëve që lëvizin me shpejtësi dhe flakët shumë të fuqishme për t’u sulmuar drejtpërdrejt. «Evolucioni është alarmant», tha García.
Një zëdhënëse e BE-së, Anna-Kaisa Itkonen, tha se një numër aeroplanësh dhe helikopterësh zjarrfikës nga vendet anëtare ishin vendosur në Francë dhe Spanjë. Ajo tha se ishte “e rëndësishme të sqarohet se asnjë vend nuk mund të mbajë i vetëm të gjitha burimet e nevojshme për të përballuar çdo fatkeqësi dhe krizë të mundshme natyrore ose të ndonjë lloji tjetër”.
Zyrtarët e BE-së kanë thënë se zjarret mund të vazhdojnë deri në fillim të nëntorit, në atë që kërcënon të jetë një vit rekord për sipërfaqen e djegur të tokës. Moti i zjarreve në të gjithë bllokun ka qenë më i ashpër këtë vit se kurrë më parë, sipas të dhënave deri më 22 korrik nga Sistemi Evropian i Informacionit për Zjarret në Pyje.
Në Francë, e cila kishte thyer rekordin e saj të plotë vjetor për sipërfaqe të djegura deri atëherë, dhe në Spanjë, numri kumulativ i zjarreve në vitin 2026 ka vendosur gjithashtu rekorde të reja. Zjarret në Evropë kanë goditur në të njëjtën kohë me ato të egra në Amerikën e Veriut, me qindra zjarre që vazhdojnë të shkatërrojnë SHBA-në perëndimore dhe pjesë të mëdha të Kanadasë.
Ndërkohë, shirat e rrëmbyeshëm kanë përmbytur vende në të gjithë Azinë. “Alarmi klimatik po bie me vrull, nga çdo drejtim”, tha të martën Simon Stiell, sekretari ekzekutiv i OKB-së për Ndryshimet Klimatike. Ndërsa Evropa tani përballet me një valë tjetër të nxehti, ai tha se kostot njerëzore dhe ekonomike të krizës klimatike po arrijnë nivele “emergjence kombëtare”.
“Këto fatkeqësi spirale tani janë realiteti i jetuar për miliarda njerëz në një botë që po nxehet me shpejtësi, ndërsa njerëzimi lëviz shumë ngadalë nga lëndët djegëse fosile në energji të pastër dhe në mbrojtjen e pyjeve”, tha ai. Evropa Perëndimore pati një dimër të lagësht dhe gjithashtu, në disa pjesë, një pranverë të lagësht, e cila nxiti rritjen e madhe të bimëve.
Kjo verë është pasuar nga një verë e rrezikshme e nxehtë dhe e thatë, me valë të njëpasnjëshme të nxehtësisë që kanë detyruar bimët të largojnë lagështinë dhe kanë lënë pas një tepricë karburanti që ka ushqyer flakët.
Faktorët shkaktarë të ndryshimeve klimatike janë përkeqësuar nga braktisja afatgjatë e tokës bujqësore që dikur fragmentonte peizazhin, duke parandaluar që zjarret e vogla të shndërroheshin në zjarre të përvëluara. “Nëse çështja e ngarkesës së karburantit nuk adresohet, mendoj se do të na duhet të mësohemi me [zjarret shumë të forta për t’u shuar]”, tha Dr.
Jesús Notario del Pino, një shkencëtar i tokës në Universitetin e La Laguna në Tenerife. “Siç thonë shpesh shumë specialistë dhe inxhinierë të pylltarisë: atë që nuk e menaxhojmë ne, do ta menaxhojë zjarri.” Dr.
Thomas Smith, një shkencëtar i zjarreve në Shkollën e Ekonomisë në Londër, tha: “Nëse do të isha me pushime në bregdetin e Spanjës ose në jug të Francës, do të sigurohesha që të kisha të instaluara në telefonin tim çdo alarm zjarri ose aplikacion për motin e zjarreve dhe do të njihesha me planet e evakuimit për hotelin ose banesën.
Është shumë e rëndësishme të kuptohet se evakuimi në kohë shpëton jetë.” Vala e të nxehtit e qershorit do të kishte qenë “pothuajse e pamundur” pa nxehtësinë e shtuar nga më shumë se një shekull ndotjeje me karbon, sipas një analize të shpejtë muajin e kaluar , ndërsa niveli i thatësisë së tokës në Evropën Perëndimore u bë pesë herë më i mundshëm nga prishja e klimës, sipas një studimi të veçantë nga i njëjti rrjet ndërkombëtar kërkimor javën e kaluar.
Vlerësimet e numrit të të vdekurve nga valët e të nxehtit, nga agjencitë kombëtare të shëndetit publik dhe shkencëtarët e pavarur, sugjerojnë se ato kanë marrë të paktën 10,000 jetë.
Stiell tha: “Shkenca mbi kauzën është e qartë: ngrohja globale, e nxitur nga djegia e sasive kolosale të qymyrit, naftës dhe gazit nga njerëzimi, po i bën valët e nxehtësisë së zgjatur, përmbytjet e rënda dhe mega-stuhitë e dhunshme më të shpeshta, më intensive dhe më të kushtueshme.
“Ajo që duhet bërë është po aq e qartë: të lihen mënjanë qymyri, nafta dhe gazi më shpejt, të shtohen burimet e rinovueshme të energjisë dhe të mbrohen njerëzit aty ku ndikimet tashmë po godasin më rëndë.” Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!