Zjarre të mëdha po shkatërrojnë vendet turistike në Francë dhe Spanjë, me qindra njerëz që po evakuohen, ndërsa Evropa përgatitet për një valë të nxehti prej 47 gradë Celsius. Një zjarr shpërtheu jashtë kontrollit në provincën qendrore të Guadalajarës në Spanjë të hënën, duke u djegur për të pestën ditë radhazi dhe duke u bërë zjarri më i madh i vitit, transmeton Telegrafi.
Kjo ndodh më pak se dy javë pasi Spanja pësoi një nga zjarret më vdekjeprurëse në historinë e saj të kohëve të fundit, kur një zjarr në provincën jugore të Almerias vrau 13 persona dhe shkatërroi rreth 7,000 hektarë. Nga 13 personat që vdiqën – përfshirë një grua 93-vjeçare britanike që vdiq nga plagët e djegies në një spital – shtatë ishin nga Mbretëria e Bashkuar.
Zjarri filloi të enjten në një zonë malore të mbuluar me pyje pranë fshatit La Mierla në rajonin Castilla-La Mancha, rreth 100 kilometra nga Madridi. Autoritetet urdhëruan evakuimin e katër fshatrave të tjerë vonë të dielën, duke e çuar në mbi 1,200 numrin e njerëzve që u është dashur të largohen nga shtëpitë e tyre.
Zjarri ka përpirë më shumë se 26,000 hektarë tokë, një sipërfaqe afërsisht ekuivalente me qytetin skocez të Edinburgut. Kreu i qeverisë rajonale, Emiliano Garcia-Page, tha se autoritetet po bënin një përpjekje ‘vërtet titanike’ për të kontrolluar flakët.
‘Ne do ta mposhtim këtë zjarr, njerëzit nuk duhet të kenë dyshim për këtë,’ u tha ai gazetarëve, duke thënë se ‘prioriteti absolut’ ishte ‘mbrojtja e qyteteve dhe qendrave të popullsisë’, shtoi ai. ‘Kompleksiteti’ i zjarrit ishte se ai po përhapej me tërbim nëpër ‘Spanjën e zbrazur, Spanjën e territoreve të braktisura’, theksoi ndër tjera.
‘Këto janë zona të gjera të mbushura me mikro-fshatra, qendra të vogla popullsie. Kemi gati 30 fshatra brenda zonës së zjarrit, të rrethuar nga flakët’, tha Garcia-Page. Një gazetar i AFP pa flakë të kuqe të ndezura dhe tym që ngriheshin nga toka vonë të dielën në mbrëmje nga një aeroplan komercial që fluturonte mbi rajonin e prekur.
Zjarrfikësit të dielën arritën të kufizonin përhapjen e një zjarri tjetër pranë Zaragozës në Spanjën verilindore, pasi dogjën rreth 15,000 hektarë. Shkencëtarët thonë se ndryshimi i klimës i shkaktuar nga njeriu po rrit gjatësinë, intensitetin dhe frekuencën e valëve të nxehtësisë, duke tharë bimësinë dhe duke rritur rrezikun e zjarreve shkatërruese.
Në vitin 2025, më shumë se 393,000 hektarë u shkatërruan nga 63 zjarre të mëdha, sipas Sistemit Evropian të Informacionit për Zjarret në Pyje – më shumë në historinë e kohëve të fundit të Spanjës. Pamjet tregojnë flakë të mëdha që përfshijnë anët e rrugëve ndërsa zjarrfikësit përpiqen të luftojnë flakët e pakontrolluara.
Në Francë, flakët filluan në bregdetin e Mesdheut pranë Frejus të dielën, duke kërcënuar shtëpitë dhe duke detyruar evakuimin e disa fshatrave pasi erërat e forta dhe kushtet e thatësirës nxitën përhapjen e tyre të shpejtë. Zjarri dogji rreth 180 hektarë deri në mbrëmje.
“Zjarri u përhap jashtëzakonisht shpejt në kontekstin e kësaj vale të nxehtësisë dhe thatësirës ekstreme”, tha prefekti lokal Simon Babre për BFM TV. Imazhet televizive treguan flakë të mëdha që përparonin pas vilave në kodër tipike të Rivierës Franceze, ndërsa tymi i zi i trashë ngrihej mbi pisha dhe pemë selvie.
Shërbimet e trenit midis portit mesdhetar të Toulon dhe Les Arcs u pezulluan për shkak të zjarrit. Sipas Reuters Climate Monitor, temperatura mesatare maksimale në qytetin Les Arcs, ku po shpërthente zjarri, ishte 38 gradë Celsius, që është 11.4 gradë mbi temperaturën normale për 19 korrikun midis viteve 1961 dhe 1990.
Kjo vjen ndërsa destinacionet evropiane të pushimeve përballen me mot rekord dhe një valë të nxehti prej 47 gradë Celsius brenda disa ditësh, ndërsa miliona britanikë përgatiten për pushimet e tyre verore.
Zjarri në rajonin Var të Francës ‘nuk ishte ende nën kontroll’ deri në mesditën e së hënës, dhe zjarrfikësit mbetën ‘të kujdesshëm’, tha Eric Grohin, kreu i brigadës së zjarrfikësve të Var. Temperaturat në rajon, të cilat ishin më të lartat në Francë të dielën, ishin planifikuar të kalonin 40 gradë Celsius të hënën, sipas Météo-France.
Zjarri, i cili filloi në Taradeau, në veriperëndim të Gjirit të Saint-Tropez rreth orës , u përhap me shpejtësi përpara se të arrinte në qytetin fqinj Les Arcs-sur-Argens. Ai dogji 10 shtëpi, dëmtoi nëntë të tjera dhe la një zjarrfikës me lëndime të lehta.
Rreth 615 zjarrfikës të mbështetur nga përforcime nga katër departamente fqinje, pesë bombardues uji Canadair, katër helikopterë zjarrfikës dhe dy avionë Dash u vendosën kundër flakëve. Ndërsa flakët arritën në skaj të zonave të ndërtuara, autoritetet evakuuan 150 persona nga dy qytete të prekura, duke i strehuar ata në një sallë komunitare dhe një shkollë.
Kryebashkiaku i Les Arcs, Marcel Florent, përshkroi ‘një top zjarri që goditi qytetin’ të dielën në mbrëmje, duke kujtuar se si ‘edhe zjarrfikësit u detyruan të strehoheshin’. Departamenti Var është vendosur nën një paralajmërim portokalli për valë të nxehti.
Departamenti, së bashku me tre të tjerë në Francën juglindore – Bouches-du-Rhône, Vaucluse dhe Gard – u vunë nën një rrezik ‘shumë të lartë’ të zjarreve pyjore për të martën. Njëzet e tetë departamente do të vendosen nën një rrezik ‘të lartë’.
Organizata Botërore Meteorologjike muajin e kaluar paralajmëroi se temperaturat rekord që pjekën Evropën Perëndimore për më shumë se një javë në fund të qershorit do të përkeqësonin rrezikun e zjarreve, duke pasur parasysh parashikimin për temperatura të larta të qëndrueshme, lagështi shumë të ulët dhe bimësi të thatë.
Agjencia spanjolle e motit AEMET tha se vala e të nxehtit, e treta e vitit 2026, pritej të zgjaste të paktën deri të enjten, duke sjellë temperatura mbi 40 gradë Celsius në pjesën më të madhe të brendësisë juglindore dhe duke e çuar rrezikun e zjarreve në nivele ekstreme.
Disa zona mund të arrijnë 42 deri në 44 gradë Celsius deri të enjten, ndërsa ajri i nxehtë dhe i thatë lëviz në veri nga Afrika. Nxehtësia më e keqe do të ndihet në Andaluzi dhe Rajonin e Murcias, ku temperaturat mund të rriten mbi 45 gradë Celsius.
Disa modele moti madje parashikojnë 46 deri në 47 gradë Celsius në pjesë të Murcias të enjten, me gazetat spanjolle që e quajnë atë ‘nëna e të gjitha valëve të të nxehtit’. Agjencia paralajmëroi gjithashtu për stuhi të mundshme të thata në zonat malore të Spanjës lindore. Spanja është tashmë vendi më i prekur nga zjarret në Bashkimin Evropian këtë vit.
Sipas shërbimit të monitorimit të zjarreve në pyje Copernicus të BE-së, 104,423 hektarë ishin djegur në të gjithë Spanjën në vitin 2026, krahasuar me 41,781 hektarë në Francë.