Një studim për produktet e qumështit ka ngritur debat, por ekspertët thonë se përfundimet duhen lexuar me kujdes Djathi është një nga ushqimet më të dashura në tryezë: përdoret në sandviçë, makarona, pica, sallata dhe shumë ushqime të shpejta.
Por herë pas here, studime të caktuara rikthejnë në vëmendje pyetjen nëse disa produkte të qumështit mund të ndikojnë në rrezikun nga kanceri i gjirit. Një studim i publikuar nga studiues të Roswell Park Cancer Institute në New York analizoi lidhjen mes konsumimit të produkteve të qumështit dhe rrezikut nga kanceri i gjirit te më shumë se 3.000 gra.
Rezultatet tërhoqën vëmendje, sepse konsumimi më i lartë i disa llojeve të djathit, si cheddar, cream cheese dhe djathëra të ngjashëm, u lidh me rrezik më të lartë për kancer të gjirit. Në anën tjetër, i njëjti studim vuri re se konsumimi i jogurtit lidhej me rrezik më të ulët.
Megjithatë, para se ky përfundim të lexohet si alarm, duhet theksuar një gjë e rëndësishme: studimi nuk dëshmon se djathi shkakton kancer. Ai tregon një lidhje të mundshme statistikore, e cila duhet interpretuar me kujdes dhe në kontekst më të gjerë. Pse u përmendën pikërisht disa lloje djathi?
Disa lloje djathi, sidomos ata më të yndyrshëm dhe më të përpunuar, përmbajnë më shumë yndyra të ngopura dhe kalori. Në studime të ndryshme, ushqimet me shumë yndyrë, pesha trupore, aktiviteti fizik, hormonet dhe mënyra e përgjithshme e jetesës janë faktorë që mund të ndikojnë në rrezikun nga sëmundje të ndryshme, përfshirë edhe disa lloje kanceri.
Produktet e qumështit gjithashtu lidhen me faktorë biologjikë si IGF-1, një hormon i rritjes i pranishëm natyrshëm në organizëm, i cili është studiuar për rolin e tij të mundshëm në zhvillimin e disa qelizave tumorale. Por kjo nuk do të thotë se çdo person që konsumon djathë është në rrezik të drejtpërdrejtë.
Në fakt, marrëdhënia mes dietës dhe kancerit është shumë më komplekse sesa një ushqim i vetëm. Ekspertët vazhdimisht theksojnë se nuk është e drejtë të izolohet një produkt dhe të shpallet “fajtor”, pa marrë parasysh të gjithë stilin e jetesës, transmeton Telegrafi. Jogurti doli ndryshe nga djathi Një pjesë interesante e studimit ishte dallimi mes djathit dhe jogurtit.
Ndërsa disa lloje djathi u lidhën me rrezik më të lartë, jogurti u lidh me rrezik më të ulët. Kjo mund të ketë lidhje me faktin se jogurti është produkt i fermentuar dhe përmban baktere të dobishme për zorrët. Mikrobioma e zorrëve, inflamacioni dhe metabolizmi janë fusha që po studiohen gjithnjë e më shumë në lidhje me shëndetin e përgjithshëm.
Megjithatë, edhe këtu duhet kujdes: jo çdo jogurt është njësoj. Jogurtet me shumë sheqer, aromatizues dhe shtesa të tjera nuk kanë të njëjtin profil ushqimor si jogurti i thjeshtë, pa sheqer të shtuar. A duhet ta ndërprisni djathin menjëherë? Jo domosdoshmërisht.
Një studim i vetëm nuk është arsye për panik dhe as për ta larguar plotësisht një ushqim nga dieta, sidomos nëse konsumohet me masë. Ajo që ka më shumë rëndësi është mënyra e përgjithshme e të ushqyerit: sa shpesh konsumohen ushqime të përpunuara, sa fruta dhe perime ka në dietë, sa aktivitet fizik bëhet, a mbahet pesha nën kontroll dhe a kryhen kontrollet e rregullta shëndetësore.
Për personat që e konsumojnë djathin shpesh, këshilla më praktike është të zgjedhin sasi më të vogla, të mos e kombinojnë gjithmonë me ushqime shumë kalorike dhe të japin përparësi produkteve më pak të përpunuara. Një pjatë me djathë herë pas here nuk është arsye për frikë.
Por një dietë e përditshme e bazuar kryesisht në ushqime të yndyrshme, të përpunuara dhe me shumë kalori mund të ndikojë në shëndetin në mënyra të ndryshme. Titujt shpesh trembin më shumë se vetë studimi Kur në titull thuhet se “një ushqim e rrit rrezikun nga kanceri për 50 për qind”, lexuesi natyrshëm alarmohet. Por në shkencë, përqindjet duhet lexuar me kujdes.
Shpesh bëhet fjalë për rrezik relativ, jo për rrezik absolut. Kjo do të thotë se një rritje statistikore nuk nënkupton automatikisht se një person i caktuar do të sëmuret. Për më tepër, studimet vëzhguese nuk mund ta provojnë shkakun dhe pasojën në mënyrë të drejtpërdrejtë. Prandaj, mesazhi më i shëndetshëm nuk është “mos hani më djathë”, por “mos e teproni dhe shikoni dietën në tërësi”.
Çfarë duhet mbajtur mend? Kanceri i gjirit është një sëmundje komplekse dhe nuk varet nga një ushqim i vetëm. Mosha, gjenetika, hormonet, pesha trupore, aktiviteti fizik, alkooli, historia familjare dhe kontrollet e rregullta janë vetëm disa nga faktorët që mund të ndikojnë në rrezik. Ushqimi ka rëndësi, por nuk duhet parë me frikë.
Një dietë e balancuar, e pasur me perime, fruta, drithëra të plota, proteina cilësore dhe produkte të fermentuara pa shumë sheqer, mbetet zgjedhja më e arsyeshme. Pra, djathi nuk duhet demonizuar, por as konsumuar pa masë. Në fund, këshilla më e mirë është: hani me kujdes, lëvizni rregullisht, mbani peshën nën kontroll dhe mos i neglizhoni kontrollet mjekësore.