Donald Trump ka ringjallur përpjekjen e tij që SHBA-të të përvetësojnë Groenlandën, duke kërcënuar të tërheqë të gjitha forcat e armatosura amerikane nga Evropa, pasi kontinenti kundërshtoi vazhdimisht.
Duke mbërritur në samitin e NATO-s në Ankara të martën, presidenti amerikan sugjeroi gjithashtu se angazhimi i tij për të mbrojtur Evropën ishte zbutur nga vendimet politike të udhëheqësve mbi imigracionin dhe energjinë, shkruan The Guardian.
Keir Starmer dhe aleatët evropianë kanë qenë të vendosur të shmangin një tjetër përplasje publike me Trumpin mbi shpenzimet e mbrojtjes pas një viti të vështirë për NATO-n, në të cilin lufta e Iranit nxori në pah përsëri çarje në aleancë, transmeton Sinjali.
Mbretëria e Bashkuar tashmë i është kundërpërgjigjur kritikave nga SHBA-ja se disa aleatë po “mbeten prapa” në financim, me Trump që pritet të qortojë vendet , përfshirë Mbretërinë e Bashkuar, për mospërparim të mjaftueshëm në arritjen e objektivit të shpenzimeve prej 3.5% të PBB-së deri në vitin 2035.
Ndërsa Trump mbërriti në Turqi , ai sugjeroi që vendimi i Starmer për të qëndruar jashtë luftës kundër Iranit kishte kontribuar në rënien e tij, ndërsa qëndrimi i kryeministrit në fakt kishte qenë i popullarizuar në mesin e publikut britanik. “Isha shumë i zhgënjyer me NATO-n . Nuk na trajtuan mirë sepse bëmë diçka në Iran.
Nuk kemi nevojë për ndihmën e askujt, por para se t’ua kërkoja, ata thanë se nuk do të ishin atje”, u tha presidenti amerikan gazetarëve. “Në rastin e Mbretërisë së Bashkuar, kryeministri, mendoj se nuk është më aty, ndoshta për shkak të kësaj, ishte një gjë shumë jopopullore që bëri. Ai tha: ‘Jo, do të ndihmojmë pasi të mbarojë lufta’.
Unë thashë: ‘Nuk kemi nevojë për atë lloj ndihme.’” Duke ringjallur një debat të mëparshëm, Trump sugjeroi gjithashtu se mosmarrëveshja në lidhje me pronësinë e Groenlandës – e cila është pjesë e Danimarkës, një anëtare tjetër e NATO-s – kishte “dëmtuar” marrëdhënien e tij me aleancën ushtarake.
“Danimarka nuk shpenzon para për të ndihmuar vërtet Groenlandën, por është një pjesë e rëndësishme për SHBA-në dhe është e rrethuar nga anije kineze dhe anije ruse… [Ajo] duhet të kontrollohet nga SHBA-ja, jo nga Danimarka . Dhe kur ata nuk do të pajtoheshin me këtë, dhe me të gjitha paratë që shpenzojmë për t’i ndihmuar ata me Rusinë”, tha ai.
“Nuk kemi pse të shpenzojmë para; mund t’i largojmë të gjithë ushtarët tanë nga Evropa sepse, siç ndoshta e keni vënë re, Evropa është një vend shumë i ndryshëm nga ç’ishte 20 vjet më parë… më mirë të jenë të kujdesshëm me imigracionin dhe energjinë.
Nëse nuk janë të kujdesshëm me këto dy gjëra, nuk do të keni më një Evropë.” Në përgjigje, Rachel Reeves , kancelarja e Mbretërisë së Bashkuar, u tha gazetarëve: “E ardhmja e Groenlandës varet nga populli i Groenlandës dhe i Danimarkës, dhe jo nga presidenti i SHBA-së.
Kam qenë shumë e qartë për këtë që kur u sugjerua për herë të parë.” Trump gjithashtu ripërtëri kritikat e tij se aleatët e NATO-s nuk shpenzojnë mjaftueshëm për mbrojtje dhe janë shumë të varur nga SHBA-ja – një argument që anëtarët evropianë po përpiqen ta përmbushin drejtpërdrejt duke njoftuar bashkëpunime mbrojtëse prej shumë miliardë paundësh.
“Pse po shpenzojmë qindra miliarda dollarë dhe ata nuk janë aty për ne? Ne gjithmonë kemi qenë aty për ta”, tha ai, megjithëse klauzola e mbrojtjes së ndërsjellë e NATO-s është aktivizuar vetëm pas sulmeve të 11 shtatorit në Nju Jork, ku aleatët iu bashkuan trupave amerikane në Afganistan.
Mbretëria e Bashkuar do të udhëheqë një projekt evropian prej 37 miliardë funtesh për të zhvilluar një raketë me rreze të gjatë veprimi që mund të godasë mijëra milje pas vijës së frontit të Rusisë me Ukrainën, si pjesë e përpjekjeve për t’i dhënë fund varësisë së NATO-s nga SHBA-të.
Mes pasigurisë së vazhdueshme mbi angazhimin e Trump ndaj aleancës, Mbretëria e Bashkuar do të punojë me vende duke përfshirë Francën, Gjermaninë dhe shtetet baltike për të prodhuar aftësinë e vet të sulmit me precizion të thellë.
Arma e re, e cila do të ishte më e përparuara që NATO ka në dispozicion, mund të godiste objektiva midis 200 miljeve dhe 1,200 miljeve larg me saktësi të lartë, që do të thotë se nga Ukraina mund të godiste objektiva ushtarake shumë larg vijave ruse dhe madje mund të arrinte në Moskë.
Ndërsa Partia Laburiste përpiqet të financojë një rritje të ndjeshme të shpenzimeve të mbrojtjes për të përmbushur objektivat e NATO-s, Reeves sugjeroi për herë të parë që “mekanizmi shumëpalësh i mbrojtjes” i financimit jashtë bilancit mund të bashkohet me iniciativën e Bankës së Mbrojtjes, Sigurisë dhe Rezistencës të Kanadasë.
Mbështetësit argumentojnë se skema e udhëhequr nga Kanadaja, e cila u mbështet nga John Healey kur ai ishte sekretar i mbrojtjes, por u kundërshtua nga Thesari, do t’i jepte Mbretërisë së Bashkuar akses në një bankë me aftësi huadhënie prej 86 miliardë paundësh për projekte mbrojtëse, për një abonim të Mbretërisë së Bashkuar prej 900 milionë paundësh.
Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!