Rreziqet gjeopolitike dhe modelet klimatike shkaktuan një divergjencë të ndjeshme në tregjet e mallrave bujqësore në gjysmën e parë të vitit, me çmimet e grurit, orizit dhe pambukut që u rritën ndjeshëm.
Zafer Ergezen, një ekspert i tregjeve të kontratave me afat dhe mallrave, i tha Anadolu-t se fenomeni i motit El Niño dhe pasojat ekonomike nga konflikti SHBA-Izrael-Iran kishin çuar në ndryshime themelore në zinxhirët globalë të furnizimit dhe kostot e prodhimit.
Çmimi i orizit u rrit me 24% në Bursën e Tregtisë së Çikagos për shkak të thatësirave që prekën të korrat në të gjithë rajonin e Azi-Paqësorit, shkruan AA, përcjell KosovaPress. Gruri u rrit me 16.2% në nivelin më të lartë që nga qershori 2024, duke arritur në 6.8825 dollarë për bushel për shkak të thatësirës ekstreme në rajonet kryesore bujqësore të SHBA-së.
Mbjellja e grurit në SHBA ra në nivelet më të ulëta historike për shkak të ndërprerjeve logjistike në Ngushticën e Hormuzit dhe rritjes së kostove të plehrave të lidhura me konfliktin në Lindjen e Mesme. Soja u rrit me 9.2% për shkak të çmimeve më të larta të plehrave dhe kërkesës së fortë nga Kina.
Çmimi i pambukut u rrit me 19.5% për shkak të rreziqeve nga ngricat dhe thatësira në SHBA, ndërsa rritja e kostove të energjisë i shtyu kostot e prodhimit të poliesterit më lart, duke i bërë prodhuesit e tekstilit të zhvendosin kërkesën përsëri drejt pambukut. Reshjet e pakta të shiut në disa pjesë të Indisë reduktuan të korrat, duke rritur çmimet e orizit dhe pambukut.
Ergezen tha se konflikti SHBA-Izrael-Iran ndikoi në tregjet globale të plehrave dhe shkaktoi tronditje në tregjet e energjisë, të cilat nga ana tjetër ndikuan në çmimet e kulturave thelbësore.
Ai tha se El Nino kishte kontribuar në kushte më të thata, ndërsa reshjet e pakësuara në Australi ngritën shqetësime në lidhje me korrjen e grurit, pasi vendi është një nga prodhuesit kryesorë të grurit në botë. Çmimet e orizit, grurit dhe pambukut u rritën në gjashtë muajt e parë të vitit për shkak të ndërprerjeve të zinxhirit të furnizimit dhe konfliktit në Lindjen e Mesme, shtoi ai.
Ergezen tha se çmimet e kafesë, sheqerit, kakaos dhe misrit ranë ndjeshëm gjatë së njëjtës periudhë. Çmimi i kafesë ra me 15% në nivelin më të ulët që nga shtatori 2024 në 2.3885 dollarë për kilogram, mes rritjes së eksporteve nga Vietnami dhe pritjeve për një korrje rekord prej 71.9 milionë qesesh në Brazil, sipas parashikimeve të Departamentit të Bujqësisë të SHBA-së.
Reshjet e tepërta të shiut në Brazil i ulën çmimet e sheqerit me 1.3% në nivelin e tyre më të ulët që nga tetori i vitit 2020, në 0.1334 dollarë për kilogram.
Çmimi i kakaos ra me 16.3%, duke arritur në 2,846 dollarë për ton metrikë në fillim të marsit, niveli më i ulët që nga prilli i vitit 2023, për shkak të kërkesës së dobët dhe një perspektive pozitive për të korrat në Afrikën Perëndimore. Misri ra me 1% për shkak të lehtësimit periodik të tensioneve SHBA-Iran dhe një korrjeje të përshpejtuar në Argjentinë.