Komiteti i Çështjeve Ekonomike dhe Monetare i Parlamentit Evropian miratoi euron digjitale të shumëpritur të martën, ndërsa BE-ja kërkon të zvogëlojë varësinë e saj nga sistemet e pagesave të kontrolluara nga SHBA-ja.
Sipas të dhënave të Bankës Qendrore Evropiane (BQE), gjigantët amerikanë të pagesave Visa dhe Mastercard përbëjnë 61% të pagesave me karta në zonën e euros dhe pothuajse të gjitha transaksionet ndërkufitare me karta, transmeton Telegrafi.
Debati mbi sovranitetin financiar të Evropës ka fituar vrull mes tensioneve gjeopolitike në rritje dhe shqetësimeve në lidhje me varësinë e bllokut nga infrastruktura e pagesave të huaja. Euro digjitale është një nga masat e paraqitura për të forcuar autonominë strategjike të Evropës.
Do të ishte një formë digjitale e parave të bankës qendrore, e lëshuar dhe e mbështetur nga BQE-ja, e projektuar për të plotësuar paratë e gatshme dhe shërbimet ekzistuese bankare në vend që t’i zëvendësojë ato. Sipas propozimit, konsumatorët do të ishin në gjendje të mbanin euro digjitale në një portofol të dedikuar, në varësi të një limiti shpenzimesh që ende nuk është përcaktuar.
Sistemi do të mbështeste pagesat si online ashtu edhe offline dhe synon të ofrojë një shkallë të lartë privatësie, me BQE-në që nuk mund t’i identifikojë drejtpërdrejt përdoruesit nga të dhënat e tyre të pagesave. BQE do të sigurojë infrastrukturën themelore, ndërsa bankat komerciale dhe ofruesit e shërbimeve të pagesave do t’u ofrojnë klientëve shërbime digjitale në euro.
Si institucionet financiare ashtu edhe tregtarët pritet të kompensohen për pjesëmarrjen e tyre në skemë. Se si duhet të strukturohet ky kompensim mbetet një nga çështjet më të diskutueshme përpara negociatave me shtetet anëtare të BE-së, sipas tre burimeve të njohura me diskutimet.
“Ne mirëpresim që Komiteti ECON i Parlamentit Evropian ka rënë dakord për qëndrimin e tij mbi paketën e monedhës së vetme, e cila do të mbrojë paratë e gatshme në euro si mjet ligjor pagese, ndërsa gjithashtu do të formësojë euron digjitale”, tha BQE në një deklaratë.
“Miratimi i rregullores për euron digjitale është një fitore e madhe për qytetarët dhe bizneset e vogla”, tha eurodeputeti italian i cili negocioi dosjen në emër të grupit të Majtë, duke e përshkruar votimin si “historik”. Bashkimi Evropian nuk është i vetëm në zhvillimin e një monedhe publike dixhitale.
Kina tashmë ka prezantuar juanin e saj digjital, ndërsa Rusia ka njoftuar se rubla e saj digjitale do të bëhet funksionale në shtator 2026. Shtetet e Bashkuara kanë ndjekur një qasje të ndryshme.
Presidenti Donald Trump ka braktisur planet për një monedhë digjitale të bankës qendrore të emetuar nga Rezerva Federale dhe në vend të kësaj ka mbështetur zhvillimin e stablecoin-eve – asete kripto të emetuara privatisht, të dizajnuara për të ruajtur një vlerë të qëndrueshme.
Meqenëse shumica dërrmuese e stablecoin-eve globale janë të denominuara në dollarë amerikanë, mbështetësit argumentojnë se teknologjia mund të përforcojë rolin ndërkombëtar të dollarit dhe të zgjerojë përdorimin e tij në pagesat ndërkufitare. Megjithatë, disa politikëbërës dhe ish-zyrtarë besojnë se një monedhë digjitale e bankës qendrore amerikane mund të kthehet përfundimisht në agjendë.
Timothy Massad, ish-kryetar i Komisionit të Tregtimit të Kontratave të Ardhshme të Mallrave (CFTC), i tha CoinDesk në maj se diskutimet vazhdojnë në Uashington dhe sugjeroi se një dollar digjital mund të jetë përfundimisht i pashmangshëm. Parlamenti Evropian pritet të formalizojë qëndrimin e komitetit gjatë një votimi plenar në Strasburg në fillim të korrikut.
Negociatat me 27 shtetet anëtare të BE-së do të fillojnë më pas, me ligjvënësit që synojnë të arrijnë një marrëveshje përfundimtare para fundit të vitit.