Bashkëpiloti nga Omani, i cili dyshohet se tentoi të rrëmbente një aeroplan të kompanisë Flydubai, kishte nisur një “rrëshqitje drejt ekstremizmit dhe terrorizmit” gjatë studimeve në Australi, kanë deklaruar zyrtarët e Emirateve të Bashkuara Arabe.
Prokurori i Përgjithshëm i Emirateve të Bashkuara Arabe, Hamad Saif al-Shamsi, pretendoi gjithashtu se piloti – i identifikuar gjerësisht si Hamam al-Hammami – javën e kaluar po përpiqej ta përplaste aeroplanin në aeroportin e Tel Avivit, në një “sulm vetëvrasës”.
Ai plagosi kapitenin në kabinën e pilotëve me sëpatën emergjente për raste përplasjeje, përpara se të neutralizohej nga pasagjerët. Një anëtar tjetër i ekuipazhit të fluturimit Dubai–Tel Aviv arriti ta ulte aeroplanin në Arabinë Saudite.
Universiteti RMIT në Melburn konfirmoi më herët se piloti kishte studiuar në këtë institucion, por ishte larguar pa e përfunduar kualifikimin në inxhinieri. Sipas Shamsit, marrja në pyetje e pilotit 29-vjeçar zbuloi se ai ishte frymëzuar nga sulmet e 11 shtatorit 2001, të kryera nga al-Kaeda në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
“Gjetjet treguan se shenjat e rrëshqitjes së tij drejt ekstremizmit dhe terrorizmit u shfaqën për herë të parë në vitin 2017, kur ai po studionte në Australi”, citohet të ketë thënë prokurori i përgjithshëm, sipas agjencisë shtetërore të lajmeve të Emirateve të Bashkuara Arabe, WAM, të premten.
“Gjatë asaj periudhe, ai u ndikua nga ideologjia takfiriste [radikale], përmes leximit të literaturës ekstremiste dhe ndjekjes së përmbajtjeve në internet që glorifikonin organizatat terroriste dhe sulmet vetëvrasëse.” Raporti i WAM-it bëri të ditur gjithashtu se piloti u kishte thënë hetuesve se “ishte përgatitur psikologjikisht dhe fizikisht për ta realizuar planin, duke shtuar ekspozimin ndaj materialeve që promovonin terrorizmin dhe duke u stërvitur në boks me një trajner privat”.
“Ai pranoi se kishte vepruar i vetëm, pa përfshirjen e personave të tjerë, megjithëse hetimet po vazhdojnë për ta verifikuar këtë pretendim”, raportoi WAM. Korporata Australiane e Transmetimeve (ABC) ka raportuar se personit në fjalë i ishte lëshuar vizë studentore australiane në vitin 2014 dhe se ai kishte studiuar në këtë vend gjatë viteve 2015–2017, përpara se të largohej.
Këtë javë, gazeta Sydney Morning Herald zbuloi postime në rrjetin social X, nga llogaria tashmë e fshirë e al-Hammamit, në të cilat ai i përshkruante pesë vitet e studimeve jashtë vendit, në Australi, Britani dhe Zelandë të Re, si “vitet e arta të përkushtimit tim fetar”. Më shumë se 170 pasagjerë dhe anëtarë të ekuipazhit ndodheshin në bordin e fluturimit FZ1073 më 30 shtator.
Në ditët pas incidentit, autoritetet australiane konfirmuan se po shqyrtonin lidhjet e tij me Australinë. Ekipi i Përbashkët Kundër Terrorizmit i shtetit të Viktorias, i përbërë nga Policia Federale Australiane (AFP), Policia e Viktorias dhe agjencia e sigurisë ASIO, deklaroi se po “hetonte lidhjet e personit me Australinë”.
Bashkëpiloti indian, kapiteni Smit Machchhar, është vlerësuar si hero pasi arriti ta zhbllokonte derën e kabinës së pilotëve, ndërsa sulmohej dhunshëm me sëpatë. Kjo u mundësoi pasagjerëve të hynin brenda dhe të merrnin kontrollin e situatës në aeroplan.
Ndërkohë, janë ngritur pikëpyetje edhe për mangësitë serioze të sigurisë, përfshirë mënyrën se si sulmuesi u rekrutua nga Flydubai dhe si iu dha leja për të pilotuar një aeroplan të mbushur me shtetas izraelitë drejt Tel Avivit. Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!