Një test ADN-je, i bërë nga kureshtja, ia tronditi gjithçka që Ardiani besonte për veten dhe familjen e tij. Rezultati tregonte se burri që e kishte rritur nuk mund të ishte babai i tij biologjik. I bindur se kishte jetuar për 48 vjet brenda një gënjeshtre, ai udhëtoi nga Dublini drejt Preshevës për të kërkuar të vërtetën. Por përgjigjja e babait ishte krejt tjetër nga ajo që priste.
Rrëfimi i plotë Quhem Ardian, jam 48 vjeç dhe prej 21 vjetësh jetoj në Dublin. Kam lindur në Preshevë, në një familje të zakonshme. Babai im, Bashkimi, punonte si shofer autobusi, ndërsa nëna, Naxhija, ishte rrobaqepëse. Kam edhe një motër, Blertën, pesë vjet më të re se unë. Babai nuk ishte njeri që shprehte lehtë ndjenjat.
Nuk mbaj mend të më ketë thënë shpesh se më donte, por ishte gjithmonë aty kur kisha nevojë. Kur isha fëmijë, ai ngrihej para agimit dhe më çonte në stacion për të kapur autobusin e shkollës. Kur u regjistrova në fakultet në Prishtinë, shiti makinën e tij të vjetër për të më paguar vitin e parë. Më vonë, kur vendosa të largohesha për në Irlandë, ishte i vetmi që nuk u përpoq të më ndalte.
“Shko”, më tha. “Nëse nuk të ecën, dera e shtëpisë është këtu.” Nëna vdiq para shtatë vjetësh, pas një sëmundjeje të shkurtër. Pas vdekjes së saj, babai u mbyll edhe më shumë në vete. Flisnim në telefon çdo javë, por bisedat tona ishin të shkurtra. “Si janë fëmijët?” “Mirë.” “Si është puna?” “Mirë.” “Mos u lodh shumë.” Kështu përfundonin pothuajse të gjitha telefonatat tona.
Gjithçka ndryshoi në ditëlindjen time të 48-të. Vajza ime e madhe, Era, më dhuroi një test për prejardhjen gjenetike. Ajo kishte bërë një të tillë dhe ishte e interesuar të ndërtonte pemën familjare. Në fillim qesha. “E di prej nga vij”, i thashë. “Nga Presheva. Nuk më duhet laboratori për këtë.” Por ajo këmbënguli dhe unë e bëra testin. Pas disa javësh erdhën rezultatet.
Nuk kishte asgjë të pazakontë në përqindjet e prejardhjes. Ajo që më shqetësoi ishte lista e personave me të cilët ndaja lidhje gjenetike. Në mesin e tyre ishin disa të afërm nga ana e nënës, por nuk ishte askush nga familja e babait. Kushëriri im, Lulzimi, jetonte në Gjermani dhe e kishte bërë të njëjtin test. Sipas pemës sonë familjare, duhej të kishim një lidhje të qartë gjenetike.
Nuk kishim asnjë. Era mendoi se mund të kishte ndonjë gabim. Kontrolloi mbiemrat, datat dhe mënyrën se si ishin lidhur llogaritë tona. Pastaj gjeti një përputhje tjetër. Një burrë me emrin Petrit, që jetonte në Austri, rezultonte kushëri i afërt i imi. Emri i tij nuk më thoshte asgjë. I shkrova. Ai më pyeti menjëherë për emrin e nënës dhe vendin ku kisha lindur.
Kur i thashë, nuk më ktheu përgjigje për dy ditë. Pastaj më dërgoi vetëm një fjali: “Mendoj se duhet të flasësh me babanë tënd.” Ajo fjali më mbajti zgjuar gjithë natën. E telefonova babanë, por nuk pata guxim ta pyesja drejtpërdrejt. Ai foli për motin, për tensionin e gjakut dhe për një problem me çatinë.
Unë e dëgjoja dhe mendoja se ndoshta asgjë nga ato që dija për veten nuk ishte e vërtetë. Pas disa ditësh porosita një test tjetër, kësaj here me qëllim verifikimi. Nuk mund t’i kërkoja babait mostër pa i treguar arsyen, prandaj bisedova me motrën. Blerta u zemërua. “Po kërkon probleme aty ku nuk ka”, më tha. “Babai është 76 vjeç.
Çfarë do të ndryshosh tani?” Ajo pranoi ta bënte testin vetëm për të më bindur se po gabohesha. Rezultati tregoi se ishim gjysmëvëlla dhe gjysmëmotër. Nuk kishim të njëjtin baba. Për disa minuta nuk arrita të merrja frymë normalisht. Nuk mendoja më për përqindjet apo për laboratorin. Mendoja për varrin e nënës.
Ndjeva zemërim ndaj saj, megjithëse nuk ishte më gjallë për të më dhënë një shpjegim. Pastaj zemërimi u drejtua nga babai. A e dinte? Nëse po, pse kishte heshtur? Nëse nuk e dinte, a do të isha unë ai që do t’ia shkatërronte pleqërinë? Blerta më kërkoi ta mbyllnim çështjen. “Çfarë rëndësie ka gjaku?”, më tha.
“Ai të ka rritur.” Por për mua kishte rëndësi fakti se të gjithë mund ta kishin ditur, përveç meje. E bleva biletën për në Shkup dhe prej andej vazhdova drejt Preshevës. Babait nuk i tregova pse po vija. Kur hyra në oborr, ai po rregullonte një bravë të vjetër. U habit kur më pa, por nuk ishte njeri që shfaqte shumë emocion. “Pse nuk lajmërove?”, më pyeti.
“Duhet të flasim.” Në kuzhinë vendosa rezultatet e analizave mbi tavolinë. Ai i shikoi, por nuk i mori në dorë. “Çfarë janë këto?”, më pyeti. “E di shumë mirë.” Nuk më pëlqen mënyra si i fola. Sot do të dëshiroja të kisha qenë më i qetë, por atë ditë ndihesha si fëmijë që sapo kishte zbuluar se shtëpia e tij nuk kishte themele. “Ti nuk je babai im”, i thashë. Bashkimi më shikoi gjatë.
Pastaj u mbështet në karrige. “Jo nga gjaku”, tha. Nuk u befasua. Kjo ishte pjesa që më dhembi më shumë. “E paske ditur.” “Po.” “Për sa kohë?” “Që para se të lindje.” U ngrita nga tavolina. I thashë se ai dhe nëna më kishin gënjyer gjithë jetën. E pyeta kush ishte babai im biologjik dhe nëse kishte qenë ende gjallë kur Bashkimi ishte martuar me nënën. Ai nuk u përgjigj menjëherë.
Shkoi në dhomën e gjumit dhe u kthye me një fotografi të vjetër. Në të ishin dy djem të rinj, të veshur me rroba pune, pranë një kamioni. Njëri ishte babai im. Tjetri i ngjante aq shumë djalit tim, sa më kaloi një ndjesi e ftohtë nëpër trup. “Quhej Besnik”, tha Bashkimi. “Ishte shoku im më i afërt.” Besniku dhe nëna ime kishin qenë të fejuar.
Dasma ishte planifikuar për verë, por ai kishte humbur jetën në një aksident pune në Maqedoni, dy muaj para se të lindja unë. Nëna ishte 22 vjeçe, shtatzënë dhe pa të ardhura. Bashkimi kishte qenë personi që ia kishte sjellë familjes lajmin për vdekjen e Besnikut. Për muaj të tërë, ai e kishte ndihmuar familjen e nënës me dokumentet, shpenzimet dhe gjithçka tjetër që duhej.
Pas lindjes sime, kishte vazhduar të na vizitonte. Dy vjet më vonë, ai dhe nëna ishin martuar. “A të kërkoi Besniku të kujdeseshe për ne?”, e pyeta. “Jo”, tha ai. “Nuk e dinte se do të vdiste.” “Pse atëherë u martove me të?” Babai më shikoi drejt në sy. “Sepse e doja nënën tënde. Dhe sepse ti nuk ishe një barrë që vinte me të. Ti ishe pjesë e saj.” E pyeta pse nuk ma kishin treguar.
Ai tha se në fillim kishin menduar të prisnin derisa të rritesha. Kur isha i vogël, kishin frikë se nuk do ta kuptoja. Kur hyra në adoleshencë, kishin frikë se do të rebelohesha. Kur u largova jashtë vendit, nëna u frikësua se do të kërkoja familjen e Besnikut dhe do të largohesha prej tyre. “Dhe ti?”, e pyeta. “Nga çfarë kishe frikë ti?” Ai uli sytë.
“Se mos një ditë do të më shikoje dhe do të më thoshe pikërisht atë që më the sot: ‘Ti nuk je babai im’.” Nuk munda të flisja. Papritur e kuptova se fjalia që kisha thënë nga zemërimi ishte frika me të cilën ai kishte jetuar për 48 vjet. Megjithatë, nuk isha gati ta falja menjëherë. “E vërteta ishte e imja”, i thashë.
“Nuk kishit të drejtë të vendosnit që unë nuk duhej ta dija.” “Ke të drejtë”, u përgjigj. “Ne menduam se po të mbronim. Ndoshta po mbronim veten.” Ajo ishte hera e parë që e dëgjova babanë të pranonte se kishte gabuar. E pyeta për Petritin. Ai ishte djali i xhaxhait të Besnikut dhe një nga të afërmit e mi biologjikë. Bashkimi i njihte të gjithë.
Disa prej tyre kishin dashur të më takonin kur isha i vogël, por nëna kishte kundërshtuar. Babai nuk i kishte ndaluar, por as nuk kishte insistuar. Atë natë nuk fjeta në shtëpinë e tij. Shkova në një hotel të vogël dhe qëndrova zgjuar deri në mëngjes. Shikoja fotografinë e Besnikut në telefon dhe përpiqesha të ndieja diçka. Ai kishte fytyrën time, por ishte i huaj.
Ndërsa burri në shtëpinë pranë, me të cilin nuk ndaja ADN-në, dinte si e pija kafen, cilën këmbë e kisha thyer në moshën nëntëvjeçare dhe sa net kishte qëndruar zgjuar kur unë kisha temperaturë. Të nesërmen u ktheva. Babai ishte ulur në oborr. Nuk më pyeti ku kisha fjetur. U ula pranë tij dhe për disa minuta nuk folëm.
Pastaj e pyeta: “Kur më pe për herë të parë, çfarë mendove?” Ai buzëqeshi lehtë. “Mendova se ishe shumë i vogël dhe bërtisje shumë.” Ishte përgjigjja më tipike që mund të jepte. “Dhe pastaj?” “Mendova se Besniku nuk do të të shihte kurrë. Dikush duhej të ishte aty.” “Pra, më rrite për shkak të tij?” Bashkimi tundi kokën. “Jo. Për shkak të tij erdha te dera.
Për shkakun tënd qëndrova.” Aty nuk arrita ta mbaja veten. Për herë të parë pas shumë vitesh e përqafova babanë. Në fillim qëndroi i ngrirë, sikur nuk dinte çfarë të bënte. Pastaj më vendosi dorën mbi shpinë. Nuk u rregullua gjithçka me atë përqafim. Ende më dhemb fakti që nëna vdiq pa ma treguar të vërtetën.
Ende mendoj se prindërit e mi nuk kishin të drejtë të më mohonin historinë time biologjike. Por zemërimi nuk më pengoi ta shihja një të vërtetë tjetër. Bashkimi nuk më kishte gënjyer për dashurinë e tij. Vetëm kishte heshtur për mënyrën se si kishte filluar historia jonë. Para se të kthehesha në Dublin, u takova me Petritin.
Ai më tregoi për Besnikun, për familjen e tij dhe për ngjashmëritë që të tjerët i kishin vënë re prej vitesh. Nuk kërkova një baba të ri. Kërkova vetëm pjesën e historisë sime që më kishte munguar. Sot vazhdoj të flas me të afërmit biologjikë, por Bashkimin e telefonoj ende çdo të diel. Herën e fundit, vajza ime më pyeti nëse tani e quaja ende “baba”. Nuk m’u desh të mendoja.
ADN-ja më tregoi nga cili burrë kisha ardhur. Jeta më kishte treguar se cili burrë kishte qëndruar.