Houthitët e Jemenit, të mbështetur nga Teherani, njoftuan të hënën se po vendosin një embargo detare kundër Arabisë Saudite në hakmarrje për bllokadën ndaj Jemenit dhe një sulm të kohëve të fundit në Aeroportin Ndërkombëtar të Sanaas, duke kërcënuar një rrugë tjetër ujore jetësore për transportin global dhe duke rritur frikën e konfliktit të ripërtërirë.
Një zëdhënës ushtarak i Huthit, Yahya Saree, tha në një deklaratë video se ndalimi detar kundër Arabisë Saudite do të hyjë në fuqi menjëherë, duke e përshkruar atë si një “ekuacion të ‘sy për sy’”, transmeton Telegrafi.
Houthitët nuk specifikuan se si do të zbatohej embargoja, por zëvendësdrejtori i zyrës së medias së Huthit, Nasruddin Amer, tha në X se ngushtica Bab el-Mandeb do të mbyllet në përgjigje të asaj që ai e quajti “bllokadë e padrejtë ndaj jemenasve nga Arabia Saudite për më shumë se 10 vjet”.
Bab el-Mandeb, në majën jugore të Gadishullit Arabik – emri i të cilit do të thotë “Porta e Lotëve” në arabisht – është porta hyrëse për në Detin e Kuq përmes të cilit zakonisht kalon rreth 12% e tregtisë botërore. Një e katërta e tregtisë globale të kontejnerëve kalon nëpër ngushticën 32 kilometra të gjerë për në dhe nga Kanali i Suezit.
Një mbyllje do t’i detyronte anijet të merrnin rrugën shumë më të gjatë rreth Kepit të Shpresës së Mirë, duke shtuar dy deri në tre javë në udhëtimet midis Azisë dhe Evropës dhe duke rritur ndjeshëm kostot e transportit detar.
Houthit – të njohur zyrtarisht si Ansar Allah – më parë demonstruan aftësinë e tyre për të ndërprerë transportin detar atje kur shënjestruan anije për muaj të tërë gjatë luftës Izrael-Hamas në Gaza, me mbi 100 anije të sulmuara.
Shumë kompani të mëdha transporti detar pezulluan tranzitet nëpër Detin e Kuq gjatë fushatës, ndërsa SHBA-të dhe disa aleatë nisën një mision detar shumëkombësh për të mbrojtur transportin tregtar.
Nuk është e qartë nëse Huthit do të rifillojnë atë nivel sulmi kundër Arabisë Saudite fqinje. بيان القوات المسلحة اليمنية بشأن إعلان الموقف من الحصار السعودي الظالم على شعبنا اليمني العظيم. pic.twitter.com/aIikHk6byf — العميد يحيى سريع (@Yahya_Saree) July 20, 2026 Nuk pati asnjë përgjigje të menjëhershme nga Arabia Saudite.
Mbretëria tashmë u përball me presion pasi përdor Gazsjellësin e saj Lindje-Perëndim në Detin e Kuq si një alternativë ndaj Ngushticës së Hormuzit, e cila mbetet nën një bllokadë të vendosur nga Teherani menjëherë pas sulmeve SHBA-Izrael ndaj Iranit më 28 shkurt në breshërinë e parë të luftës. Arabia Saudite ka dërguar miliona fuçi naftë të papërpunuar në ditë përmes tubacionit.
Lufta civile e Jemenit filloi në vitin 2014 kur rebelët pushtuan kryeqytetin, Sana’a, dhe pjesën më të madhe të Jemenit verior dhe e detyruan qeverinë të largohej. Një armëpushim u arrit në vitin 2022.
Ky armëpushim është kërcënuar ditët e fundit pasi Houthitët thanë se sauditët goditën aeroportin e Sana’as në një përpjekje për të ndikuar në një fluturim që transportonte udhëheqësit Houthit nga Irani, ku ata morën pjesë në funeralin e Ajatollah Ali Khameneit. Aeroplani u ul në mënyrë të sigurt në një aeroport tjetër.
Huthitët më pas lëshuan raketa dhe dronë në Aeroportin Ndërkombëtar Abha të Arabisë Saudite në përballjen më të rëndësishme në vite.
Duke lejuar një fluturim të drejtpërdrejtë ndërkombëtar të ulej pa miratimin e koalicionit të udhëhequr nga Arabia Saudite, Houthitët kërkuan të krijonin një realitet të ri në të cilin ata mund të merrnin vendime në mënyrë të pavarur mbi hapësirën ajrore të Jemenit.
Koalicioni ka ruajtur prej kohësh kontrollin mbi aksesin në hapësirën ajrore dhe portet e Jemenit, si pjesë e masave që thotë se synojnë të parandalojnë arritjen e armëve te Huthitët, ndërsa rebelët argumentojnë se kufizimet përbëjnë ndëshkim kolektiv.
“Ne pohojmë të drejtën e popullit tonë të madh për t’iu përgjigjur bllokadës me një bllokadë”, theksoi Saree të hënën, duke shtuar se Huthit janë të përgatitur të përballen me “çdo akt të pamend të kryer nga armiku i pamatur saudit… me një përshkallëzim gjithëpërfshirës dhe vendimtar”.
Huthit janë një pjesë thelbësore e të ashtuquajturit “Boshti i Rezistencës” të Iranit, i cili përfshin gjithashtu Hezbollahun në Liban, Hamasin në Gaza dhe milicitë në Irak. Rebelët kanë pasur një rezervë të madhe dronësh, por disa anëtarë të Huthit thanë më parë se furnizimi po mbaronte pas sulmeve të tyre gjatë luftës Izrael-Hamas.
Lufta e Iranit ka penguar më tej rrjedhën e armëve, thanë anëtarët, të cilët në atë kohë folën në kushte anonimiteti sepse nuk ishin të autorizuar të flisnin me median.
SHBA-të dhe Izraeli iu përgjigjën sulmeve të mëparshme të Huthit ndaj anijeve me një fushatë ajrore ndëshkuese në zonat e mbajtura nga Huthit në Jemen derisa u arrit një marrëveshje që i pa rebelët të ndalonin sulmet e tyre.
Fushata e mëparshme e Houthit kontribuoi në tarifa më të larta të mallrave, kohë më të gjata të dorëzimit dhe shqetësime të përtërira mbi zinxhirët e furnizimit tashmë të tendosur nga luftërat në Evropë dhe Lindjen e Mesme.