Lavinia Fontana, një nga artistet më të rëndësishme të Rilindjes së Vonë, sfidoi normat shoqërore dhe artistike të kohës, duke u bërë e njohur jo vetëm si portretiste e kërkuar, por edhe si një nga gratë e para që realizoi piktura me figura femërore nudo.
Artistja italiane, e cila jetoi nga viti 1552 deri më 1614, ndërtoi një karrierë të suksesshme në një periudhë kur gratë përballeshin me pengesa të mëdha për t’u pranuar në botën e artit. Ajo realizoi portrete për familje të pasura dhe figura të rëndësishme, si dhe mori porosi për vepra fetare, duke dëshmuar se gratë mund të përballonin edhe projekte artistike me rëndësi të veçantë.
Megjithatë, një tjetër anë e krijimtarisë së saj ka tërhequr vëmendjen e studiuesve: pikturat me përmbajtje erotike dhe paraqitjet e guximshme të trupit femëror. Një nga veprat më të njohura të këtij zhanri është “Minerva në Aktin e Veshjes”, ku perëndesha mitologjike paraqitet nudo, duke mbajtur një veshje dhe duke iu drejtuar shikuesit me një shikim që ndërthur turpin me sensualitetin.
Në veprat e saj, Fontana përdori vello të tejdukshme, perla, bizhuteri dhe detaje të tjera për të krijuar imazhe që dalloheshin për mënyrën e trajtimit të sensualitetit femëror. Piktura “Tre nudo femra”, e realizuar rreth vitit 1600, paraqet tri gra fisnike të mbuluara me vello të holla dhe të stolisura me bizhuteri.
Sipas historianëve të artit, vepra mund të lidhet me mitin e Gjykimit të Parisit, ku tri perëndesha konkurrojnë për titullin e më të bukurës. Një tjetër vepër e guximshme është “Marsi dhe Venusi”, e realizuar rreth viteve 1594–1595, ku dy figurat mitologjike paraqiten në një skenë me ngarkesë të theksuar erotike.
Studiuesit vlerësojnë se Fontana shkoi më tej se disa prej kolegëve të saj meshkuj në paraqitjen e trupit femëror. Arsyet që e shtynë artisten të krijonte këto vepra mbeten objekt diskutimi.
Disa historianë sugjerojnë se ato mund të kenë qenë një mënyrë për të dalluar veten në tregun artistik dhe për të tërhequr porosi të reja, ndërsa të tjerë theksojnë se nuk mund të përjashtohet kompleksiteti i jetës së saj personale dhe marrëdhënia me normat e kohës. Edhe marrëdhënia me të atin, Prospero Fontana, është përmendur si një element i mundshëm në këtë histori.
Ai e kishte trajnuar të bijën në art, por, sipas të dhënave historike, ajo ishte detyruar të nënshkruante një kontratë që e obligonte t’ia dorëzonte të ardhurat e saj deri në vdekjen e tij, në vitin 1597. Pavarësisht motivimeve që qëndronin pas veprave të saj, Lavinia Fontana mbetet një figurë e rëndësishme në historinë e artit.
Krijimtaria e saj dëshmon se një grua mund të ndërtonte një karrierë të suksesshme në një shoqëri me kufizime të forta dhe të sfidonte pritshmëritë për rolin e saj në art. Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!