Shtëpia e Bardhë dëshiron largimin e presidentit ukrainas Volodymyr Zelensky. “Mendoj se është koha që Ukraina të ketë një president të ri”, u tha gazetarëve të shtunën presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, duke pretenduar se sulmet disamujore të Zelenskyt ndaj rafinerive ruse kanë dëmtuar furnizimet globale me naftë (dizel). Por dëshira e Trumpit nuk është urdhër për Ukrainën.
Edhe pse mandati pesëvjeçar presidencial i Zelenskyt përfundoi në vitin 2024, kushtetuta e Ukrainës dhe gjendja e luftës i mundësojnë atij vazhdimin e mandatit gjatë kohës së luftës. Shumë ukrainas duan një rinovim të klasës së tyre politike, por hezitojnë të shohin zgjedhje presidenciale përpara se të përfundojë lufta që ka hyrë tashmë në vitin e saj të katërt e gjysmë.
Në përgjigje të komenteve të Trumpit, Zelensky propozoi mbajtjen e zgjedhjeve nëse presidenti rus Vladimir Putin garanton një armëpushim 60-ditor. Megjithatë, nëse zgjedhjet mbahen në të ardhmen e afërt, kush mund të garojë kundër Zelenskyt?
“Nëse zgjedhjet mbahen shpejt, një nga ish-komandantët ushtarakë është rivali më i mundshëm i Zelenskyt”, ka thënë për Al Jazeera analisti Igar Tyshkevych, me bazë në Kiev, përcjell Telegrafi.
Ndërkohë, figurat e vjetra dhe me peshë politike, si ish-presidenti Viktor Poroshenko – i cili humbi zgjedhjet presidenciale të vitit 2019 përballë Zelenskyt – dhe ish-kryeministrja Yulia Tymoshenko – e cila po hetohet për korrupsion – nuk kanë asnjë shans, shtoi ai. Valerii Zaluzhnyi: “Alternativa më e mundshme”
Ish-gjenerali kryesor i Ukrainës dhe ambasadori aktual në Mbretërinë e Bashkuar kryeson listën e rivalëve të Zelenskyt. “Të paktën që nga viti 2023, dhe veçanërisht që nga viti 2024, pas dorëheqjes së tij, alternativa më e mundshme ndaj Zelenskyt – rivali i tij më i rrezikshëm që mund ta mposhtte në zgjedhje – është Valerii Zaluzhnyi”, thotë Volodymyr Fesenko, kreu i institutit kërkimor “Penta” me bazë në Kiev.
Pothuajse dy të tretat e ukrainasve – 64 për qind – i besojnë atij, sipas një sondazhi të 8 tetorit nga “Rating Group”, një agjenci sondazhesh me bazë në Kiev, dhe vetëm 25 për qind nuk i besojnë. Ky besim e ka burimin te triumfet e tij ushtarake të vitit 2022.
Pasi mbrojti Kievin në javët e para të pushtimit rus në shkallë të gjerë në vitin 2022, Zaluzhnyi udhëhoqi kundërofensiva që i kthyen Ukrainës 40 për qind të territorit të kontrolluar nga Rusia. Ai u shkarkua në vitin 2023, pasi një kundërofensivë verore e shumëpritur nuk dha rezultate. Zaluzhnyi mbetet një njeri misterioz kur bëhet fjalë për çështjet më urgjente të pasluftës.
Me një fizik të fuqishëm, 53-vjeçari është qëllimisht i rezervuar, duke e lënë publikun të hamendësojë mbi qëndrimet e tij për rimëkëmbjen ekonomike të Ukrainës, krizën e rëndë demografike apo përpjekjet për t’u anëtarësuar në Bashkimin Evropian.
Ai nuk merr pjesë në emisione televizive, flet rrallë me gazetarët dhe herë pas here publikon artikuj opinionesh me analiza të hollësishme mbi problemet e lidhura me luftën, si dhe deklarata të përgjithshme mbi sigurimin e paqes së qëndrueshme dhe garancive të sigurisë nga partnerët perëndimorë të Ukrainës. Rasti i dytë për Zelenskyn?
Ish-komediani u zgjodh në vitin 2019 me 73 për qind të votave, rezultati më i lartë në historinë post-sovjetike të Ukrainës. Pavarësisht një sërë skandalesh korrupsioni në rrethin e tij të ngushtë, 48-vjeçari gëzon ende popullaritet të mjaftueshëm për të kandiduar sërish për presidencën.
Më shumë se gjysma e ukrainasve – 53 për qind – i besojnë atij, ndonëse 40 për qind jo, sipas sondazhit të “Rating Group”, shkruan Al Jazeera, përcjell Telegrafi. Megjithatë, “armiqësia” e ripërtërirë e Trumpit mund t’i sjellë sërish dobi Zelenskyt.
Trump mendon se Ukraina ka nevojë për një president të ri – por kush mund ta zëvendësojë Zelenskyn? telegrafi.com Pas përplasjes së tij me Trumpin në Zyrën Ovale në shkurt të vitit 2025, niveli i mbështetjes për Zelenskyn arriti kulmin e kohës së luftës, në 67 për qind. Megjithatë, Zelensky mund t’i ketë dëmtuar vetë shanset e tij përmes politikave të emërimeve.
“Ai erdhi në pushtet me sloganet e një ristartimi të pushtetit dhe të përzgjedhjes së ministrave apo këshilltarëve më kompetentë, e jo atyre më të besuar”, tha analisti Tyshkevych. Kyrylo Budanov: Gëzon besimin e më shumë se gjysmës së ukrainasve Gjenerallejtënant Kyrylo Budanov është udhëheqësi i dytë ushtarak më popullor dhe karizmatik që ka gjasa të bëhet president i Ukrainës.
Ish-zyrtari i lartë i inteligjencës ushtarake, tashmë 40-vjeçar, u emërua në krye të administratës së Zelenskyt në janar. Budanov udhëhoqi operacione të guximshme kundër Rusisë, përfshirë një inkursion në Krimenë e aneksuar nga Rusia në vitin 2016, për të vendosur eksplozivë në një aerodrom ushtarak.
Në vitin 2020, Zelenski e emëroi atë në krye të drejtorisë së inteligjencës së Ministrisë së Mbrojtjes (GUR), e cila u shndërrua në një shërbim agresiv të forcave speciale, të mbështetur fuqimisht te teknologjia. Sulmet e GUR-it me dronë detarë dëmtuan Flotën ruse të Detit të Zi, duke e detyruar atë të tërhiqej nga Krimea e aneksuar drejt portit rus të Novorossijskut.
Budanovi gëzon besimin e 53 për qind të ukrainasve, ndërsa 31 për qind nuk i besojnë atij, sipas një sondazhi të “Rating Group”. Mykhailo Fedorov: I ri, popullor dhe guximtar Në moshën 35-vjeçare, Fedorov është personi më i ri në listën e presidentëve të mundshëm.
Ai fitoi famë pasi Zelensky e emëroi ministër të transformimit digjital në vitin 2019 dhe arriti t’i thjeshtonte rrënjësisht procedurat burokratike në vendin e përfshirë nga korrupsioni. Ministria e tij lansoi “Diia”-n, një aplikacion për celularë që u mundëson përdoruesve të kenë qasje në internet në më shumë se 100 shërbime qeveritare.
Në janar, Zelensky emëroi Fedorovin – i cili nuk kishte asnjë përvojë ushtarake – si ministër të mbrojtjes, përgjegjës për logjistikën, buxhetet, reformat, masat kundër korrupsionit dhe marrëveshjet për sigurimin e ndihmave ose kredive perëndimore me vlerë miliarda dollarë.
Fedorov luftoi skemat e korrupsionit duke e bërë më transparente prokurimin e armatimeve të reja, ushqimeve dhe furnizimeve mjekësore. Ai rriti ndjeshëm numrin e dronëve që paralizuan rrugët e furnizimit të Rusisë dhe shkatërruan depot e armëve e të karburantit, rafineritë e naftës dhe sistemet e mbrojtjes ajrore.
Gjithashtu, ai shtoi numrin e robotëve tokësorë për transportin e ushqimit dhe municioneve, si dhe për shpëtimin e ushtarëve të plagosur. Megjithatë, reformat zemëruan Oleksandr Syrsky-n, komandantin e përgjithshëm aktual, i cili thuhet se kërkoi shkarkimin e Fedorov-it në korrik.
Mbështetësit e Fedorov-it protestuan në mbarë Ukrainën për javë të tëra, ndërsa niveli i pëlqimit ndaj tij u rrit nga 35 për qind në qershor në 65 për qind në korrik, sipas sondazheve të “Rating Group”. Megjithatë, në gusht ai ndërmori një hap jopopullor duke deklaruar se Ukraina duhet të mbajë zgjedhje presidenciale, dhe niveli aktual i pëlqimit për të qëndron në 38 për qind.
Yevhenii Khmara: Ministri i panjohur i mbrojtjes së Ukrainës Lista e pesë emrave kryesorë mbyllet me Yevhenii Khmara-n, një gjeneral që zëvendësoi Fedorov-in si ministër i mbrojtjes. I panjohur për publikun deri në emërimin e tij në korrik, ai gëzon besimin e 29 për qind të ukrainasve, ndërsa 16 për qind nuk kanë besim tek ai.
Ai ishte një zyrtar karriere i shërbimeve të inteligjencës me profil të ulët publik, por 43 për qind e të anketuarve të tjerë nuk e dinin se kush ishte ai, sipas sondazhit.
Shpresa të pakta për ministrin e jashtëm dhe ish-presidentin Në vendet e gjashtë dhe të shtatë të listës renditen ministri i Jashtëm Andrii Sybiha – një diplomat karriere që siguroi mbështetje thelbësore nga Turqia dhe Polonia – dhe ish-presidenti Poroshenko. Që të dy gëzojnë besimin e 24 për qind të ukrainasve.
Megjithatë, Poroshenko – i cili erdhi në pushtet në vitin 2014 me një platformë kundër korrupsionit, por u përfshi në një skandal korruptiv lidhur me pjesë këmbimi të mbivlerësuara për pajisje ushtarake – ka një nivel të ulët popullariteti; 70 për qind e të anketuarve nuk i besojnë atij. / Telegrafi