Uashington – Presidenti amerikan Donald Trump ka njoftuar se Rusia do të nisë furnizimin e Shteteve të Bashkuara dhe tregjeve botërore me qindra mijëra tonë naftë dizel në muajt në vijim. Ky është një kthesë e papritur, pasi vetëm tri javë më parë Trump kishte miratuar ligjin që autorizon sanksione dhe tarifa të reja amerikane ndaj vendeve që importojnë naftë dhe gaz rus.
Sipas Trumpit, marrëveshja është arritur me presidentin rus Vladimir Putin. Detajet mbeten të paqarta: nuk dihet si do të dërgohet karburanti në treg, as çfarë përfiton Moska përveç të ardhurave në valutë të fortë, për të cilat ka nevojë. Presion para zgjedhjeve të mesmandatit Vendimi vjen në një moment të ndjeshëm politik.
Çmimet e karburantit në Amerikë janë rritur ndjeshëm si pasojë e luftës me Iranin dhe ndikimit të saj në tregjet globale të energjisë. Kjo ka ulur mbështetjen publike për Trumpin, vetëm disa javë para zgjedhjeve të nëntorit, ku vendoset nëse republikanët e ruajnë kontrollin e Kongresit. Votimi i hershëm ka nisur tashmë në shumë shtete.
Goditjen më të rëndë po e ndiejnë shtetet bujqësore si Iowa, Kansasi, Teksasi dhe Ohio. Atje dizeli është jetik për makineritë e fermave dhe për transportin e prodhimeve, ndaj këto shtete janë kthyer në beteja të papritura elektorale. Marrëveshja me Moskën është përpjekja më e fundit dhe më dramatike e Trumpit për të lehtësuar barrën.
Më herët ai u kishte bërë presion aleatëve evropianë që të lëshonin rezerva nafte. Gjithashtu ka shtyrë taksat federale mbi karburantin dhe ka lejuar që karburanti i destinuar për bujqësinë të përdoret edhe në transportin ndërshtetëror me kamionë. Ai ka premtuar po ashtu se nuk do të rifillojë sulmet ndaj Iranit para zgjedhjeve.
Sipas BBC-së, kjo është një pranim jashtëzakonisht i hapur i kostos politike të konfliktit. Në postimin e tij në Truth Social, Trump shkroi se çmimet më të ulëta për amerikanët, veçanërisht për fermerët, blegtorët dhe shoferët e kamionëve, janë prioriteti i tij kryesor. Kritika nga Kievi dhe aleatët Marrëveshja ka nxitur kritika nga aleatët evropianë dhe politikanë amerikanë.
Ata e akuzojnë administratën se po ndihmon në financimin e makinerisë ruse të luftës. Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky e quajti marrëveshjen një “dhuratë” për Putinin. Ai paralajmëroi në rrjetin X se Rusia do ta shpërblejë këtë me terror dhe pabesi, dhe theksoi se lejimi i shitjes së produkteve ruse të naftës zgjat një luftë që duhet të marrë fund. Efekt i kufizuar në çmime?
Mbetet e paqartë sa do të ndikojë realisht ky hap te çmimet. Kapacitetet ruse të rafinimit janë dëmtuar nga sulmet e përsëritura ukrainase, të cilat Trump i ka kërkuar Zelenskyt t’i kufizojë. Sipas BBC-së, SHBA-ja konsumon rreth 3.6 milionë fuçi dizel në ditë. Edhe nëse Rusia dorëzon 300 mijë tonët e premtuar këtë muaj, kjo sasi mbulon afërsisht vetëm gjysmën e konsumit ditor amerikan.
As lëshimi i premtuar i rezervave evropiane nuk i ka lëvizur ndjeshëm çmimet deri tani. Gjatë shtatë muajve të fundit, çmimet e energjisë, karburantit dhe mallrave të konsumit vetëm janë rritur, pavarësisht premtimeve të administratës se zgjidhja e luftës dhe lehtësimi ekonomik janë afër.
Mbetet të shihet nëse marrëveshja e re do t’i bindë votuesit se premtimet e Trumpit nuk janë fjalë boshe. Burimi: BBC