Ish-zëvendëspresidentja e Kosta Rikës, Rebeca Grynspan, kryeson ngushtë garën për t’u bërë sekretarja e ardhshme e përgjithshme e Kombeve të Bashkuara, sipas sondazhit të fundit joformal të Këshillit të Sigurimit.
Në votimin e katërt sekret të 15 anëtarëve të Këshillit të Sigurimit, Grynspan mori 10 vota “pro”, ndërsa tri vende votuan kundër dhe dy u shprehën pa opinion, transmeton Telegrafi. Ambasadorja e Guajanës në OKB, Carolyn Rodrigues-Birkett, mori tetë vota “pro”, gjashtë kundër dhe një pa opinion.
Drejtori i përgjithshëm i Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike, argjentinasi Rafael Grossi, mori gjithashtu tetë vota “pro” dhe shtatë kundër. Grynspan kishte dalë në krye edhe në sondazhet e para dhe të tretat, ndërsa në sondazhin e gushtit vendin e parë e kishte marrë Rodrigues-Birkett.
Procesi pritet të vazhdojë me disa raunde të tjera votimi, përpara se të arrihet një marrëveshje përfundimtare. Gara u ngushtua në shtatë kandidatë pasi ish-presidentja e Kilit, Michelle Bachelet, u tërhoq nga kandidatura këtë muaj. Aktualisht, mes emrave kryesorë janë Grynspan, Rodrigues-Birkett dhe Grossi, ndërsa procesi mbetet i hapur edhe për kandidatura të tjera.
Nëse zgjidhet, Grynspan do të bëhej gruaja e parë në historinë më shumë se 80-vjeçare të OKB-së që drejton organizatën. Deri tani, asnjë grua nuk ka mbajtur postin e sekretarit të përgjithshëm. Sekretari i përgjithshëm aktual, António Guterres, do të largohet nga posti në fund të këtij viti, pas dy mandateve pesëvjeçare.
Pasuesi i tij do të përballet me një periudhë të vështirë për organizatën, mes luftërave dhe krizave të shumta ndërkombëtare, reduktimit të kontributeve amerikane dhe shqetësimeve për ndikimin politik të OKB-së.
Procesi i përzgjedhjes është veçanërisht kompleks, pasi kandidati duhet të sigurojë mbështetjen e pesë anëtarëve të përhershëm të Këshillit të Sigurimit – Shteteve të Bashkuara, Kinës, Rusisë, Francës dhe Britanisë së Madhe. Çdo njëri prej tyre ka të drejtën e vetos.
Pasi Këshilli i Sigurimit të arrijë një marrëveshje dhe të rekomandojë një kandidat, vendimi i kalon Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së, e cila përbëhet nga 193 shtete anëtare. Në praktikë, Asambleja ka miratuar kandidatin e propozuar nga Këshilli.
Në sondazhet joformale, anëtarët e Këshillit nuk votojnë drejtpërdrejt për zgjedhjen e sekretarit të përgjithshëm, por shënojnë nëse një kandidat “inkurajohet”, “dekurajohet” ose nëse nuk kanë opinion për të.
Grynspan është nominuar zyrtarisht nga Kosta Rika dhe procesi i përzgjedhjes së saj, së bashku me kandidatët e tjerë, është pjesë e procedurës së zhvilluar nga Këshilli i Sigurimit dhe Asambleja e Përgjithshme. Në vitin 2016, kur u zgjodh Guterres, Këshillit të Sigurimit iu deshën gjashtë raunde sondazhesh për të arritur një marrëveshje.
Kjo tregon se rezultati i votimit të fundit nuk nënkupton ende se gara është vendosur. Me raunde të tjera që pritet të zhvillohen në javët në vijim, vëmendja tani përqendrohet te aftësia e kandidatëve për të siguruar mbështetjen e fuqive kryesore të Këshillit të Sigurimit dhe për të krijuar konsensus rreth pasuesit të António Guterres.