Po sikur një nga forcat më shkatërruese të natyrës të shndërrohej në materialin e ndërtimit të së ardhmes? Dy arkitektë islandezë kanë propozuar një ide futuriste: përdorimin e lavës së vullkaneve për ndërtimin e strukturave, me ndihmën e robotëve dhe teknologjive të avancuara.
Që nga dhjetori i vitit 2023, pranë qytetit bregdetar Grindavík në Islandë janë regjistruar nëntë shpërthime vullkanike, duke detyruar banorët të evakuohen në mënyrë të përsëritur. Arkitektja Arnhildur Palmadottir dhe djali i saj, Arnar Skarpheoinsson, e zhvilluan këtë ide pasi panë sasinë gjigante të materialit të prodhuar gjatë shpërthimit të Holuhraun në vitet 2014–2015.
Sipas tyre, lava është në një farë mënyre “beton i shkrirë, por pa çimento”. Për shkak të temperaturave ekstreme, njerëzit nuk do të mund të punonin drejtpërdrejt me lavën. Në vend të tyre, në terren do të vendoseshin robotë, të cilët do të lëviznin nëpër fushat e lavës, do ta grumbullonin materialin e shkrirë dhe do ta transportonin drejt strukturave ose impianteve të posaçme.
Lava mund të formohej përmes printimit 3D, rrjedhjeve të kontrolluara, dhomave të ftohjes dhe sistemeve robotike. Arkitektët besojnë se bazalti vullkanik mund të ofrojë elemente ndërtimore jashtëzakonisht të qëndrueshme dhe potencialisht me ndikim më të ulët mjedisor.
Ideja është veçanërisht interesante për Islandën, ku aktiviteti vullkanik prodhon sasi të mëdha bazalti, ndërsa industria e ndërtimit po kërkon mënyra për të reduktuar emetimet e CO₂ nga përdorimi i çimentos dhe betonit. Megjithatë, kjo nuk është diçka që do ta shohim së shpejti. Autorët e projektit parashikojnë se një teknologji e tillë mund të bëhet realitet rreth vitit 2150.
Projekti madje përfaqësoi Islandën në Bienalen e Arkitekturës në Venecia në vitin 2025. Nëse kjo teknologji realizohet një ditë, një shpërthim vullkanik nuk do të shihej vetëm si një katastrofë natyrore, por edhe si një burim gjigant materialesh për ndërtimin e qyteteve të së ardhmes.