Ukraina po kërkon miratimin për të përdorur dronë të pajisur me Starlink kundër lëshuesve të raketave balistike brenda Rusisë, në një rreze deri në 200 kilometra nga kufiri. Kërkesa vjen në një moment kur Kievi po përballet me mungesë serioze të raketave interceptuese për mbrojtjen ajrore, sipas personave të njohur me çështjen.
Një operacion i tillë do të kërkonte miratimin e Elon Musk, qëndrimi i të cilit ndaj Ukrainës dhe përdorimit të rrjetit të tij satelitor në luftë ka ndryshuar në periudha të ndryshme.
Një pengesë tjetër për Kievin është se zyrtari që kishte një linjë të drejtpërdrejtë komunikimi me miliarderin amerikan të teknologjisë, ish-ministri ukrainas i Mbrojtjes Mykhailo Fedorov, është shkarkuar së fundmi.
Ukraina po përballet me mungesë të raketave Patriot Kërkesa e Ukrainës vjen ndërsa vendi po përpiqet t’i bëjë ballë intensifikimit të sulmeve ruse me raketa dhe dronë, në një kohë kur rezervat e interceptorëve Patriot po pakësohen.
Presidenti Volodymyr Zelensky u ka kërkuar Shteteve të Bashkuara, presidentit Donald Trump dhe partnerëve të tjerë të Ukrainës që të sigurojnë më shumë interceptorë. Por përdorimi i tyre edhe në Lindjen e Mesme, përfshirë gjatë luftës së SHBA-së me Iranin, e ka thelluar mungesën globale të raketave interceptuese të prodhimit amerikan.
Edhe në skenarin më të favorshëm, sipas Franz-Stefan Gady, analist ushtarak me bazë në Vjenë, Ukraina nuk ka gjasa të marrë në kohë një numër të mjaftueshëm interceptorësh për të ruajtur strategjinë aktuale të mbrojtjes ajrore. Ai e përshkruan situatën si një përpjekje për të “rrëzuar raketat balistike që po afrohen”.
Rusia ndërkohë ka rritur prodhimin e raketave dhe dronëve, duke bërë që Ukrainës t’i nevojiten qindra interceptorë Patriot deri në fund të vitit.
Elon Musk dhe Starlink, nga mbrojtja te goditja e burimit të sulmit Përballë këtij kufizimi, Kievi po kërkon një strategji tjetër: në vend që të përpiqet vetëm të rrëzojë raketat pasi ato janë lëshuar, Ukraina dëshiron të godasë sistemet që mundësojnë sulmet përpara se ato të ndodhin.
“Si mund të angazhohet Ukraina në një strategji më proaktive, duke goditur harkëtarin dhe jo shigjetën?”, pyet Gady. Me këtë ai i referohet përpjekjes për të shkatërruar lëshuesit e raketave, sistemet e komandimit, logjistikën dhe asetet e tjera që mundësojnë sulmet ruse. Pikërisht këtu hyn në lojë Starlink.
Pse Starlink mund të ndryshojë aftësitë e dronëve ukrainas Dronët e pajisur me Starlink përdorin rrjetin satelitor të SpaceX për të ruajtur lidhje më të forta me operatorët në distanca më të mëdha sesa lejojnë sistemet konvencionale të komunikimit me radio. Njëkohësisht, kjo i bën ata më pak të goditshëm nga metodat e zakonshme të bllokimit elektronik.
Dronë të tillë kanë rezultuar tashmë efektivë në fushën e betejës brenda Ukrainës. Nëse përdorimi i tyre do të lejohej edhe përtej kufirit, sipas Gady, ata “mund të ishin shumë të dobishëm për të gjuajtur” lëshuesit rusë të raketave. Zelensky ia kërkoi Trumpit.
Por vendimi mund të jetë i Musk Zelensky ia paraqiti këtë çështje Donald Trump gjatë takimit të tyre në Shtëpinë e Bardhë në korrik, duke i kërkuar presidentit amerikan të fliste me Musk për sigurimin e lejes që Ukraina të përdorte Starlink përtej kufijve të saj. Por Trump nuk u duk mbështetës i planit, sipas dy personave të pranishëm në takim.
Ata thanë gjithashtu se besonin se Musk nuk do t’ia jepte Kievit miratimin e nevojshëm. Vetë Elon Musk nuk ishte i disponueshëm për koment. Marrëdhënia e ndërlikuar e Elon Musk me luftën në Ukrainë Miliarderi i teknologjisë ka mbështetur përdorimin e gjerë të Starlink nga Ukraina për komunikim dhe mbrojtje.
Shërbimi satelitor i internetit i SpaceX është jetik për sistemet e komandimit dhe kontrollit të ushtrisë ukrainase, si edhe për sistemet ajrore, detare dhe tokësore pa pilot që po transformojnë mënyrën se si zhvillohet lufta. Por Musk ka vendosur edhe kufizime për mënyrën se si Ukraina mund ta përdorë teknologjinë e tij.
Në shkurt, pas një kërkese të drejtpërdrejtë nga Fedorov, atëherë ministër ukrainas i Mbrojtjes, Musk bllokoi përdorimin e paautorizuar të Starlink nga ushtria ruse kundër Ukrainës. Tani Kievi kërkon diçka shumë më të ndjeshme: të përdorë të njëjtën teknologji për të çuar dronët ukrainas përtej kufirit dhe për të goditur drejtpërdrejt infrastrukturën ushtarake ruse.
Burimi: Financial Times / bota.al