Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, i është drejtuar me letër sekretarit të përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte, për të kërkuar që KFOR-i të parandalojë hapjen e Urës së Ibrit në Mitrovicë. Kjo kërkesë ka rikthyer në vëmendje debatin për lirinë e lëvizjes, sigurinë në veri të Kosovës dhe rolin e KFOR-it në këtë zonë.
Për këtë çështje, për “Bota sot” ka folur eksperti austriak Gunther Fehlinger, i cili e konsideron kërkesën e presidentit serb të gabuar dhe kundërproduktive. Gunther Fehlinger Ai theksoi se Kosova nuk mund të mbajë përgjithmonë barriera të brendshme fizike.
“Kërkesa e Presidentit Vuçiq që NATO të parandalojë hapjen e Urës së Ibrit është politikisht e gabuar dhe strategjikisht kundërproduktive. Ura duhet të lidhë njerëzit, jo t’i ndajë ata. Liria e lëvizjes midis Mitrovicës Veriore dhe Jugore duhet të bëhet realitet normal evropian.
Kosova nuk mund të mbajë përgjithmonë barriera të brendshme fizike sepse Beogradi kundërshton që institucionet e Kosovës të ushtrojnë përgjegjësitë e tyre brenda Kosovës”. Fehlinger potencon se shqetësimet për sigurinë e komunitetit serb duhet të merren seriozisht, por ato nuk duhet të shndërrohen në një pengesë të përhershme për hapjen e urës.
“Shqetësimet për sigurinë e komunitetit lokal serb sigurisht që duhet të merren seriozisht. Hapja duhet të koordinohet me kujdes me KFOR-in, Policinë e Kosovës, komunat dhe përfaqësuesit e të gjitha komuniteteve. Por konsultimi nuk mund të bëhet një veto e përhershme serbe mbi infrastrukturën e brendshme të Kosovës.
Kjo ndërhyrje e fundit gjithashtu e vendos në perspektivë prezantimin e fundit pro-ukrainas të Vuçiqit përkrah Presidentit Zelenskyy. Sipas mendimit tim, fotografitë dhe gjestet diplomatike ndaj Ukrainës duken gjithnjë e më shumë si teatër politik kur shoqërohen me politika ndaj Kosovës që vazhdojnë logjikën e vjetër të presionit, pengimit dhe ndikimit territorial”.
Duke folur për çështjet që lidhen me lumin Ibër dhe infrastrukturën në këtë zonë, eksperti austriak thotë se këto çështje nuk duhet të përdoren si instrumente të konfrontimit politik. Ai vlerëson se NATO duhet t’i dëgjojë shqetësimet legjitime të sigurisë, por nuk duhet ta pranojë kërkesën politike të Beogradit për një ndarje të përhershme.
“E njëjta gjë vlen edhe për mosmarrëveshjen mbi sistemin e ujit të Ibrit. Uji, urat dhe infrastruktura nuk duhet të bëhen kurrë instrumente të konfrontimit politik. Beogradi duhet të bashkëpunojë me Kosovën për sigurinë e ujit dhe infrastrukturën rajonale në vend që ta përdorë çështjen e Ibrit si një arenë tjetër për mosmarrëveshje sovraniteti.
Vuçiq ishte pjesë e sistemit politik të Slobodan Millosheviqit dhe shërbeu si ministër i informacionit i Serbisë gjatë epokës së Millosheviqit. Serbia duhet ta kishte lënë pas atë kulturë politike shumë kohë më parë.
Megjithatë, kërkesat për ta mbajtur të ndarë fizikisht Mitrovicën dhe konfrontimi i përsëritur për Ibrin në mënyrë të pashmangshme ringjallin kujtimet e doktrinës së epokës së Millosheviqit për presion, përçarje dhe krizë të përhershme. Kjo nuk është Serbia Europiane.
NATO duhet të dëgjojë shqetësimet legjitime të sigurisë, por nuk duhet ta pranojë kërkesën politike të Beogradit për ndarje të përhershme. KFOR-i ekziston për të ruajtur sigurinë dhe stabilitetin – jo për të institucionalizuar ndarjen përgjithmonë”.
Në fund, Fehlinger shprehet se qëndrimi i tij është i qartë: Ura e Ibrit duhet të hapet, ndërsa siguria dhe të drejtat e të gjitha komuniteteve duhet të garantohen. “Pozicioni im është i qartë: Hapni Urën e Ibrit. Garantoni sigurinë për çdo serb dhe çdo shqiptar. Mbroni të drejtat e pakicave dhe vendet fetare. Garantoni lirinë e lëvizjes. Siguroni infrastrukturën ujore të Kosovës.
Refuzoni dhunën nga çdo anë. Refuzoni politikën e krizës së përhershme. Dhe refuzoni pretendimin e Beogradit për një veto mbi punët e brendshme sovrane të Kosovës. Nëse Presidenti Vuçiq dëshiron vërtet të tregojë se Serbia ka zgjedhur Evropën, Ukrainën dhe paqen mbi trashëgiminë politike të epokës së Millosheviqit, ai duhet ta provojë këtë përmes politikave – jo mundësive për foto.
E ardhmja e Mitrovicës nuk është një brez tjetër ndarjeje. Është një qytet i hapur evropian në një Kosovë paqësore të integruar në NATO, Bashkimin Evropian dhe komunitetin euroatlantik” , përmbylli Gunther Fehlinger për “Bota sot”.