Politika është krijuar për t’i shërbyer shtetit dhe qytetarit, jo për ta përdorur shtetin si mjet për pushtet. Megjithatë, realiteti politik shqiptar, e veçanërisht ai në Kosovë, na përballë çdo ditë me një pyetje të pakëndshme, a po e ndërton politika shtetin, apo po e gërryen atë nga brenda? Kjo nuk është një pyetje kundër një partie të caktuar dhe as kundër një individi të vetëm.
Është një pyetje që duhet t’ia bëjmë të gjithë shoqërisë politike. Sepse demokracia nuk matet vetëm me zgjedhje, numër mandatesh apo debate televizive. Demokracia matet me funksionimin e institucioneve, respektimin e ligjit, llogaridhënien dhe aftësinë për t’i dhënë qytetarit një jetë më të sigurt dhe më dinjitoze.
Në politikën shqiptare, shpesh dëgjojmë fjalë të mëdha për atdheun, kombin, shtetin dhe interesin publik. Por patriotizmi i vërtetë nuk matet me fjalime. Po ai matet me punën që bëhet në institucionet e shtetit, me drejtësinë që zbatohet njësoj për të gjithë, me shkollat që funksionojnë, me ekonominë që krijon mundësi dhe me respektin që qytetari merr nga administrata publike.
Një shtet nuk forcohet duke e ngritur partinë mbi institucionin. Kur interesi partiak bëhet më i rëndësishëm se interesi shtetëror, demokracia fillon të humbasë kuptimin e saj. Kur çdo vendim interpretohet vetëm në bazë të asaj se kush fiton politikisht dhe kush humb, qytetari largohet nga politika dhe humb besimin te institucionet.
Kosova ka kaluar një rrugë të gjatë dhe të vështirë për të ndërtuar shtetin e saj. Prandaj, çdo akt politik duhet të gjykohet edhe nga një standard më i lartë, a e forcon apo e dobëson shtetin? Kjo duhet të jetë pyetja themelore. Nuk mjafton të fitohen zgjedhjet. Duhet të fitohet edhe besimi i qytetarit.
Nuk mjafton të kontrollohet pushteti, duhet të dëshmohet se pushteti mund të përdoret me përgjegjësi. Nuk mjafton të akuzohet kundërshtari, duhet të ketë guxim për të pranuar edhe gabimet e veta. Fatkeqësisht, në shumë raste politika shndërrohet në një luftë të pafundme për narrative, kush foli më bukur, kush sulmoi më fort, kush fitoi debatin.
Ndërkohë, qytetari kërkon diçka shumë më të thjeshtë, punë, drejtësi, siguri, arsim cilësor, ekonomi të zhvilluar dhe institucione që funksionojnë. Politika që jeton vetëm nga konflikti politik e lodh shoqërinë. Një vend nuk mund të ndërtohet duke e konsideruar çdo kundërshtar si armik dhe çdo kritikë si sulm ndaj shtetit.
Përkundrazi, një demokraci e shëndetshme ka nevojë për kritikë, opozitë, debat dhe kontroll institucional. Një tjetër problem i madh është përdorimi i patriotizmit si instrument politik. Patriotizmi është vlerë kombëtare dhe nuk duhet të jetë pronë e asnjë partie. Flamuri, historia, lufta dhe sakrifica e brezave nuk mund të përdoren si mburojë për çdo dështim politik.
Kush e do shtetin, duhet ta forcojë atë edhe kur nuk është në pushtet, kush e do demokracinë, duhet ta respektojë edhe kur humb zgjedhjet. Kush e do Kosovën, duhet të jetë i gatshëm ta kritikojë kur diçka nuk shkon, sepse kritika e sinqertë është më patriotike se heshtja oportuniste. Shteti nuk është pronë e qeverisë. Nuk është pronë e opozitës.
Nuk është pronë e një partie dhe as e një lideri. Shteti është pronë e qytetarëve. Prandaj, politika duhet të mësojë një të vërtetë të thjeshtë, pushteti është i përkohshëm, ndërsa shteti duhet të jetë i qëndrueshëm. Politikanët vijnë dhe ikin. Qeveritë ndryshojnë. Parlamentet shpërndahen. Por institucionet duhet të mbeten.
Pikërisht për këtë arsye, një politikan i përgjegjshëm nuk duhet të mendojë vetëm për zgjedhjet e ardhshme, por edhe për gjeneratat e ardhshme. Historia nuk do të na pyesë vetëm se kush e fitoi pushtetin. Do të na pyesë se çfarë bëmë me shtetin kur e patëm mundësinë ta udhëhiqnim. Kosova nuk ka nevojë për më shumë zhurmë politike. Ka nevojë për më shumë përgjegjësi.
Nuk ka nevojë për më shumë deklarata patriotike. Ka nevojë për më shumë punë konkrete. Nuk ka nevojë për armiqësi të përhershme politike. Ka nevojë për një kulturë ku kundërshtari respektohet dhe qytetari vendoset në qendër. Në fund, pyetja është e thjeshtë, por tronditëse, nëse politika vazhdon ta konsumojë shtetin për interesat e ditës, çfarë do t’u mbetet qytetarëve nesër?
Pushteti mund të fitohet me vota, por shteti ndërtohet me përgjegjësi, dhe nëse politika nuk e kupton këtë, atëherë nuk është më duke e ndërtuar shtetin.