Kryeministri i ri i Britanisë, Andy Burnham, emëroi ish-Sekretarin e Mbrojtjes, John Healey si ministër të Financave të hënën, vetëm disa javë pasi ai dha dorëheqjen nga qeveria e mëparshme me një qortim të ashpër për mënyrën se si Thesari nuk kishte arritur të përmbushte shpenzimet e mbrojtjes.
I pëlqyer gjerësisht nga kolegët, Healey, 66 vjeç, tani do të duhet të gjejë më shumë para për të investuar në fusha kyçe si mbrojtja dhe për të përshpejtuar një ekonomi të ngadaltë, duke ulur faturën e mirëqenies, ndërkohë që përmbush premtimin e Burnham për t’u përmbajtur rregullave fiskale, transmeton Telegrafi.
Emërimi i tij mund të sinjalizojë gjithashtu një qasje të re ndaj mënyrës se si funksionon Thesari i fuqishëm. Më herët këtë muaj ai sulmoi kulturën e tij dhe “ortodoksinë e Thesarit” për të vepruar si një “dorë e vdekur mbi qeverinë dinamike”.
Ligjvënësit laburistë e mirëpritën këtë veprim, duke thënë se kjo do t’i sinjalizonte presidentit të SHBA-së, Donald Trump dhe NATO-s se Britania e Madhe ishte serioze në lidhje me financimin e mbrojtjes, ndërsa disa ligjvënës në parti të tjera i kërkuan Burnham dhe Healey të merrnin hua “obligacione mbrojtëse” më konkretisht për të investuar në këtë sektor.
Healey dha dorëheqjen nga qeveria e Keir Starmer në qershor, duke thënë se ish-kryeministri kishte qenë “i paaftë” dhe ministria e financave “e pavullnetshme” për të gjetur paratë për të mbajtur vendin të sigurt. Ai tha në një fjalim dorëheqjeje para ligjvënësve se “kundërshtarët tanë nuk ndjekin afatet kohore të përcaktuara nga Thesari”.
Healey nuk ishte parë si një kandidat kryesor për rolin kyç të financave, por – pasi kishte punuar si ministër i ri në Thesar nga viti 2002 deri në vitin 2007 nën ministrin e financave Gordon Brown dhe kishte shërbyer në role të larta për çdo udhëheqës të Partisë Laburiste që atëherë – ai u mirëprit nga investitorët, analistët dhe ligjvënësit si një palë duar të sigurta.
Njerëz të njohur me vendimin thanë se Healey dhe Burnham kishin pikëpamje të ngjashme mbi nevojën për të ruajtur stabilitetin ekonomik dhe nevojën për të nxitur rritjen duke decentralizuar pushtetin në të gjithë vendin, duke ndihmuar njerëzit me koston e jetesës dhe duke ndërtuar bazën industriale të Britanisë.
Healey i tha BBC-së në fillim të këtij muaji se investimi në mbrojtje mund të jetë pjesë e rigjallërimit dhe riindustrializimit të vendit. Sterlina u rrit pak pas emërimit të tij – pasi kishte rënë më parë kur Burnham foli për fleksibilitet të mundshëm në rregullat fiskale të vendit – dhe reagimi fillestar midis analistëve ishte pozitiv.
“Healey sjell përvojë në Thesar dhe është një shenjë se Burnham do të respektojë tregjet e obligacioneve si një kontroll mbi radikalizmin e tij, në vend që të vazhdojë përpara me ndryshime të rëndësishme që mund të shqetësojnë pozicionin fiskal”, tha Richard Carter, kreu i kërkimit të interesit fiks në Quilter Cheviot. Por ai do të përballet me shumë sfida.
Si ministër i Mbrojtjes, Healey kaloi muaj duke lobuar te Starmer dhe ministria e financave për të hartuar një rrugë për të shpenzuar 3% të PBB-së për mbrojtje deri në vitin 2030, në vend të 2.68% që qeveria përfundimisht kishte planifikuar në buxhet.
Dorëheqja e papritur e Healey, i cili ishte një aleat besnik i Starmer dhe një nga ministrat më me përvojë të qeverisë, ishte një goditje e rëndësishme për kryeministrin e atëhershëm, i cili njoftoi dorëheqjen e tij më pak se dy javë më vonë. Një zyrtar qeveritar që ka punuar me Healey-n e përshkroi atë si një politikan kompetent dhe pragmatik, dhe jo si një ideolog.
Healey gjithashtu shërbeu më parë si ministër i qeverisjes vendore, një fushë qendrore në agjendën e Burnham-it, dhe ka argumentuar se më shumë kompetenca për financimin dhe mbledhjen e taksave duhet të delegohen nga qeveria qendrore tek udhëheqësit rajonalë.