Konfuzioni, çorientimi dhe ndryshimet e sjelljes nuk duhet të ngatërrohen gjithmonë me lodhjen pas operacionit Deliriumi pas operacionit është një nga ndërlikimet më të shpeshta te personat e moshuar dhe, sipas një studimi të ri, mund të jetë tregues i rëndësishëm i rënies afatgjatë të funksioneve njohëse.
Studiues nga Brigham and Women’s Hospital, Mass General Brigham, Hebrew SeniorLife dhe Brown University kanë gjetur se deliriumi postoperativ lidhet fort me përkeqësimin e mëvonshëm të kujtesës, përqendrimit dhe aftësive të të menduarit. Rezultatet janë publikuar në revistën JAMA Internal Medicine .
Deliriumi është gjendje e papritur konfuzioni, çorientimi dhe ndryshimi të vëmendjes, që mund të shfaqet pas operacionit, sidomos te të moshuarit. Ai mund të zgjasë nga disa orë deri në disa ditë, por pasojat e tij mund të jenë më të gjata sesa mendohej më parë.
Rënie më e shpejtë sesa pritej Sipas studiuesve, deliriumi pas operacionit mbetet një nga parashikuesit më të fortë të rënies afatgjatë të funksioneve njohëse. Ata analizuan nëse sëmundjet e mëvonshme, dobësia fizike, rehospitalizimet ose qëndrimi në kujdes intensiv mund ta shpjegonin këtë lidhje.
Rezultatet treguan se, edhe pse rehospitalizimet dhe kujdesi pas operacionit lidhen me rënie njohëse, ato nuk e shpjeguan ndikimin e deliriumit në shëndetin afatgjatë të trurit. Autorja e parë e studimit, dr. Tammy T. Hshieh, geriatre në Mass General Brigham, tha se deliriumi u lidh me rënie njohëse më të shpejtë sesa ajo që zakonisht shihet te dëmtimi i lehtë njohës.
Sipas saj, kjo ishte e papritur, sepse ekipi kishte menduar se rehospitalizimet do të shpjegonin të paktën një pjesë të ndikimit të deliriumit në rënien afatgjatë të kujtesës. Studiuesit theksojnë se nevojiten hulumtime të tjera për të kuptuar më mirë mekanizmat që e lidhin deliriumin me shëndetin afatgjatë të trurit, transmeton Telegrafi.
Ndikimi mund të zgjasë për vite Studimi përdori të dhëna nga kohorta SAGES, e cila ndoqi 560 të rritur mbi moshën 70 vjeç pas operacioneve të mëdha elektive. Aftësitë e tyre njohëse u vlerësuan çdo gjashtë muaj për tre vjet, e më pas çdo vit, deri në periudhë pesëvjeçare. Për vlerësim u përdorën 11 teste të ndryshme njohëse.
Studiuesit vunë re se ndryshimet pas operacionit janë komplekse dhe se deliriumi mund të ndikojë në funksionet mendore për vite pas episodit fillestar. Çdo rehospitalizim u lidh me rënie të caktuar në rezultatet e testeve, ndërsa deliriumi u shoqërua me rënie më të theksuar vjetore. Rehospitalizimet ishin më të shpeshta te pacientët që kishin zhvilluar delirium pas operacionit.
Koautori i studimit, dr. Zachary J. Kunicki nga Brown University, tha se personat që zhvillojnë delirium pas operacionit kanë prirje të përkeqësohen më shpejt sesa ata që nuk e zhvillojnë këtë gjendje. Sipas tij, fakti që kjo rënie nuk u shpjegua nga rehospitalizimet përforcon nevojën për parandalim dhe njohje më të mirë të deliriumit te të moshuarit.
Në kundërshtim me pritjet e studiuesve, hospitalizimet e përsëritura nuk e ndryshuan ndjeshëm ndikimin e deliriumit në rënien afatgjatë të funksioneve njohëse. Kjo sugjeron se deliriumi mund të jetë më shumë se një episod i përkohshëm konfuzioni dhe mund të tregojë cenueshmëri më të thellë të trurit.
Pse duhet marrë seriozisht Deliriumi shpesh ngatërrohet me lodhje pas operacionit, reagim ndaj anestezisë ose “harresë të zakonshme” te të moshuarit. Por shenjat e tij duhen vlerësuar me kujdes. Ai mund të shfaqet me konfuzion të papritur, vështirësi në përqendrim, përgjumje të pazakontë, agjitacion, çorientim në kohë ose vend, ndryshime të sjelljes dhe luhatje të gjendjes gjatë ditës.
Te personat e moshuar që i nënshtrohen operacioneve, sidomos ata me sëmundje kronike, dobësi fizike ose probleme të mëparshme me kujtesën, vëmendja ndaj deliriumit është shumë e rëndësishme.
Parandalimi përfshin vlerësim të kujdesshëm para operacionit, kontroll të dhimbjes, hidratim të mirë, shmangie të barnave të panevojshme që mund të ndikojnë në tru, orientim të rregullt të pacientit, gjumë sa më të mirë dhe mobilizim të hershëm pas operacionit.
Nëse një i moshuar pas operacionit bëhet papritur konfuz, nuk njeh vendin ku ndodhet, flet pa lidhje, është shumë i përgjumur ose i shqetësuar, kjo nuk duhet të shihet si diçka “normale” pas operacionit. Familjarët duhet ta njoftojnë menjëherë ekipin mjekësor.
Mesazhi kryesor i studimit është i qartë: deliriumi pas operacionit te të moshuarit duhet parandaluar, njohur herët dhe trajtuar seriozisht, sepse mund të japë sinjale të rëndësishme për rrezikun e rënies së mëvonshme të kujtesës dhe aftësive njohëse.